Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguy cơ bị kí sinh trùng tấn công

Cũng như nhiều loại virut và vi khuẩn có thể gây ra đủ loại bệnh từ cảm thông thường đến nhiễm trùng đe dọa tính mạng, có rất nhiều loại kí sinh trùng khác nhau có mức độ nguy hiểm tùy thuộc vào hoàn cảnh cụ thể.

Nói cách khác, kí sinh trùng có thể chỉ gây khó chịu (như chấy rận) hoặc thật sự đáng sợ (như amip ăn não). Chúng đều có đặc điểm chung là các cá thể sẽ cần một “vật chủ” để tồn tại: Một kí sinh trùng có thể tấn công bạn hoặc sống trong cơ thể bạn, lấy dinh dưỡng và bào mòn sức khỏe của bạn.

Bạn có thể nhiễm kí sinh trùng ở khắp mọi nơi, nhưng một số hoàn cảnh cụ thể sễ có nguy cơ cao hơn. Dưới đây là 4 dấu hiệu cho thấy bạn nhiều khả năng đã bị nhiễm kí sinh trùng.

Bạn vừa tới, hoặc trở về từ vùng lưu hành kí sinh trùng

Đó có thể là nơi xảy ra dịch sốt rét do một loại kí sinh trùng truyền sang người khi bị muỗi cắn mang mầm bệnh. Trong tất cả các loại nhiễm kí sinh trùng, sốt rét gây ra nhiều ca tử vong toàn cầu nhất. 

Tất nhiên, điều này không có nghĩa là bạn phải tránh tuyệt đối di chuyển đến vùng lưu hành bệnh. Thay vào đó, bạn hãy áp dụng các biện pháp phòng bệnh. Chẳng hạn, hãy dùng thuốc chống sốt retws trước, trong khi, và sau khi đến địa phương, sử dụng chất chống côn trùng chứa DEET, mắc màn khi ngủ hoặc ngủ trong phòng có điều hòa, mặc quần áo dài tay vào bình minh và hoàng hôn. Nếu bạn thấy ốm sau khi trở về, hãy đi khám ngay để được xét nghiệm phù hợp.

Nhà có trẻ nhỏ đang học mẫu giáo hoặc trường tiểu học

Chấy (chí) dễ dàng lây lan ở trẻ nhỏ: nó có thể nhảy từ đầu trẻ này sang đầu trẻ khác, bò trên thảm, đệm, trú ẩn ở mũ hoặc lược chải. Một khi trẻ mang chấy về nhà, không lâu sau cả nhà sẽ bị lây chấy.

Trong khi chải trứng chấy có thể khiến bạn đau và xước, chấy không phải là loài nguy hiểm. Dầu gội đặc hiệu có thể là phương án tốt để diệt chấy.

Bạn nuôi mèo

Mèo có thể làm lây lan bệnh toxoplasma, đặc biệt khi bạn thường thả cho chúng săn chuột hoặc chim. Mèo có thể truyền kí sinh trùng từ phân. Vì vậy, khi bạn dọn phân mèo, bạn có thể nhiễm kí sinh trùng. Toxoplasma không phải lúc nào cũng nguy hiểm – nhiều người đang có mầm bệnh mà không biết. Nhưng nếu hệ miễn dịch của bạn đang có vấn đề thì bạn sẽ gặp rắc rối. Đặc biệt nguy hiểm với người mang thai: toxoplasma có thể lây sang bào thai, trong một số ít trường hợp có thể tổn hại đến mắt và não bộ.  

Cách tốt nhất để tránh toxoplasma là rửa tay sau khi dọn phân mèo, trước khi làm bất cứ việc gì khác (đặc biệt khi chạm tay vào mặt!). Với người đang có thai, nhờ người thân dọn phân mèo và nuôi mèo trong nhà. Mèo sẽ không ăn chim và động vật gặm nhấm có bệnh.

Tiêu thụ thực phẩm hoặc nguồn nước nhiễm bẩn

Chúng ta hi vọng rằng không ai sẽ uống nước ở cùng nguồn với nơi xả thải, ăn rau và hoa quả rửa bằng nguồn nước đó, hoặc ăn cá bơi trong đó. Tuy nhiên, điều đó vẫn xảy ra. Kí sinh trùng như Giardia hoặc sán dây có thể tấn công cơ thể người.

Khi đi du lịch, cần đặc biệt lưu ý là không uống trực  tiếp từ nước vòi. Nếu bạn vô tình ăn thực phẩm nhiễm khuẩn, bạn sẽ nhận thấy triệu chứng rối loạn đường tiêu hóa (nôn hoặc tiêu chảy) xảy ra đột ngột. Nhưng kí sinh trùng đường ruột lại là “kẻ” xảo quyệt – các triệu chứng đến từ từ và tiến triển dần – và đôi khi không có triệu chứng đường tiêu hóa. Tổn thương da, nhầm lẫn và các triệu chứng khác có thể xảy ra; phụ thuộc vào loại kí sinh trùng.  

Tất nhiên, bất cứ khi nào bạn nhận thấy dấu hiệu lạ, không quan trọng nó xuất hiện như thế nào, cần thiết phải đến khám bác sĩ. Nếu bác sĩ nghi ngờ bạn bị nhiễm kí sinh trùng, bạn sẽ làm một số xét nghiệm chẩn đoán cần mẫu phẩm từ các dịch cơ thể như máu, phân và nước tiểu.Ví dụ, nếu kí sinh trùng sống trong đường ruột, trứng hoặc nang bào có thể thấy trong mẫu phân khi soi kính hiển vi. Nhưng đôi khi cần sinh thiết mô phổi, da hoặc ruột.

Trong khi phần lớn kí sinh trùng có thể chữa bằng thuốc, dự phòng luôn luôn là phương án tốt nhất. Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã, chăm sóc cho người ốm, trước khi ăn và sau khi dọn chất thải động vật. Và hiển nhiên, bạn phải rửa tay trước khi chuẩn bị đồ ăn. Tránh uống nước từ hồ và sông suối, bể bơi hay công viên nước. Nếu bạn đi đến nơi có lưu hành dịch qua đường nước và thực phẩm thì nên luộc, nấu, hoặc bóc vỏ thực phẩm trước khi ăn.

Bình luận
Tin mới
  • 23/01/2026

    Uống trà xanh với chanh ngon, tốt nhưng 3 nhóm người nên thận trọng

    Trà xanh pha với chanh là một thức uống ngon và sảng khoái. Tuy nhiên sự kết hợp này có thực sự có lợi cho sức khỏe tất cả mọi người không?

  • 23/01/2026

    Những thay đổi cơ thể khi lão hóa – và cách thích nghi thông minh

    Tuổi tác là điều không ai tránh khỏi, nhưng hiểu rõ những thay đổi tự nhiên của cơ thể sẽ giúp chúng ta chủ động chăm sóc sức khỏe tốt hơn. Từ tim mạch, làn da, thị lực cho đến xương khớp và đời sống tinh thần – mỗi bộ phận đều có những dấu hiệu lão hóa riêng. Vậy đâu là những biểu hiện bình thường và đâu là dấu hiệu cần lưu ý? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ và gợi ý những cách đơn giản để thích nghi, giữ cơ thể khỏe mạnh và dẻo dai theo năm tháng.

  • 22/01/2026

    Những thói quen ban đêm âm thầm gây hại thận

    Thận vẫn âm thầm lọc máu và tạo nước tiểu suốt đêm, nhưng nhiều thói quen tưởng vô hại lại làm tăng áp lực lên hệ tiết niệu. Về lâu dài, những hành vi này có thể ảnh hưởng đến chức năng lọc của thận.

  • 22/01/2026

    4 loại rau vừa giàu sắt vừa giúp tăng hấp thụ sắt trong cơ thể

    Việc bổ sung sắt khi bị thiếu máu không chỉ đơn thuần là ăn nhiều thực phẩm giàu sắt mà còn nằm ở khả năng hấp thụ. Khoa học đã chứng minh, vitamin C trong rau quả chính là chìa khóa giúp cơ thể hấp thụ tối đa chất sắt.

  • 22/01/2026

    Điểm mặt những "hóa chất tử thần" trong thực phẩm và cách nhận biết

    Dù là tự tay chuẩn bị từng món nhưng bạn có biết rằng bữa cơm nhà cũng có thể phải đối mặt với những chất độc cực kỳ nguy hiểm? Đó chính là các loại hóa chất công nghiệp được thêm vào thực phẩm hàng ngày như bún, mì, giò, chả, thậm chỉ cả thịt, cá.

  • 21/01/2026

    Điều gì xảy ra khi uống nước chanh và hạt chia mỗi sáng?

    Uống nước chanh pha hạt chia có thể cải thiện tiêu hóa và giúp ngăn ngừa táo bón. Thức uống này giúp kiểm soát lượng đường trong máu nhờ hàm lượng chất xơ có trong hạt chia và những chất dinh dưỡng có trong chanh.

  • 21/01/2026

    Tại sao hàn the bị cấm sử dụng trong thực phẩm?

    Từng là bí kíp để giúp giò chả, bánh đúc hay bún trở nên ngon miệng, hương vị hấp dẫn hơn, nhưng hiện nay hàn the đã bị Bộ Y tế liệt vào danh sách cực độc và cấm sử dụng trong thực phẩm. Tại sao một hoạt chất có vẻ "tiện lợi" này lại trở thành kẻ thù của sức khỏe cộng đồng? Trong bài viết này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ cung cấp thông tin giúp bạn có cái nhìn tổng quan về loại chất cấm này.

  • 20/01/2026

    3 hỗn hợp xông hơi giảm nghẹt mũi và đau họng

    Ô nhiễm không khí và thời tiết lạnh khiến số ca nghẹt mũi, đau họng, ho, cảm lạnh gia tăng. Xông hơi bằng thảo dược tự nhiên là giải pháp đơn giản giúp thông xoang, làm dịu cổ họng và hỗ trợ đường hô hấp.

Xem thêm