Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sữa mẹ giúp bảo vệ trẻ trước các vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh

Ngày càng có nhiều vi khuẩn kháng lại tác dụng của kháng sinh. Gần đây một nghiên cứu của Đại học Helsinki, đăng trên tạp chí khoa học dinh dưỡng của Mỹ, đã thấy rằng sữa mẹ có tác dụng làm giảm các mầm bệnh kháng kháng sinh và có thể làm giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm khó chữa trị.

Tình trạng gia tăng kháng thuốc kháng sinh ở trẻ nhỏ

Sự gia tăng của vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh đang tạo thành mối nguy cơ đáng kể đối với sức khỏe con người. Thông thường, sự xuất hiện của tình trạng kháng thuốc kháng sinh được cho là kết quả của việc sử dụng nhiều thuốc kháng sinh khác nhau, vì việc tiếp xúc với thuốc kháng sinh cũng đi kèm với việc sẽ thúc đẩy sự phong phú của các vi sinh vật kháng lại chúng. Tuy nhiên, theo các bằng chứng thu được gần đây, các nhà khoa học cho biết các gen vi khuẩn tạo ra khả năng kháng kháng sinh có thể được tìm thấy rất nhiều trong hệ vi sinh vật đường ruột của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ ngay cả trước khi tiếp xúc với thuốc kháng sinh. Trong một nghiên cứu, các nhà nghiên cứu Phần Lan và Mỹ đã điều tra các yếu tố liên quan đến tỷ lệ vi khuẩn mang gen quy định tính kháng kháng sinh trong hệ vi sinh vật đường ruột của trẻ sơ sinh.

Cho trẻ bú sữa công thức ảnh hưởng đáng kể đến số lượng vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh

Theo các nhà nghiên cứu, chế độ ăn uống của trẻ sơ sinh được phát hiện là yếu tố chính liên quan đến sự phong phú tương đối của các gen kháng thuốc có trong ruột. Số lượng gen kháng thuốc dồi dào hơn đáng kể được thấy ở trẻ có chế độ ăn uống bao gồm ít nhất một phần sữa công thức – so với trẻ được bú mẹ hoàn toàn. Đồng thời, các chất bổ sung cho trẻ sơ sinh dựa trên sữa bò, được sử dụng thường xuyên để cải thiện chế độ ăn của trẻ bú sữa mẹ, không có bất kỳ ảnh hưởng nào đến số lượng gen kháng thuốc. Ảnh hưởng của việc tiếp xúc với sữa công thức cho trẻ sơ sinh có ý nghĩa hơn rõ rệt so với các chế độ kháng sinh dùng cho mẹ hoặc trẻ sơ sinh, hoặc các yếu tố khác ảnh hưởng đến thành phần của hệ vi sinh vật đường ruột, chẳng hạn như chế độ sinh nở, thời gian mang thai hoặc tuổi của trẻ sơ sinh.

Các kết quả của nghiên cứu đã được xác nhận và được tiếp tục nghiên cứu củng cố bằng cách phân tích lại dữ liệu hệ vi sinh vật đường ruột của hơn 600 trẻ sơ sinh được thu thập trong các nghiên cứu trước đó. Trong bộ dữ liệu này, sữa công thức dành cho trẻ em có liên quan đến khoảng 70% làm tăng sự xuất hiện của các gen kháng kháng sinh, nhiều hơn các yếu tố khác trong ruột của trẻ.

Trẻ sinh non được bú sữa công thức có số lượng gen kháng thuốc trong ruột của chúng xấp xỉ gấp đôi so với trẻ không được cho ăn gì ngoài sữa mẹ. Ảnh hưởng của việc bú sữa công thức đặc biệt rõ rệt ở trẻ sinh non và trẻ đã tiếp xúc với thuốc kháng sinh.

 

Vi khuẩn trong hệ vi sinh vật đường ruột khác nhau ở trẻ bú sữa mẹ và trẻ bú sữa công thức

Tác dụng bảo vệ của sữa mẹ chống lại tình trạng kháng thuốc kháng sinh và tương ứng của sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh, dường như được truyền bởi một số vi khuẩn được tìm thấy trong hệ vi sinh vật đường ruột. Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng chế độ ăn chỉ dựa vào sữa mẹ làm tăng số lượng vi khuẩn bifidobacteria có lợi cho sức khỏe trẻ sơ sinh, trong khi ở chiều ngược lại, trẻ sơ sinh được cho ăn hoàn toàn hoặc một phần sữa công thức có nhiều vi khuẩn thuộc họ Enterobacteriaceae và các mầm bệnh tiềm ẩn khác trong đường ruột của chúng, và điều mang đến lời giải thích cho số lượng gen kháng thuốc lớn hơn. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng số lượng siêu vi khuẩn ESBL và MRSA ở trẻ sinh non bú sữa công thức cao hơn so với trẻ sinh non chỉ có sữa mẹ.

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng chính cho tất cả trẻ sơ sinh và những lợi ích sức khỏe của nó đặc biệt quan trọng đối với trẻ sinh non. Phát hiện mới chỉ ra rằng việc cho trẻ sơ sinh bú mẹ cũng làm giảm sự gia tăng của vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh trong ruột, do đó có khả năng giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng phức tạp. Điều này được coi một phát hiện đặc biệt quan trọng do tỷ lệ kháng kháng sinh ngày càng phổ biến ở nhóm tuổi này.

Dựa trên nghiên cứu, phương pháp cải thiện chế độ ăn uống của trẻ sinh non hiện nay bằng cách sử dụng chất bổ sung được thiết kế đặc biệt có vẻ an toàn cũng như về khả năng kháng kháng sinh. Các nhà nghiên cứu giả định rằng sữa bổ sung cho trẻ sinh non không làm tăng số lượng vi khuẩn kháng thuốc nhiều như sữa công thức thông thường, mặc dù cả hai đều là sản phẩm làm từ sữa. Điều này là do sự khác biệt về thành phần và phương pháp trộn chất bổ sung cho trẻ sơ sinh với sữa mẹ. Tuy nhiên, tác dụng của chất bổ sung không thể được khảo sát một cách toàn diện trong nghiên cứu này do số lượng trẻ đáp ứng tiêu chuẩn sử dụng còn tương đối ít.

Một số nhà nghiên cứu chuyên về kháng thuốc kháng sinh tin rằng vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh sẽ tiếp tục phổ biến ngay cả khi việc sử dụng thuốc kháng sinh đã được cắt giảm triệt để. Do đó, các biện pháp không dựa trên việc giảm sử dụng kháng sinh có thể đặc biệt hữu ích trong cuộc chiến chống lại siêu vi khuẩn, trong khi sữa mẹ có thể trở thành một vũ khí cực kỳ hiệu quả để bảo vệ trẻ sinh non và trẻ sơ sinh.

Tham khảo thêm thông tin tại: 12 điều cần hỏi bác sĩ trước khi uống kháng sinh

https://medicalxpress.com/news/2021-10-breastfeeding-babies-bacteria-resistant-antibiotics.html

BS. Minh Khánh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo MedicalXpress) -
Bình luận
Tin mới
  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

  • 09/03/2026

    5 hậu quả nghiêm trọng lâu dài của việc la mắng đối với trẻ

    Các bậc cha mẹ luôn muốn điều tốt nhất cho con cái của mình. Đó là lý do tại sao rất nhiều bậc cha mẹ phải vật lộn với những lựa chọn nuôi dạy con. Và xét cho cùng, chúng ta cũng chỉ là con người, việc cảm thấy bực bội với con cái là điều bình thường, đặc biệt là khi chúng cư xử không đúng mực. Nhưng cách bạn thể hiện sự bực bội và giải quyết tình huống có thể ảnh hưởng lớn đến sự phát triển nhân cách và sức khỏe lâu dài của trẻ. Cùng đọc tiếp để tìm hiểu xem các nghiên cứu lâm sàng đã phát hiện ra về tác động lâu dài của việc la mắng đối với trẻ em!

Xem thêm