Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sữa mẹ giúp bảo vệ trẻ trước các vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh

Ngày càng có nhiều vi khuẩn kháng lại tác dụng của kháng sinh. Gần đây một nghiên cứu của Đại học Helsinki, đăng trên tạp chí khoa học dinh dưỡng của Mỹ, đã thấy rằng sữa mẹ có tác dụng làm giảm các mầm bệnh kháng kháng sinh và có thể làm giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm khó chữa trị.

Tình trạng gia tăng kháng thuốc kháng sinh ở trẻ nhỏ

Sự gia tăng của vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh đang tạo thành mối nguy cơ đáng kể đối với sức khỏe con người. Thông thường, sự xuất hiện của tình trạng kháng thuốc kháng sinh được cho là kết quả của việc sử dụng nhiều thuốc kháng sinh khác nhau, vì việc tiếp xúc với thuốc kháng sinh cũng đi kèm với việc sẽ thúc đẩy sự phong phú của các vi sinh vật kháng lại chúng. Tuy nhiên, theo các bằng chứng thu được gần đây, các nhà khoa học cho biết các gen vi khuẩn tạo ra khả năng kháng kháng sinh có thể được tìm thấy rất nhiều trong hệ vi sinh vật đường ruột của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ ngay cả trước khi tiếp xúc với thuốc kháng sinh. Trong một nghiên cứu, các nhà nghiên cứu Phần Lan và Mỹ đã điều tra các yếu tố liên quan đến tỷ lệ vi khuẩn mang gen quy định tính kháng kháng sinh trong hệ vi sinh vật đường ruột của trẻ sơ sinh.

Cho trẻ bú sữa công thức ảnh hưởng đáng kể đến số lượng vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh

Theo các nhà nghiên cứu, chế độ ăn uống của trẻ sơ sinh được phát hiện là yếu tố chính liên quan đến sự phong phú tương đối của các gen kháng thuốc có trong ruột. Số lượng gen kháng thuốc dồi dào hơn đáng kể được thấy ở trẻ có chế độ ăn uống bao gồm ít nhất một phần sữa công thức – so với trẻ được bú mẹ hoàn toàn. Đồng thời, các chất bổ sung cho trẻ sơ sinh dựa trên sữa bò, được sử dụng thường xuyên để cải thiện chế độ ăn của trẻ bú sữa mẹ, không có bất kỳ ảnh hưởng nào đến số lượng gen kháng thuốc. Ảnh hưởng của việc tiếp xúc với sữa công thức cho trẻ sơ sinh có ý nghĩa hơn rõ rệt so với các chế độ kháng sinh dùng cho mẹ hoặc trẻ sơ sinh, hoặc các yếu tố khác ảnh hưởng đến thành phần của hệ vi sinh vật đường ruột, chẳng hạn như chế độ sinh nở, thời gian mang thai hoặc tuổi của trẻ sơ sinh.

Các kết quả của nghiên cứu đã được xác nhận và được tiếp tục nghiên cứu củng cố bằng cách phân tích lại dữ liệu hệ vi sinh vật đường ruột của hơn 600 trẻ sơ sinh được thu thập trong các nghiên cứu trước đó. Trong bộ dữ liệu này, sữa công thức dành cho trẻ em có liên quan đến khoảng 70% làm tăng sự xuất hiện của các gen kháng kháng sinh, nhiều hơn các yếu tố khác trong ruột của trẻ.

Trẻ sinh non được bú sữa công thức có số lượng gen kháng thuốc trong ruột của chúng xấp xỉ gấp đôi so với trẻ không được cho ăn gì ngoài sữa mẹ. Ảnh hưởng của việc bú sữa công thức đặc biệt rõ rệt ở trẻ sinh non và trẻ đã tiếp xúc với thuốc kháng sinh.

 

Vi khuẩn trong hệ vi sinh vật đường ruột khác nhau ở trẻ bú sữa mẹ và trẻ bú sữa công thức

Tác dụng bảo vệ của sữa mẹ chống lại tình trạng kháng thuốc kháng sinh và tương ứng của sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh, dường như được truyền bởi một số vi khuẩn được tìm thấy trong hệ vi sinh vật đường ruột. Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng chế độ ăn chỉ dựa vào sữa mẹ làm tăng số lượng vi khuẩn bifidobacteria có lợi cho sức khỏe trẻ sơ sinh, trong khi ở chiều ngược lại, trẻ sơ sinh được cho ăn hoàn toàn hoặc một phần sữa công thức có nhiều vi khuẩn thuộc họ Enterobacteriaceae và các mầm bệnh tiềm ẩn khác trong đường ruột của chúng, và điều mang đến lời giải thích cho số lượng gen kháng thuốc lớn hơn. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng số lượng siêu vi khuẩn ESBL và MRSA ở trẻ sinh non bú sữa công thức cao hơn so với trẻ sinh non chỉ có sữa mẹ.

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng chính cho tất cả trẻ sơ sinh và những lợi ích sức khỏe của nó đặc biệt quan trọng đối với trẻ sinh non. Phát hiện mới chỉ ra rằng việc cho trẻ sơ sinh bú mẹ cũng làm giảm sự gia tăng của vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh trong ruột, do đó có khả năng giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng phức tạp. Điều này được coi một phát hiện đặc biệt quan trọng do tỷ lệ kháng kháng sinh ngày càng phổ biến ở nhóm tuổi này.

Dựa trên nghiên cứu, phương pháp cải thiện chế độ ăn uống của trẻ sinh non hiện nay bằng cách sử dụng chất bổ sung được thiết kế đặc biệt có vẻ an toàn cũng như về khả năng kháng kháng sinh. Các nhà nghiên cứu giả định rằng sữa bổ sung cho trẻ sinh non không làm tăng số lượng vi khuẩn kháng thuốc nhiều như sữa công thức thông thường, mặc dù cả hai đều là sản phẩm làm từ sữa. Điều này là do sự khác biệt về thành phần và phương pháp trộn chất bổ sung cho trẻ sơ sinh với sữa mẹ. Tuy nhiên, tác dụng của chất bổ sung không thể được khảo sát một cách toàn diện trong nghiên cứu này do số lượng trẻ đáp ứng tiêu chuẩn sử dụng còn tương đối ít.

Một số nhà nghiên cứu chuyên về kháng thuốc kháng sinh tin rằng vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh sẽ tiếp tục phổ biến ngay cả khi việc sử dụng thuốc kháng sinh đã được cắt giảm triệt để. Do đó, các biện pháp không dựa trên việc giảm sử dụng kháng sinh có thể đặc biệt hữu ích trong cuộc chiến chống lại siêu vi khuẩn, trong khi sữa mẹ có thể trở thành một vũ khí cực kỳ hiệu quả để bảo vệ trẻ sinh non và trẻ sơ sinh.

Tham khảo thêm thông tin tại: 12 điều cần hỏi bác sĩ trước khi uống kháng sinh

https://medicalxpress.com/news/2021-10-breastfeeding-babies-bacteria-resistant-antibiotics.html

BS. Minh Khánh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo MedicalXpress) -
Bình luận
Tin mới
  • 23/10/2026

    Tăng huyết áp có nên ăn cá ngừ?

    Cá ngừ là nguồn cung cấp protein và axit béo omega-3 tuyệt vời, những chất dinh dưỡng có liên quan đến huyết áp khỏe mạnh. Tuy nhiên, loại cá ngừ bạn chọn, cách đóng gói và phương pháp chế biến đều ảnh hưởng mạnh mẽ đến tác dụng của nó đối với chế độ ăn uống.

  • 22/10/2026

    5 cách loại bỏ vi nhựa khỏi cơ thể bạn

    Các nghiên cứu ban đầu đã xác định được mối tương quan tiềm tàng giữa vi nhựa (các mảnh nhựa nhỏ hơn 5 milimét) và các vấn đề sức khỏe như stress oxy hóa, viêm nhiễm và phản ứng miễn dịch bất thường.

  • 22/10/2026

    Xây dựng thói quen chăm sóc bản thân cho người bệnh Crohn

    Bệnh Crohn không chỉ gây ra những triệu chứng khó chịu về thể chất như đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của người bệnh. Xây dựng một thói quen chăm sóc bản thân phù hợp chính là cách để sống chung với bệnh nhẹ nhàng hơn.

  • 21/10/2026

    Chỉ số HbA1c ở mức nào là nguy hiểm?

    HbA1c là chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 3 tháng gần nhất, được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán và theo dõi bệnh đái tháo đường.

  • 21/10/2026

    Vận động thông minh cho người bận rộn

    Dù bận rộn trong nhịp sống hiện đại, phụ nữ hoàn toàn không cần phải dành hàng giờ tại phòng gym để duy trì vóc dáng. Giải pháp vận động thông minh chú trọng vào chất lượng bài tập sẽ mang lại hiệu quả vượt trội cả về thể chất lẫn tinh thần.

  • 20/10/2026

    Những thứ bạn không ngờ có thể gây dị ứng

    Việc tìm ra nguyên nhân gây dị ứng đôi khi khá khó khăn. "Thủ phạm" mà bạn thường nghĩ đến chẳng hạn như phấn hoa, bụi hoặc thú cưng có thể không phải là nguyên nhân, trong một số trường hợp, nguyên nhân lại là những tác nhân mà bạn không bao giờ ngờ tới. Bài viết dưới đây chia sẻ về những dạng dị ứng hiếm gặp và cách để1 giúp bệnh nhân kiểm soát chúng.

  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

Xem thêm