Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Rối loạn lo âu bệnh tật và những hệ lụy

Rối loạn lo âu bệnh tật (illness anxiety disorder), hay còn được gọi là rối loạn nghi bệnh (hypochondriacal disorder) , hoặc lo âu sức khỏe (health anxiety), là một tình trạng lo lắng quá mức rằng mình đang bị một bệnh gì đó rất trầm trọng.

Rối loạn lo âu bệnh tật đó là khi có thể bạn hoàn toàn chẳng có triệu chứng gì hết, cũng có thể bạn cho rằng một cảm giác bình thường hoặc một triệu chứng nào đó rất nhỏ là dấu hiệu của một bệnh hiểm nghèo, cho dù các bác sĩ đã khám bệnh rất kỹ và kết luận rằng chẳng có gì nghiêm trọng.

Dấu hiệu của rối loạn lo âu bệnh tật

Có nhiều bạn than phiền rằng lúc nào mình cũng lo lắng, sợ hết bệnh này đến bệnh kia, sợ ung thư, sợ u não, sợ đột quỵ. Chỉ đau bụng nhẹ là sợ, hoặc chỉ nổi một vết ngứa nhỏ trên da cũng sợ. Đặc biệt lên google đọc xong lại càng sợ.

Đi khám thì bình thường không ra bệnh, nhưng về nhà yên tâm được vài ngày là lại sợ tiếp, sợ hay là bác sĩ bỏ sót bệnh của mình, hay có phương pháp nào hiện đại hơn để tìm ra bệnh mà mình chưa thử…

Tất cả những dấu hiệu đó có thể bạn mắc rối loạn nghi bệnh đó. Trong chuyên ngành tâm thần gặp rất nhiều, và điều trị không hề khó, thường hiệu quả điều trị rất tốt. Chỉ có điều gây khó khăn đó là bạn đi khám quá nhiều nơi ở các chuyên khoa khác nhau: tiêu hóa, tim mạch, tiết niệu…mà không đến đúng chuyên khoa tâm thần thì sẽ không thể điều trị hiệu quả được.

Triệu chứng chính xác định rối loạn lo âu bệnh tật

Rối loạn lo âu bệnh tật là tình trạng lo lắng quá mức rằng mình đang bị một bệnh gì đó rất trầm trọng.

Triệu chứng của rối loạn lo âu bệnh tật thường liên quan đến việc bạn bận tâm quá mức rằng mình đang mắc một bệnh gì đó nghiêm trọng, cho dù chỉ dựa vào những cảm giác bình thường của cơ thể (như tiếng sôi bụng), hoặc những dấu hiệu rất nhỏ (như chỉ là một chấm nhỏ trên da). Các triệu chứng gồm:

 - Bận tâm rằng mình đang mắc một tình trạng bệnh tật nào đó rất trầm trọng.

 - Lo lắng rằng những triệu chứng rất nhỏ, hoặc những cảm giác cơ thể có nghĩa là bạn đang mặc bệnh rất nặng.

 - Dễ cảnh giác với mọi vấn đề sức khỏe.

 - Không tin tưởng sau mỗi lần khám bác sĩ hoặc khi làm xét nghiệm không ra bệnh.

 - Lo lắng quá mức về một bệnh nào đó hoặc cho rằng mình có nguy cơ cao bị bệnh đó vì bệnh đó di truyền trong gia đình.

 - Căng thẳng quá nhiều về những bệnh tật có thể mắc làm cho bạn giảm năng suất làm việc.

 - Kiểm tra đi kiểm tra lại các dấu hiệu bệnh tật trên cơ thể của bạn.

 - Thường xuyên đi khám quá mức để cảm thấy an tâm, hoặc ngược lại có trường hợp tránh không đi khám vì sợ phát hiện ra mình bệnh nặng.

 - Tránh mọi người, địa điểm, những hoạt động mà cho rằng có nguy cơ về sức khỏe.

 - Nói quá nhiều về tình trạng sức khỏe của mình hoặc những bệnh có thể mắc.

 - Thường xuyên đọc trên internet về nguyên nhân của các triệu chứng hoặc những bệnh có thể mắc.

Khi nào cần đi khám?

Đúng là các triệu chứng có thể liên quan đến bệnh lý về cơ thể thật, nên bạn cần đến khám tại bác sĩ chăm sóc sức khỏe ban đầu. Nếu bác sĩ cho rằng các triệu chứng là do rối loạn lo âu bệnh tật, bạn sẽ được chuyển đến một bác sĩ chuyên khoa tâm thần.

Nguyên nhân chính xác của rối loạn lo âu bệnh tật chưa được biết rõ, tuy nhiên những yếu tố sau có thể đóng vai trò:

 - Niềm tin: Bạn đã từng trải qua một gia đoạn không chắc chắn, không thoải mái về các triệu chứng của cơ thể. Dẫn đến bạn gán ghép tất cả những cảm giác của cơ thể đều là nghiêm trọng, bạn tìm kiếm bằng chứng để khẳng định rằng bạn đang có một bệnh nghiêm trọng.

 - Gia đình: Bạn có nguy cơ mắc rối loạn lo âu bệnh tật cao hơn nếu cha mẹ bạn hay lo lắng quá mức về sức khỏe của họ và con cái.

 - Những trải nghiệm: Bạn có thể mắc một bệnh nào đó nghiêm trọng khi còn bé, do đó những cảm giác của cơ thể hiện nay lại khiến bạn sợ.

Yếu tố nguy cơ của rối loạn lo âu bệnh tật

Rối loạn lo âu bệnh tật thông thường bắt đầu ở giai đoạn sớm trưởng thành hoặc trung niên, có thể nặng lên khi về già. Đối với người già, rối loạn lo âu bệnh tật thường là sợ bị mất trí nhớ.

Những yếu tố nguy cơ thường gồm:

 - Có thời gian có những áp lực trong cuộc sống.

 - Có lần tưởng như bị mắc bệnh gì đó rất trầm trọng nhưng sau đó bác sĩ kết luận không phải.

 - Có tiền sử bị lạm dụng ở trẻ em.

 - Hồi trẻ em có mắc bệnh nghiêm trọng hoặc cha mẹ có bệnh nghiêm trọng.

 - Nhân cách, chẳng hạn như có xu hướng hay lo lắng.

 - Sử dụng internet liên quan đến chủ đề sức khỏe quá nhiều.

Hệ lụy của chứng rối loạn lo âu bệnh tật

Những biến chứng liên quan tới rối loạn lo âu bệnh tật gồm:

 - Gây ảnh hưởng đến những mối quan hệ với các người thân trong gia đình, vì việc lo lắng quá nhiều khiến các thành viên khác không thoải mái.

 - Giảm năng suất lao động do lo lắng quá nhiều hoặc phải thường xuyên xin nghỉ làm.

 - Ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày, có thể mất khả năng làm việc.

 - Ảnh hưởng đến tài chính do đi khám quá nhiều lần.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Rối loạn hỗn hợp lo âu và trầm cảm - Bệnh thường gặp liên quan stress.

ThS. BS Đàm Văn Đức (Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng) - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 04/02/2026

    Thực phẩm bẩn có thể gây ra những bệnh ung thư nào?

    Việc sử dụng thực phẩm bẩn trong thời gian dài làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư trong đó có ung thư dạ dày, đại tràng và ung thư vòm họng.

  • 04/02/2026

    Những điều cha mẹ cần biết về rối loạn tiêu hóa ở trẻ

    Mùa xuân là thời điểm trẻ nhỏ thường đối mặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe đường ruột do sự thay đổi đột ngột trong chế độ ăn uống và sinh hoạt. Sự kết hợp giữa các bữa tiệc tùng dịp lễ Tết và điều kiện môi trường nồm ẩm đặc trưng của mùa xuân tạo cơ hội cho các tác nhân gây hại tấn công hệ tiêu hóa non nớt của trẻ. Để giúp phụ huynh có cái nhìn đầy đủ và chủ động bảo vệ sức khỏe cho con trẻ trong giai đoạn này, hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu nguyên nhân cũng như các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

  • 03/02/2026

    Không khí ô nhiễm tàn phá làn da như thế nào?

    Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn gây tổn hại sâu sắc cho làn da. Bụi mịn và khí độc có thể khiến da lão hóa sớm, viêm nhiễm và mất hàng rào bảo vệ tự nhiên.

  • 03/02/2026

    Vụ "hô biến" thịt hết hạn vào trường học: Quy trình an toàn đứt gãy ở đâu?

    TS.BS Trương Hồng Sơn nhận định, quy trình an toàn thực phẩm bị đứt gãy thường là kết quả của thiếu minh bạch, thiếu kiểm tra độc lập và thiếu hệ thống quản lý.

  • 03/02/2026

    Bạn nên ăn bữa cuối cùng trong ngày lúc mấy giờ?

    Một bữa tối muộn có thể khiến bạn khó ngủ, tăng cân và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch – nhưng nếu ăn quá sớm, bạn lại dễ bị đói về đêm. Lựa chọn đúng thời điểm cho bữa ăn cuối trong ngày tưởng chừng đơn giản, nhưng lại là “bí quyết vàng” để duy trì cân nặng, giấc ngủ và hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

  • 02/02/2026

    Ăn gì để không bị mất cơ, giữ dáng săn chắc?

    Phát triển cơ bắp đã khó, duy trì và bảo toàn khối lượng cơ theo thời gian còn khó hơn trong hành trình xây dựng hình thể khỏe đẹp...

  • 02/02/2026

    Bí quyết giảm stress mùa sắm Tết và chuẩn bị cho năm mới

    Mùa Tết luôn mang đến không khí vui tươi, sum họp, nhưng đồng thời cũng là thời điểm tâm lý cuối năm dễ bị ảnh hưởng bởi áp lực từ việc chuẩn bị. Từ việc mua sắm quà tặng, thực phẩm đến dọn dẹp nhà cửa, nhiều người cảm thấy lo âu và mệt mỏi, dẫn đến tình trạng stress kéo dài. Chính vì vậy, việc tìm kiếm những bí quyết giảm stress cho mùa Tết là điều cần thiết để mọi người có thể tận hưởng trọn vẹn không khí xuân an lành. Bài viết này sẽ khám phá các bí quyết khoa học để giảm stress mua sắm và chuẩn bị Tết, giúp bạn đón năm mới với tinh thần thoải mái và năng lượng tích cực.

  • 01/02/2026

    Chiến lược 15 ngày detox cơ thể đón Tết 2026

    Một cơ thể nhẹ nhàng, khỏe khoắn và tràn đầy năng lượng không đến từ việc nhịn ăn khắc nghiệt vài ngày, mà là kết quả của sự tái thiết lập có hệ thống các thói quen chuyển hóa.

Xem thêm