Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nói dối thường xuyên làm thay đổi hoạt động não

Theo một nghiên cứu mới, những lời nói dối nhỏ có thể làm thay đổi cấu trúc não bộ, dẫn lối mọi người hướng tới hành vi không trung thực.

Công trình nghiên cứu được báo cáo trên tạp chí Nature Neuroscience cảnh báo mọi người nên trung thành với sự thật vì nếu không, hậu quả sẽ ngày càng nghiêm trọng. Quá trình phân tích ảnh não ở nhóm tình nguyện viên từng cho thấy phản ứng cảm xúc mạnh mẽ trong tâm trí của họ khi nói dối lần đầu tiên trong một trò chơi phỏng đoán, nhưng tác dụng này giảm dần theo thời gian. Và, mặc dù người chơi ban đầu có xu hướng nói dối tương đối ít, họ dần trở nên không đáng tin, thể hiện qua hành động lừa gạt người chơi khác vì lợi ích riêng.

Thành viên của nhóm nghiên cứu, tiến sĩ Tali Sharot từ Đại học College London, cho biết: “Trong cuộc sống, bạn dễ dàng nhận ra: những hành vi nhỏ của sự không trung thực sẽ phát triển theo thời gian và ngày càng lớn hơn. Cho dù đó là trốn thuế, ngoại tình, dùng doping trong thể thao, làm giả dữ liệu trong khoa học, gian lận tài chính, những người gian dối có thể nhớ lại những hành vi nhỏ của sự không trung thực tăng tiến theo thời gian, và rồi họ đột nhiên tỉnh ngộ sau khi phạm sai lầm nghiêm trọng”.

Ảnh minh họa.

Cô Tali so sánh tác động “thích ứng cảm xúc” trên với phản ứng “miễn nhiễm” khi một người quen dần với thể loại phim ảnh kinh dị. Dù dường như còn nhiều lý do đằng sau sự thay đổi, các nhà khoa học nghi ngờ về một quá trình thay đổi vật lý trong não.

Để kiểm chứng, nhóm 80 tình nguyện viên bắt đầu thực hiện trò chơi được thiết kế để kiểm tra tính trung thực. Họ phải ước tính số lượng đồng xu đang ở trong lọ để sẵn và sau đó trao đổi con số trong suy nghĩ với một người cùng chơi đứng cách đó xa hơn (khó ước lượng số xu trong lọ hơn).

Trong một số trường hợp, người chơi sẽ được hưởng lợi về tài chính nếu con số phỏng đoán của cả hai gần đúng với đáp án thực tế. Ngược lại, trong vài lần, người chơi sẽ được lợi nếu đối tác của họ đưa ra câu trả lời sai nhiều hơn.

Qua thử nghiệm, các nhà khoa học phát hiện ra rằng, đầu tiên, người chơi sẵn sàng nói dối “chút chút”, nhưng điều này dần leo thang trong quá trình chơi. Hình ảnh não của nhóm đối tượng qua máy quét MRI cho thấy khu vực não liên quan đến cảm xúc, hạch hạnh nhân (amygdala) ban đầu phản ứng mạnh mẽ với lời nói dối, lại ngày càng “chai lì” theo thời gian. Sự suy giảm lớn trong phản ứng này cũng liên quan mật thiết đến những lời nói dối đặc biệt nghiêm trọng.

Cô Tali nhận xét: “Khi chúng ta nói dối vì lợi ích cá nhân, hạch hạnh nhân tạo ra cảm giác tiêu cực làm hạn chế mức độ lời nói dối. Tuy nhiên, phản ứng này mất dần khi chúng ta tiếp tục nói dối, dẫn đến quá trình “tuột dốc không phanh” của lòng trung thực kèm theo biểu cảm “xạo không chớp mắt”.

Đồng nghiệp của Tali, tiến sĩ Neil Garrett, cho biết quá trình tương tự cũng có thể ảnh hưởng đến các hành vi khác: “Giới chuyên môn cho rằng, hạch hạnh nhân tạo ra tín hiệu ác cảm đối với hành vi mà chúng ta xem là sai hoặc vô đạo đức. Vì vậy, nguyên tắc tương tự cũng sẽ dẫn đến sự chấp nhận hành vi tội phạm hay bạo lực”.

Chỉ vài người trong các nghiên cứu thể hiện hành vi tương đối trung thực và duy trì được thói quen đó. Do vậy, theo tiến sĩ Garrett, những hành vi gian dối là mảnh ghép cho mối nguy hại to lớn hơn.

Tấn Vĩ - Theo Phụ nữ Online/ Independent
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm