Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tác dụng phụ của statin trị mỡ máu: Cân nhắc lợi ích và nguy cơ khi dùng

Các bác sĩ thường kê đơn thuốc statin cho người có cholesterol máu cao để giảm cholesterol máu và giảm nguy cơ bệnh tim hoặc đột quỵ.

Trong khi statin có hiệu quả cao trong giảm cholesterol máu, nhưng chúng có liên quan đến đau cơ, rối loạn tiêu hóa và suy giảm trí nhớ ở một số người và hiếm hơn có thể gây tổn thương gan.

Các tác dụng phụ statin

Đau và thương tổn cơ: Một trong những phàn nàn phổ biến nhất của người dùng statin là đau cơ bắp. Có thể cảm thấy đau nhức, mệt mỏi hoặc suy yếu các cơ. Cơn đau có thể là một cảm giác khó chịu nhẹ hoặc nó có thể trầm trọng làm cho các hoạt động hàng ngày trở nên khó khăn. Rất hiếm khi chiếm vài trường hợp trên 1 triệu người dùng statin, có tổn thương đe dọa tính mạng do tác dụng phụ tiêu cơ vân gây ra đau cơ dữ dội, tổn thương gan, suy thận và tử vong. Nếu bạn thấy triệu chứng này trong thời gian dùng thuốc hãy thông báo ngay với bác sĩ để được tư vấn.

Các cholesterol trong lòng mạch máu ở người mỡ máu.

Các cholesterol trong lòng mạch máu ở người mỡ máu.

Tổn thương gan: Thỉnh thoảng statin có thể gây ra sự gia tăng nồng độ các men gan. Nếu sự gia tăng chỉ là nhẹ, có thể tiếp tục dùng thuốc. Nếu tăng nặng bạn cần được bác sĩ tư vấn thay thế một statin khác ngay. Mặc dù các tác dụng phụ có liên quan đến tổn thương gan rất hiếm nhưng bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm men gan trước hoặc ngay sau khi bạn bắt đầu dùng statin. Nếu bạn mệt mỏi hoặc yếu bất thường, chán ăn, đau bụng trên, nước tiểu sẫm màu, vàng da hoặc mắt cần kịp thời thông báo cho bác sĩ điều trị.

Tăng đường máu hoặc bệnh đái tháo đường týp 2: Đường (glucose) trong máu có thể tăng lên khi dùng statin, có thể dẫn đến việc phát triển bệnh đái tháo đường týp 2. Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã đưa ra cảnh báo trên nhãn thuốc statin liên quan đến nồng độ đường trong máu và bệnh đái tháo đường. Vì vậy, để hạn chế tác dụng phụ này cần kiểm tra đường máu trước và sau khi dùng statin để có hướng xử lý kịp thời và thích hợp.

Tác dụng phụ về thần kinh: FDA cảnh báo rằng một số người đã phát triển chứng mất trí nhớ hoặc nhầm lẫn trong khi dùng statin. Những tác dụng phụ này sẽ giảm khi bạn ngừng dùng thuốc. Bằng chứng để chứng minh mối quan hệ nhân quả này còn khá khiêm tốn, cần tiếp tục làm rõ thêm.

Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý, không phải bất cứ ai dùng statin đều gặp các tác dụng phụ trên, nhưng một số người có thể có nguy cơ cao hơn những người khác. Yếu tố nguy cơ bao gồm: Uống nhiều loại thuốc để giảm cholesterol một lần; nữ giới; người 65 tuổi trở lên; có bệnh thận hoặc gan; uống quá nhiều rượu...

Thuốc và thực phẩm có tương tác với statin: Nước bưởi có chứa một chất hóa học có thể can thiệp với các enzym phá vỡ statin trong hệ thống tiêu hóa. Không nên dùng bưởi khi đang uống statin. Một số loại thuốc có thể tương tác với các thuốc statin và làm tăng nguy cơ tác dụng phụ bao gồm: amiodarone; gemfibrozil; saquinavir; ritonavir; clarithromycin; itraconazole; cyclosporine. Để hạn chế tác dụng phụ này hãy kể các bệnh bạn mắc phải và đưa danh sách các thuốc bạn đã và đang dùng cho bác sĩ, bác sĩ sẽ tư vấn và quyết định việc dùng statin của bạn.

Làm thế nào để giảm bớt tác dụng phụ statin?

Hãy nghỉ ngơi đợt ngắn từ liệu pháp statin: Đôi khi thật khó tách bạch đau cơ do statin gây ra hoặc do các vấn đề khác của cơ thể. Nghỉ ngơi có thể giúp xác định xem liệu các cơn đau của bạn là do statin hay vì một lý do khác.

Điều chỉnh từ từ khi luyện tập: Một bài tập thể dục mạnh mới có thể làm tăng nguy cơ chấn thương cơ bắp ở những người uống statin. Tốt nhất là tạo sự thay đổi trong thói quen tập thể dục dần dần và cần thời gian. Tập thể dục cũng gây đau cơ bắp, vì vậy đôi khi rất khó để biết cơn đau có phải xuất phát từ statin hoặc do các bài tập trong những người mới bắt đầu một chương trình tập thể dục.

Hãy xem xét các thuốc hạ cholesterol khác: Mặc dù statin là thuốc uống hiệu quả nhất để giảm cholesterol của bạn trong các thuốc sẵn có hiện nay. Đôi khi, sự kết hợp của một thuốc hạ cholesterol khác có thể cung cấp các kết quả tương tự, nhưng chỉ cần với liều thấp hơn của statin. Coenzyme Q10 bổ sung kết hợp có thể giúp ngăn ngừa các tác dụng phụ statin ở một số người. Tốt nhất trước khi bổ sung, nên có ý kiến của bác sĩ.

Cân nhắc nguy cơ và lợi ích

Mặc dù tác dụng phụ statin có thể gây phiền toái, hãy xem xét những lợi ích của việc dùng statin trước khi bạn quyết định ngưng dùng thuốc. Hãy nhớ rằng thuốc statin có thể làm giảm nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ và nguy cơ tác dụng phụ đe dọa tính mạng từ statin là rất thấp.

Ngay cả khi các tác dụng phụ làm bạn khó chịu, không ngừng dùng thuốc statin của bạn cho bất kỳ khoảng thời gian nào mà không có ý kiến bác sĩ. Bác sĩ có thể đưa ra một kế hoạch điều trị thay thế có thể giúp bạn giảm cholesterol mà không có hoặc hạn chế tác dụng phụ khó chịu.

Trong liệu trình điều trị giảm cholesterol hiện nay, thường bao gồm hai bước: Bước một là thay đổi lối sống, thường kéo dài 1 tháng, bao gồm tập thể dục, giảm cân nặng nếu thừa cân hoặc béo phì, không hút thuốc lá, giảm hoặc không uống bia rượu, tăng cường ăn rau quả, hạn chế mỡ động vật hoặc các thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa. Nếu thất bại, cholesterol máu vẫn cao sẽ chuyển sang bước hai, bác sĩ sẽ kê toa thuốc giảm cholesterol như statin chẳng hạn, loại statin được chọn, liều lượng và thời gian dùng sẽ cá nhân hóa trên từng người cụ thể.

Thuốc statin bao gồm atorvastatin, fluvastatin, lovastatin, pitavastatin, pravastatin, rosuvastatin và simvastatin. Nếu bạn đang gặp phải tác dụng phụ của statin, không cần ngưng dùng thuốc mà cần trao đổi với bác sĩ của bạn để xem có thể thay đổi liều lượng hoặc một loại thuốc khác hay không?
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Sự thật về thuốc hạ mỡ máu
TS.BS. Lê Thanh Hải - Theo Sức khỏe & Đời sống/Todaysgeriatricmedicine, Mayoclinic, Drugs
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm