Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những yếu tố khiến cơ thể nhanh lão hóa

Sinh, lão, bệnh, tử là qui luật của con người. Vì vậy, lão hóa là một điều tất yếu trong vòng đời của mỗi chúng ta.

Bởi vì tế bào cũng như cuộc đời, được sinh ra phát triển, trưởng thành với các chức năng sinh học để rồi tế bào cũng 'lão suy' và chết theo qui trình đã định sẵn mà y học gọi là cái chết của tế bào (hay apoptosis). Tuy nhiên, quá trình này diễn ra nhanh, chậm rất khác nhau, phụ thuộc vào những yếu tố bên trong như gen, các hormon (nội tiết tố) và tuổi tác cũng như các yếu tố bên ngoài như môi trường, công việc, gia đình...

Các yếu tố thường gặp gây lão hóa sớm

Ngoài những tác động áp lực của sự mưu sinh cuộc sống, lao động, lo toan cho gia đình, cơm áo gạo tiền mà hầu như bất kỳ một cá nhân nào cũng phải đối mặt thì những thói quen, nếp sống trong sinh hoạt hàng ngày đã tác động không nhỏ và đó là những nguyên nhân chung gây ra hiện tượng lão hóa sớm cho cả hai giới nam và nữ. Đó là:

Không tập thể dục: Thói quen ngồi một chỗ và lười vận động không chỉ có hại cho sức khỏe, giãn tĩnh mạch hai chi dưới, bị trĩ mà còn khiến da bị lão hóa sớm. Nguyên nhân do khi không vận động, các mạch máu và cơ bắp trong cơ thể không được lưu thông làm cho da dễ bị sạm, nhăn nheo. Đã vậy lại 'tiết kiệm' uống không đủ lượng nước không chỉ làm cho da khô nhăn nheo do thiếu nước mà còn gây nên tình trạng táo bón kinh niên, nếu tình trạng này kéo dài sẽ gây ra bao hệ lụy khôn lường.

Những yếu tố khiến cơ thể nhanh lão hóa

Căng thẳng, mất ngủ: Lo lắng và căng thẳng tạo ra nhiều nếp nhăn trên trán và lâu dần sẽ hình thành những nếp nhăn cố định, khiến khuôn mặt trông như 'già trước tuổi'. Bên cạnh đó, mất ngủ gây thiếu ngủ, ngủ không đủ giấc có thể làm mất cân bằng hormon dẫn đến tình trạng gia tăng lượng cortisol, mất cân bằng oxy hóa. Chưa kể, trong khi ngủ, cơ thể còn sản sinh ra hormon tăng trưởng hoạt động như một loại hormon chống lão hóa. Căng thẳng kéo dài là nguyên nhân hàng đầu gây tăng huyết áp và những biến chứng sẽ tăng cao nếu không phát hiện điều trị kịp thời, có chế độ ăn uống không thích hợp sẽ dẫn đến nguy cơ đột quỵ hay bệnh tim mạch khác như nhồi máu cơ tim, xơ vữa và hẹp động mạch vành.

Khói bụi, ô nhiễm môi trường là một nguyên nhân khiến làn da bị lão hóa sớm.

Ô nhiễm môi trường: Các loại khói, bụi trong không khí (khói thuốc, khói than, khói xe...) khi hít vào cơ thể sẽ tạo điều kiện cho cholesterol tích tụ, lâu ngày gây ra chứng xơ cứng động mạch, làm cơ thể lão hóa nhanh.

Hút thuốc lá và uống rượu: Dù là nam hay nữ thì việc hút thuốc và uống rượu vô điều độ sẽ gây nhiều chứng bệnh về gan, phổi. Ở phụ nữ, nếu uống nhiều rượu sẽ gây ra hiện tượng kinh nguyệt không đều, tóc khô, giảm ham muốn tình dục. Ở nam giới sẽ có hiện tượng yếu sinh lý, tinh trùng giảm, liệt dương. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu đã cho thấy, khói thuốc là nguyên nhân làm tăng các vết nhăn ở da, gây khô da do trong khói thuốc có chất phá hủy vitamin C, một thành phần chủ yếu để giữ độ ẩm cho da.

Những yếu tố khiến cơ thể nhanh lão hóa

Tiếp cận những điều xấu trên mạng xã hội: Hiện nay, bất kỳ sự việc nào xảy ra trong cuộc sống cũng có thể tìm thấy trên mạng xã hội, đặc biệt những việc xấu càng gây được sự chú ý. Mặc dù chưa có nghiên cứu chính thức về tác hại của những thông tin này với người đọc nhưng rõ ràng, việc tiếp cận với những thông tin đó một cách thiếu khoa học sẽ khiến người đọc bị hoang mang, căng thẳng...

Bên cạnh các yếu tố chung, mỗi giới nam và nữ còn có những yếu tố riêng mang đặc trưng giới tính gây ra hiện tượng lão hóa sớm.

Đối với nữ giớiGS.TS. Vương Tiến Hòa- Chuyên gia Phụ sản- Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết, việc sinh nở, cường độ làm việc cao (cả việc nhà và việc cơ quan), mặc cảm, thiếu tự tin (không dám làm đẹp cho mình), dễ dãi với bản thân hay chăm sóc bản thân không đúng cách (như lựa chọn phương pháp thẩm mỹ không đúng hoặc cơ sở y tế không đảm bảo để lại hậu quả trên cơ thể)... là những yếu tố thúc đẩy quá trình lão hóa sớm. Bên cạnh đó, sự suy giảm estrogen, nội tiết tố nữ, bắt đầu từ tuổi 35 và suy giảm nhanh chóng sau tuổi 40 càng khiến cơ thể nhanh lão hóa với biểu hiện khô, nám da, da nhăn nheo, kém tươi tắn.

Đối với nam giới: Việc suy giảm nội tiết tố nam testosteron, đặc biệt sau tuổi 40, do căng thẳng thường diễn ra một cách từ từ nên không được chú ý đúng mức không chỉ gây cho nam giới nhiều phiền toái về sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến hình dáng như rụng tóc, béo phì... Một đặc điểm nổi trội ở nam giới là sự tham vọng và tính sĩ diện, nếu không cân bằng được điều này trong cuộc sống sẽ khiến nam giới rơi vào trầm cảm, u uất, thích uống rượu và có thể mắc những bệnh lý khác nhau.

Biện pháp làm chậm lão hóa

Sống điều độ: Trong đó, cần chú ý đến chế độ ăn uống lành mạnh, nên ăn nhiều rau, củ, trái cây, hạn chế các loại thịt đỏ, thịt bò..., biết chế ngự và có chừng mực với bia rượu, không hút thuốc lá, tập thể dục thường xuyên sẽ giúp duy trì cơ bắp và tăng cường máu lưu thông, uống đủ nước mỗi ngày giúp thải bỏ chất cặn bã ra khỏi cơ thể để giúp bạn trông tươi tắn, linh hoạt và tràn đầy sức sống.

Ngủ đủ giấcMuốn trẻ khỏe dài lâu, bạn nên ngủ đủ 8 giờ một ngày. Bạn nên tránh xem phim kinh dị, ăn quá no... Hãy quên điện thoại thông minh  hoặc máy tính bảng để không lướt web trước khi đi ngủ vì điều này khiến bạn khó đi vào giấc ngủ.

Không cam chịu: Người phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ Việt Nam thường sống cam chịu nên 'dồn lâu hóa nhiều' dễ dẫn đến căng thẳng, trầm cảm ảnh hưởng đến sức khỏe. Do vậy, người phụ nữ không nên để những ấm ức dồn nén trong lòng quá lâu mà nên thổ lộ để tìm cách giải quyết sẽ giúp tâm hồn thanh thản, chậm lão hóa.

Bộ phận nhanh 'già' nhất của cơ thể

Về tổng thể, các bộ phận của con người sẽ thay đổi theo tuổi tác. Tuy nhiên, có một vài bộ phận lão hóa sớm nên cần được chăm sóc chu đáo hơn.

Tóc

Những vấn đề về tóc thường gặp là rụng tóc, khô, giảm độ bóng, mượt… ở phụ nữ biểu hiện rõ rệt nhất sau 30 tuổi với nhiều nguyên nhân, thường do di truyền, yếu tố cơ địa hay thay đổi nội tiết. Ngoài ra, việc nhuộm tóc cũng khiến tóc nhanh lão hóa do phải tiếp xúc với hóa chất có trong thuốc nhuộm. Để giữ gìn mái tóc khỏe mạnh, bạn nên lựa chọn loại dầu gội thích hợp, không nên nhuộm tóc nhiều, có thể uống hà thủ ô mỗi ngày để tóc đen, dày…

Da mặt

Theo thời gian, mỡ dưới da bị giảm khối lượng khiến da mặt mất đi độ đàn hồi, ngày càng trùng xuống và không còn vẻ láng mịn, sáng đẹp nữa. Gương mặt cũng là khu vực thường xuyên tiếp xúc với môi trường nên tốc độ lão hóa cũng diễn ra nhanh hơn. Để hạn chế quá trình lão hóa này, bạn có thể thường xuyên đắp mặt nạ tự nhiên và dùng kem dưỡng da phù hợp.

Mũi

Giống như các mô mềm khác (da, chất béo), hình dáng mũi có thể thay đổi sau tuổi 45 như sống mũi tẹt xuống, mũi có vẻ to hơn trước. Để kéo dài giai đoạn đẹp của mũi (thường trong độ tuổi 20-45), các chuyên gia khuyến cáo không nên tiếp xúc với ánh nắng, môi trường quá nóng hay quá lạnh để tránh lây nhiễm bệnh hô hấp và luyện tập thể thao.

Cổ và dùng da hở ở cổ áo

Đây cũng là 2 vùng da chịu nhiều tác động của ánh nắng mặt trời và môi trường, vì vậy mà chúng rất dễ bị tổn thương. Chưa kể, vùng da ở cổ mỏng hơn so với da mặt, vì vậy mà tốc độ lão hóa cũng diễn ra nhanh hơn.

Da bàn tay

Tưởng như không quan trọng nhưng chính vùng da tay là bộ phận tố cáo vẻ ngoài già nua sớm nhất nếu không được chăm sóc đầy đủ. Vì vậy hàng ngày nên sử dụng kem dưỡng da tay để da không bị khô và đi găng tay hay mặc áo dài tay để hạn chế da tay phải hứng chịu nắng gió quá nhiều, làm chậm xuất hiện các vết nhăn, sạm và chàm.

Ngực

Ở phụ nữ, ngực đã bắt đầu xuất hiện dấu hiệu lão hóa, dần chảy xệ xuống. Có nhiều lý do dẫn đến sự thay đổi này như tăng cân, giảm cân hay mang thai… làm giảm tính đàn hồi của da ngực. Ngoài ra, khi mặc các loại áo hở ngực, bikini làm cho ngực tiếp xúc với ánh nắng mặt trời làm cho da bị mất đi sự săn chắc vốn có. Để hạn chế chảy xệ ngực do những nguyên nhân này, bạn có thể sử dụng kem dưỡng da giữ ẩm cho da ngực hàng ngày và sử dụng kem chống nắng mỗi khi để hở ngực, ngay cả khi không có ánh ắng mặt trời.

Lê Thu Lương - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 07/03/2026

    Sức khỏe phụ nữ Việt Nam: những vấn đề cần quan tâm

    Sức khỏe phụ nữ là nền tảng quan trọng cho hạnh phúc gia đình và sự phát triển bền vững của xã hội. Người phụ nữ hiện đại không chỉ đảm đương vai trò kinh tế mà còn gánh vác trách nhiệm chăm sóc gia đình, điều này vô tình tạo ra những áp lực lớn lên cả thể chất lẫn tinh thần. Việc trang bị kiến thức về các vấn đề sức khỏe thường gặp là bước đi tiên quyết để chị em chủ động bảo vệ bản thân, nâng cao chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin chi tiết giúp chị em có cái nhìn tổng quan và khoa học nhất về vấn đề này.

  • 06/03/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể nếu thường xuyên ăn tỏi sống?

    Điều gì thực sự diễn ra bên trong cơ thể khi chúng ta kiên trì ăn tỏi sống mỗi ngày? Liệu thói quen này có phải là 'chìa khóa' giúp tăng cường miễn dịch và bảo vệ sức khỏe tim mạch không?

  • 06/03/2026

    Bật mí những cách cải thiện miễn dịch đơn giản ngay tại nhà

    Trong những năm gần đây, nhiều người Việt có xu hướng sử dụng các loại thực phẩm và thức uống có nguồn gốc tự nhiên nhằm hỗ trợ sức khỏe và tăng cường sức đề kháng, như mật ong chanh sả, trà gừng mật ong, trà sả, chanh muối, hoặc các loại trà thảo mộc túi lọc và đồ uống thảo mộc đóng chai.

  • 06/03/2026

    Sức khỏe đường ruột: Chìa khóa của một hệ miễn dịch khỏe mạnh

    Hệ tiêu hóa, đặc biệt là đường ruột, không chỉ đảm nhận vai trò tiêu hóa thức ăn mà còn là trung tâm của hơn 70% hệ miễn dịch của cơ thể. Được ví như “bộ não thứ hai”, đường ruột đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể, ảnh hưởng đến cả thể chất và tinh thần. Một hệ vi sinh đường ruột cân bằng giúp cơ thể hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả, chống lại các tác nhân gây bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống. Trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá vai trò của sức khỏe đường ruột, mối liên hệ với hệ miễn dịch và các biện pháp thiết thực để duy trì đường ruột khỏe mạnh.

  • 05/03/2026

    Trục gan – ruột – miễn dịch: Nền tảng sinh học của sức khỏe và vai trò hỗ trợ từ thảo mộc

    Sự rối loạn của trục gan – ruột – miễn dịch không chỉ ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa mà còn liên quan đến nhiều bệnh mạn tính như gan nhiễm mỡ, đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch, rối loạn miễn dịch và một số bệnh thoái hóa thần kinh.

  • 05/03/2026

    6 điều bạn nên làm để giảm mỡ nội tạng hiệu quả, bền vững

    Mỡ nội tạng là loại mỡ ‘ẩn’ nhưng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tim mạch, chuyển hóa và nguy cơ bệnh mạn tính. Tuy nhiên có thể giảm mỡ nội tạng nếu duy trì những thay đổi đúng đắn về ăn uống và lối sống.

  • 05/03/2026

    Những dấu hiệu ung thư vú ít ai ngờ tới

    Khi nhắc đến ung thư vú, đa số phụ nữ thường nghĩ ngay đến khối u bất thường.

  • 04/03/2026

    Cách sử dụng dưa chuột hỗ trợ hạ mỡ máu

    Dưa chuột được xem là thực phẩm có lợi cho người mỡ máu cao nhờ thành phần giàu nước và chất xơ. Tuy nhiên, để hỗ trợ kiểm soát mỡ máu hiệu quả, việc sử dụng dưa chuột đúng cách và hợp lý là điều không phải ai cũng nắm rõ.

Xem thêm