Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự gia tăng các bệnh lo âu và triệu chứng lo âu

Lo âu được định nghĩa là cảm giác lo lắng, bất an hoặc khó chịu điển hình về những sự việc sắp xảy ra hoặc những chuyện không biết rõ kết quả. Lo lắng là điều bình thường, chúng diễn ra hàng ngày nhưng khi lo lắng đến mức không thể kiểm soát được sự lo lắng và nỗi sợ hãi mọi lúc lọi nơi thì đó là điều bất thường.

Đó không chỉ là tưởng tượng đâu, lo âu ngày càng gia tăng đặc biệt là ở giới trẻ. Rối loạn lo âu là một trong những bệnh tâm thần phổ biến nhất hiện nay. Đáng cảnh báo là những người trẻ thuộc thế hệ vàng (23-38 tuổi tính đến năm 2019), trẻ em hay thậm chí là trẻ em. Chúng ta có thể gọi đó là một loại bệnh dịch.

Lo âu là gì?

Lo âu được định nghĩa là cảm giác lo lắng, bất an hoặc khó chịu điển hình về những sự việc sắp xảy ra hoặc những chuyện không biết rõ kết quả. Lo lắng là điều bình thường, chúng diễn ra hàng ngày nhưng khi lo lắng đến mức không thể kiểm soát được sự lo lắng và nỗi sợ hãi mọi lúc lọi nơi thì đó là điều bất thường. Đó chính là cuộc sông của một người mắc rối loạn lo âu. Mối quan hệ gia đình, hoặc hiệu suất công việc, sự bắt ép gia đình và những hoạt động thường ngày khác đều có xu hướng ảnh hưởng tiêu cực đến những người này.

Các loại lo âu

Theo viện Tâm thần quốc gia Mỹ, những tình trạng dưới đây là những bệnh điển hình của rối loạn lo âu:

  • Rối loạn lo âu thường: ảnh hưởng đến khoảng 3% dân số và được đặc trung của lo âu không kiểm soát,  cố chấp,  lo lắng quá mức và lo âu không vì lý do gì
  • Rối loạn ám ảnh cưỡng chế là  khi có những ý nghĩ quá mức (ám ảnh) dẫn đến những hành vi lặp đi lặp lại (cưỡng chế).
  • Rối loạn lo âu xã hội  khi sợ những hoạt động liên quan đến đám đông, xuất hiện ở 13 tuổi và có xu hướng kéo dài trong nhiều năm
  • Rối loạn hoảng loạn: hoảng loạn khi gặp những tính huống không lường trước.
  • Ám ảnh, sợ hãi mãnh liệt hoặc ác cảm với một đối tượng cụ thể.
  • Căng thẳng  hậu chấn thương, mô tả sự phục hồi khó khăn sau khi trải qua hoặc chứng kiến  một sự kiện đáng sợ

Lo âu cũng liên quan đến trầm cảm;  ước tính có khoảng một nửa số người lo âu đã từng trải qua triệu chứng của trầm cảm, hiếm hơn nhưng vẫn xảy ra đó alf rối loạn lưỡng cực.

Cơn lo âu tấn công

Cơn lo aai tấn công hay còn gọi là cơn hoảng loạn ảnh hưởng đến 3% dân số.  Triệu chứng của cơn lo âu tấn công có xu hướng đột ngột và đạt đỉnh chỉ trong vài phút sẽ bao gồm những dấu hiệu kể trên cũng như kèm theo tăng nhịp tim, chóng mặt, run rẩy và hơi thở nông. Những cơn tấn công đó rất rõ ràng hoặc dường như không biết đến từ đâu nhưng thường dẫn đến việc mất kiểm soát.

Triệu chứng

Triệu chứng lo âu liên quan đến việc cơ thể đáp ứng bằng chống trả hoặc buông xuôi, chính là để mô tả trạng thái vật lý trong việc ý thức được sự tấn công hoặc đe dọa, Những triệu chứng này có thể ảnh hưởng chỉ với mỗi một hệ cơ quan nào đó: như hệ thân fkinh tring ương, hệ nội tiết, hệ tim mạch ….

Triệu chứng của lo âu có thể bao gồm:

  • Lo lắng dai dẳng ( triệu chứng thường gặp của rối loạn lo âu thường)
  • Căng cơ,  đau nhói ở ngực và đau cổ
  • Tăng nhịp tim, tăng huyết áp (đặc biệt đi kèm với cơn hoảng loạn)
  • Khó ngủ, bồn chồn, mất ngủ
  • Các vấn đề của hệ tiêu hóa có thể là táo bón, tiêu chảy hoặc mấy cảm giác ngon miệng
  • Cáu gắt, tâm trạng thay đổi và trầm cảm
  • Khó tập trung
  • Chảy mồi hôi
  • Không có khả năng giao tiếp

Thường những triệu chứng  xảy ra đi kèm các bệnh thực thể và tầm thần khác, chẳng hạn như:

  • Rối loạn ăn uống
  • Đau nửa đầu hoặc đau đầu như búa bổ
  • Các vấn đề tiêu hóa như hội chứng ruột kích thích
  • Rối loạn giấc ngủ
  • Các vấn đề về nghiện chất
  • Tăng động giảm chú ý
  • Đau mạn tính
  • Xơ cứng bì

Nguyên nhân

Đâu là nguyên nhân số một gây ra lo âu? dường như là không có một nguyên nhân nào cả mà đó là sự kết hợp của nhiều nguyên nhân phức tạp.

Ví dụ những yếu tố nguy cơ của lo âu bao gồm cả vấn đề về giới, cũng như việc từng trải qua những sự kiện rất căng thẳng trong cuộc sống lúc còn nhỏ hoặc khi trưởng thành, có tiền sử gia đình có người mắc bệnh tâm thần, hoặc khó khăn về tài chính, bị ốm mạn tính và hoặc cảm thấy xấu hổ về thời thơ ấu.

Nguyên nhân thường gặp gây ra lo âu bao gồm:

Căng thẳng vì những thử thách và khó khăn trong cuộc sống. Rất nhiều người nói rằng những vấn đề trong cuộc sống gây ra sự căng thẳng ở nhiều cấp độ khác nhau trong đó có việc vì mệt mỏi khi phải làm nhiều giờ  mệt mỏi vì phải di chuyển nhiều giờ, thất nghiệp, vấn đề tiền bạc,  mất người thân,  cảm giác trống trải cô độc và bị bắt nạt.

  • Những sang chấn trong cuộc sông bị lạm dụng, cưỡng hiếp hoặc bị bạo hành
  • Do gen, tiền sử gia đình cúng hình thành nên tính cách dễ lo lắng
  • Rối loạn chức năng sản xuất serotonin
  • Uống rượu nhiều
  • Sử dụng chất kích thích
  • Biến đổi hormone do bệnh lý tuyến giáp, mang thai, mãn kinh

Điều trị

Bệnh nhân mắc rối loạn lo âu nặng sẽ được sử dụng thuốc điều trị ví dụ là thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc, thuốc ức chế tái hấp thu serotonin-norepinephrine, thuốc tác dụng lên hệ serotonin, thuốc an thần hoặc thuốc chống trầm cảm.

Ngoài việc uống thuốc,  bệnh nhân cũng sẽ được điều trị phối hợp với các liệu pháp khác như điều trị nhận thức hành vi giúp thay đổi suy ngũ, các triệu chứng thực thể và hành vi.

Những liệu pháp về thay đổi tâm chí để giảm lo lắng khác bao gồm thiền, liệu pháp cam kết chấp nhận đều chú trọng vào việc thay đổi hành vi vốn dĩ đã tồn tại dai dẳng với giá trị của một người.

Các biện pháp không sử dụng thuốc:

  • Kỹ thuật thư giãn bao gồm các bài tập thở, thiền, yoga và châm cứu
  • Tập thể dục thường xuyên đặc biệt là các bài tập cho tim mạch
  • Ăn uống lành mạnh, bổ sung thực phẩm có chưa vitamin nhóm B, giàu magiê, canxi và omega 3 (như dầu oliu, các loại hạt dầu,  cá hồi, rau củ quả, ngũ cốc nguyên cám, thực phẩm lên men)
  • Tránh thiếu ngủ, nên ngủ 7-9 tiếng mỗi tối
  • Duy trì một lịch sinh hoạt cố định đều đặn như chu kỳ ngủ/thức, thời gian ăn, và thười gian làm việc
  • Xóa bỏ lo âu bằng cách viết hoặc cố gắng nghĩ về những gì mình có mà người khác chưa có
  • Tránh việc lạm dụng đồ uống có cồn, caffein và đường
  • Uống thực phẩm chức năng giúp củng cố hệ thần kinh
  • Tham gia các hoạt động tình nguyện, xã hội

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Lo lắng có khiến bạn sút cân?

Ths.Bs. Đào Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Draxe
Bình luận
Tin mới
  • 31/08/2026

    3 loại đồ uống cần tránh khi dùng chung với thực phẩm chức năng dầu cá

    Tốt nhất nên uống thực phẩm bổ sung dầu cá cùng với thức ăn để tăng cường khả năng hấp thụ các axit béo omega-3 có lợi. Các loại đồ uống cần tránh khi dùng thực phẩm bổ sung dầu cá bao gồm rượu và đồ uống có ga.

  • 30/08/2026

    Uống đủ nước mỗi ngày: Nhiều người đang mất nước mà không hề hay biết

    Nước chiếm 60-70% trọng lượng cơ thể và tham gia vào hầu hết mọi phản ứng sinh hóa trong cơ thể. Thế nhưng, tình trạng thiếu nước mãn tính - không phải mất nước cấp tính - đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe của hàng triệu người Việt Nam mỗi ngày mà họ không nhận ra.

  • 29/08/2026

    Sự khác biệt giữa chế độ ăn phương Đông và phương Tây

    Chế độ ăn Địa Trung Hải từ lâu đã được coi là chuẩn mực cho một sức khỏe tốt. Ăn uống là một hành trình mang tính cá nhân sâu sắc, gắn liền với các mối liên hệ văn hóa, niềm tin tâm linh, thói quen và tất nhiên là cả nguồn thực phẩm sẵn có. Chế độ ăn uống trực tiếp chịu trách nhiệm cho sức sống cũng như sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta, vì vậy không có gì ngạc nhiên khi có nhiều tranh luận về việc thế nào mới chính xác là một chế độ ăn lành mạnh; bởi đây là một vấn đề quan trọng và đầy thách thức.

  • 28/08/2026

    Huyết áp của bạn sẽ thay đổi như thế nào khi bạn tập thể dục mỗi ngày?

    Tập thể dục đều đặn hàng ngày có thể làm giảm huyết áp bằng cách tăng cường sức khỏe tim mạch và cải thiện độ đàn hồi cũng như chức năng của mạch máu. Tập thể dục với cường độ vừa phải hầu hết các ngày trong tuần có thể giúp giảm huyết áp bền vững và giảm nguy cơ mắc bệnh tim.

  • 27/08/2026

    Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori và các bệnh lý liên quan

    Hơn 80% người trưởng thành tại Việt Nam nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori – tác nhân chính gây viêm loét và ung thư dạ dày. Khám phá ngay cơ chế lây truyền, quá trình phát triển bệnh và thách thức kháng kháng sinh hiện nay để chủ động bảo vệ sức khỏe gia đình bạn

  • 26/08/2026

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia là tình trạng khiến bạn không thể trải nghiệm niềm vui hoặc sự thích thú. Bạn có thể cảm thấy tê liệt hoặc ít hứng thú hơn với những điều mà trước đây bạn từng yêu thích. Đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh lý tâm thần như trầm cảm. Cùng tìm hiểu về hội chứng này qua bài viết sau đây!

  • 25/08/2026

    Bạn có thể ở dưới ánh nắng mặt trời bao lâu trước khi da bị tổn thương?

    Đối với hầu hết mọi người, tác hại của ánh nắng mặt trời đối với da bắt đầu trong vòng 15 phút sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không sử dụng kem chống nắng. Tuy nhiên, thời gian có thể thay đổi tùy thuộc vào loại da và loại tia cực tím, chỉ số (UV), thời gian và địa điểm.

  • 24/08/2026

    Thức khuya thường xuyên làm hại sức khỏe như thế nào?

    Thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở giới trẻ. Nhưng ít ai biết rằng, việc thiếu ngủ mãn tính không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong — từ tim mạch, não bộ đến hệ miễn dịch và cân nặng.

Xem thêm