Sự thật và hiểu lầm về chứng ngưng thở khi ngủ
Rất nhiều người mắc phải chứng ngưng thở khi ngủ và rất nhiều người bị ảnh hưởng bởi chứng này. Thế nhưng, vẫn còn rất nhiều hiểu lầm về chứng ngưng thở khi ngủ.
Hiểu lầm: Chứng ngưng thở khi ngủ chỉ đơn thuần là việc ngủ ngáy và không phải là vấn đề nghiêm trọng
Ngủ ngáy có thể là một dấu hiệu của chứng ngưng thở khi ngủ nhưng có một sự khác biệt rất lớn giữa hai tình trạng này. Người bị chứng ngưng thở khi ngủ có thể bị ngưng thở đến khoảng hơn 400 lần trong một đêm, mỗi lần ngưng thở thường kéo dài từ 10 đến 30 giây. Khi bắt đầu thở trở lại, họ sẽ thường bắt đầu bằng việc ngáy. Tình trạng này lặp lại nhiều lần sẽ phá vỡ chu kỳ ngủ của bạn và có thể làm bạn cảm thấy mệt mỏi trong suốt cả ngày.
Tất cả các yếu tố phá vỡ chu kỳ giấc ngủ sẽ có tác động rất lớn lên cơ thể và trí não. Chứng ngưng thở khi ngủ không được điều trị sẽ liên quan đến các chấn thương khi làm việc, tai nạn giao thông, thậm chí lên cơn đau tim và đột quỵ.
Sự thật: Ngưng thở khi ngủ có thể làm tắc nghẽn việc thở
Loại phổ biến nhất của chứng ngưng thở khi ngủ là ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn (obstructive sleep apnea – OSA). Tình trạng này sẽ xảy ra khi lưỡi, amiđan hoặc các mô khác ở phần sau họng làm tắc nghẽn đường thở. Khi bạn cố gắng hít vào, không khí sẽ không thể đi vào được.
Ngưng thở khi ngủ trung ương (Central sleep apnea) là loại ít gặp hơn OSA. Tình trạng này xảy ra khi não bộ không thường xuyên gửi các tín hiệu cho cơ thể để thở khi cần.
Hiểu lầm: Chỉ người cao tuổi mới bị ngưng thở khi ngủ
Các bác sỹ thống kê rằng có khoảng hơn 18 triệu người Mỹ mắc hội chứng này. Hội chứng này phổ biến hơn ở những người trên 40 tuổi nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến mọi độ tuổi. Bạn sẽ dễ mắc chứng ngưng thở khi ngủ hơn nếu bạn là nam giới, bị thừa cân béo phì, là người Mỹ gốc Phi hoặc gốc La tinh. Hội chứng này cũng có xu hướng di truyền trong gia đình.
Hiểu lầm: Rượu sẽ giúp bạn dễ ngủ hơn
Uống một ly rượu trước khi đi ngủ có thể làm bạn buồn ngủ nhưng nó sẽ không giúp bạn có được một giấc ngủ chất lượng mà cơ thể cần. Rượu có thể làm thư giãn các cơ ở phần sau của họng. Việc này sẽ làm cho đường thở dễ bị tắc nghẽn hơn ở những người bị chứng ngưng thở khi ngủ. Thuốc ngủ cũng có tác dụng tương tự.
Hiểu lầm: Trẻ em rất hiếm khi mắc chứng ngưng thở khi ngủ
Chứng ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn (OSA) thật ra rất phổ biến ở trẻ nhỏ, ảnh hưởng đến khoảng 1/10 trẻ. Trong đa số các trường hợp, triệu chứng đều rất nhẹ và đứa trẻ thậm chí sẽ bỏ được tật này khi lớn lên. Nhưng, một vài trẻ sẽ bắt đầu gặp các vấn đề về hành vi hoặc các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, hậu quả của chứng ngưng thở khi ngủ.
Sự thật: Giảm cân có thể có ích
Bạn có thể cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ khi bạn có một vài thay đổi về lối sống. Nếu bạn bị thừa cân, trao đổi với bác sỹ về một chế độ giảm cân. Bạn sẽ cảm thấy các triệu chứng cải thiện kể cả khi bạn chỉ giảm được một lượng cân nặng rất nhỏ. Nếu bạn hút thuốc, trao đổi với bác sỹ về các biện pháp có thể giúp bạn cai thuốc.
Sự thật: Nằm nghiêng về một bên có thể có ích
Nếu bạn nằm ngửa, trọng lực có thể làm các mô trong họng hạ xuống, do đó làm đường thở dễ bị tắc nghẽn hơn. Thay vì như vậy, hãy nằm nghiêng sang một bên để mở họng ra. Có những loại gối đặc biệt để giữ bạn nằm nghiêng về một bên. Một số người thậm chí còn mặc áo sơ mi có khâu các quả bóng tennis ở sau lưng khi ngủ để giữ mình luôn nằm nghiêng.
Sự thật: Dụng cụ giữ khuôn miệng (mouthpiece) cũng có thể giúp ích
Nha sỹ hoặc bác sỹ tai mũi họng sẽ giúp bạn có được một dụng cụ giữ khuôn miệng vừa vặn hoặc các dụng cụ để đặt vào miệng để làm giảm chứng ngưng thở khi ngủ ở mức độ nhẹ. Thiếu bị này sẽ được làm riêng cho mỗi người và có thể điều chỉnh vị trí hàm dưới và lưỡi. Bạn sẽ phải ngậm nó trong khi ngủ để giữ đường thở của mình luôn mở trong khi ngủ.
Máy CPAP sẽ thổi một luồng khí liên tục vào đường hô hấp của bạn. Bạn có thể điều chỉnh luồng khí đến khi nó đủ mạnh để giữ đường thở của bạn luôn mở khi ngủ. Đây là phương pháp điều trị phổ biến nhất dành cho người trưởng thành mắc chứng ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn vừa và nặng.
Với một số người, phẫu thuật có thể chữa khỏi được chứng ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn. Một ví dụ đó là ở những trẻ em có khối amiđan lớn làm tắc nghẽn đường thở. Trong trường hợp này, để giải quyết vấn đề, bác sỹ sẽ tiến hành phẫu thuật cắt bỏ amiđan. Một số người trưởng thành cũng có thể cải thiện các triệu chứng bằng cách phẫu thuật để thu nhỏ hoặc để làm cứng các mô mềm trong họng.
Nhưng phẫu thuật không phải là lựa chọn tốt với tất cả mọi người. Trao đổi với bác sỹ về tác dụng và nguy cơ của phẫu thuật trước khi bạn đưa ra quyết định.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tại sao ngưng thở khi ngủ tăng nguy cơ tử vong?
Việc tìm ra nguyên nhân gây dị ứng đôi khi khá khó khăn. "Thủ phạm" mà bạn thường nghĩ đến chẳng hạn như phấn hoa, bụi hoặc thú cưng có thể không phải là nguyên nhân, trong một số trường hợp, nguyên nhân lại là những tác nhân mà bạn không bao giờ ngờ tới. Bài viết dưới đây chia sẻ về những dạng dị ứng hiếm gặp và cách để1 giúp bệnh nhân kiểm soát chúng.
Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.
Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.
Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.