Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tại sao chúng ta lại mơ?

Giấc mơ là những ảo giác xảy ra trong những giai đoạn nhất định của giấc ngủ

Tại sao chúng ta lại mơ?

Giấc mơ sẽ mạnh nhất trong giai đoạn ngủ REM (hay còn gọi là giai đoạn chuyển động mắt nhanh), khi đó, bạn cũng khó có khả năng nhớ/hồi tưởng được giấc mơ của mình. Vai trò của giấc ngủ đã được xác nhận trong việc điều chỉnh quá trình chuyển hóa, điều hòa huyết áp, chức năng não bộ và nhiều khía cạnh sức khỏe khác. Tuy nhiên, việc lý giải vai trò của những giấc mơ dường như là một công việc khó khăn hơn với các nhà nghiên cứu.

Khi bạn thức, những suy nghĩ của bạn sẽ diễn ra theo một logic nhất định. Khi bạn ngủ, não bạn vẫn hoạt động, nhưng những suy nghĩ của bạn (những giấc mơ) thường sẽ không có ý nghĩa gì cả, hoặc có rất ít ý nghĩa. Điều này có thể là do trung tâm cảm xúc của não đã kích hoạt các giấc mơ nhiều hơn là kích hoạt vùng não logic.

Mặc dù vẫn chưa có bằng chứng cụ thể, nhưng những giấc mơ thường là những câu chuyện dựa vào những hoạt động thực tế, những cuộc trò chuyện hoặc những vấn đề mà bạn đang gặp phải trong cuộc sống. Tuy nhiên, có một vài giả thuyết về vai trò của những giấc mơ.

Vai trò của giấc mơ

Các nhà nghiên cứu vẫn chưa đồng ý hoàn toàn về mục đích của những giấc mơ là gì. Tuy vậy, vẫn có một vài giả thuyết được nhiều người tin tưởng.

Giấc mơ là một cách trị liệu

Giấc mơ có thể là cách giúp bạn đối mặt với những thay đổi về cảm xúc trong cuộc sống. Vì khi bạn thức, não bạn sẽ có nhiều cảm xúc hơn nên não có thể sẽ tạo ra những mối liên kết với cảm xúc mà khi bạn tỉnh táo bạn không thể làm được.

Giấc mơ là cách luyện tập phản ứng “chống lại hay bỏ chạy” (fight-or-flight)

Vùng não hoạt động mạnh nhất trong giấc mơ chính là vùng hạch hạnh nhân. Hạch hạnh nhân là phần não có liên quan đến bản năng sinh tồn và đáp ứng “chống lại hay bỏ chạy” (fight-or-flight)

Một giả thiết đã gợi ý rằng vì trong khi ngủ, hạch hạnh nhân sẽ hoạt động nhiều so với khi bạn thức, nên giấc mơ có thể là cách giúp bạn chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với các mối nguy hại trong đời sống thật

May mắn là, não bộ sẽ gửi đi các tín hiệu thần kinh trong chu kỳ ngủ REM, giúp thư giãn các cơ bắp của bạn. Đó là lý do vì sao bạn không cố chạy trốn trong khi bạn đang ngủ.

Giấc mơ sáng tạo

Một giả thiết khác lý giải tại sao chúng ta lại mơ cho rằng, đó là cách giúp phát huy trí sáng tạo. Các nghệ sỹ ở tất cả các lĩnh vực lựa chọn giấc mơ là nguồn cảm ứng sáng tạo của đa số các tác phẩm của họ. Bản thân bạn cũng có thể sẽ gặp phải những khoảnh khắc rất kỳ lạ trong giấc mơ, từ đó có thể có ý tưởng nảy sinh một bộ phim hoặc một bản nhạc.

Khi bạn nằm mơ, bạn sẽ không sử dụng tư duy logic của mình – đây cũng là yếu tố làm hạn chế sự sáng tạo của bạn. Do vậy, các suy nghĩ và ý tưởng trong giấc mơ của bạn sẽ không có giới hạn.

Giấc mơ hỗ trợ trí nhớ

Một giả thuyết được biết đến rộng rãi về mục đích của giấc mơ là giấc mơ sẽ giúp bạn lưu giữ những ký ức quan trọng, những kiến thức bạn vừa học, “xóa bỏ” những ký ức không quan trọng và sắp xếp lại các suy nghĩ và cảm xúc phức tạp.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, giấc ngủ giúp lưu giữ trí nhớ. Nếu bạn mới học một thông tin mới và sau đó đi ngủ, bạn sẽ có thể nhớ thông tin đó lâu hơn so với việc bắt bạn phải ghi nhớ thông tin đó mà chưa đi ngủ.

Cơ chế cụ thể về việc giấc mơ giúp lưu giữ trí nhớ như thế nào đến nay vẫn chưa được làm rõ. Nhưng, giấc mơ có thể giúp não bộ lưu giữ các thông tin quan trọng một cách hiệu quả hơn, đồng thời ngăn chặn những kích thích gây cản trở trí nhớ và quá trình học tập.

Tại sao lại gặp ác mộng?

Giấc mơ giúp bạn đối phó với cảm xúc, trí nhớ và các thông tin khác, nghe có vẻ rất có ích. Nhưng đôi khi, bạn sẽ gặp phải những cơn ác mộng – một giấc mơ thường sẽ đi kèm với cảm giác đáng sợ hoặc buồn rầu. Những cơn ác mộng thường có nguyên nhân là do tình trạng căng thẳng, lo âu hoặc do phản ứng với một số loại thuốc.

Tuy nhiên, nếu bạn thường xuyên gặp ác mộng, bạn có thể đang mắc phải các rối loạn về giấc ngủ. Thường xuyên gặp phải những giấc mơ đáng sợ có thể được coi là rối loạn về giấc ngủ nếu:

  • Cơn ác mộng khiến bạn lo sợ về việc đi ngủ
  • Cơn ác mộng thường xuyên làm cản trở giấc ngủ của bạn.
  • Cơn ác mộng đi kèm với các vấn đề khác về giấc ngủ hoặc về tâm lý.

Rất nhiều người thỉnh thoảng sẽ gặp phải ác mộng trong suốt cả cuộc đời, Tuy nhiên, Hiệp hội Giấc ngủ Mỹ thống kê rằng, chỉ khoảng 5% dân số thường xuyên gặp phải ác mộng được coi là rối loạn giấc ngủ. 

Thông tin thêm trong bài viết: Khám phá cội nguồn của giấc mơ

Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

Xem thêm