Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những yếu tố khiến cơ thể nhanh lão hóa

Sinh, lão, bệnh, tử là qui luật của con người. Vì vậy, lão hóa là một điều tất yếu trong vòng đời của mỗi chúng ta.

Bởi vì tế bào cũng như cuộc đời, được sinh ra phát triển, trưởng thành với các chức năng sinh học để rồi tế bào cũng 'lão suy' và chết theo qui trình đã định sẵn mà y học gọi là cái chết của tế bào (hay apoptosis). Tuy nhiên, quá trình này diễn ra nhanh, chậm rất khác nhau, phụ thuộc vào những yếu tố bên trong như gen, các hormon (nội tiết tố) và tuổi tác cũng như các yếu tố bên ngoài như môi trường, công việc, gia đình...

Các yếu tố thường gặp gây lão hóa sớm

Ngoài những tác động áp lực của sự mưu sinh cuộc sống, lao động, lo toan cho gia đình, cơm áo gạo tiền mà hầu như bất kỳ một cá nhân nào cũng phải đối mặt thì những thói quen, nếp sống trong sinh hoạt hàng ngày đã tác động không nhỏ và đó là những nguyên nhân chung gây ra hiện tượng lão hóa sớm cho cả hai giới nam và nữ. Đó là:

Không tập thể dục: Thói quen ngồi một chỗ và lười vận động không chỉ có hại cho sức khỏe, giãn tĩnh mạch hai chi dưới, bị trĩ mà còn khiến da bị lão hóa sớm. Nguyên nhân do khi không vận động, các mạch máu và cơ bắp trong cơ thể không được lưu thông làm cho da dễ bị sạm, nhăn nheo. Đã vậy lại 'tiết kiệm' uống không đủ lượng nước không chỉ làm cho da khô nhăn nheo do thiếu nước mà còn gây nên tình trạng táo bón kinh niên, nếu tình trạng này kéo dài sẽ gây ra bao hệ lụy khôn lường.

Những yếu tố khiến cơ thể nhanh lão hóa

Căng thẳng, mất ngủ: Lo lắng và căng thẳng tạo ra nhiều nếp nhăn trên trán và lâu dần sẽ hình thành những nếp nhăn cố định, khiến khuôn mặt trông như 'già trước tuổi'. Bên cạnh đó, mất ngủ gây thiếu ngủ, ngủ không đủ giấc có thể làm mất cân bằng hormon dẫn đến tình trạng gia tăng lượng cortisol, mất cân bằng oxy hóa. Chưa kể, trong khi ngủ, cơ thể còn sản sinh ra hormon tăng trưởng hoạt động như một loại hormon chống lão hóa. Căng thẳng kéo dài là nguyên nhân hàng đầu gây tăng huyết áp và những biến chứng sẽ tăng cao nếu không phát hiện điều trị kịp thời, có chế độ ăn uống không thích hợp sẽ dẫn đến nguy cơ đột quỵ hay bệnh tim mạch khác như nhồi máu cơ tim, xơ vữa và hẹp động mạch vành.

Khói bụi, ô nhiễm môi trường là một nguyên nhân khiến làn da bị lão hóa sớm.

Ô nhiễm môi trường: Các loại khói, bụi trong không khí (khói thuốc, khói than, khói xe...) khi hít vào cơ thể sẽ tạo điều kiện cho cholesterol tích tụ, lâu ngày gây ra chứng xơ cứng động mạch, làm cơ thể lão hóa nhanh.

Hút thuốc lá và uống rượu: Dù là nam hay nữ thì việc hút thuốc và uống rượu vô điều độ sẽ gây nhiều chứng bệnh về gan, phổi. Ở phụ nữ, nếu uống nhiều rượu sẽ gây ra hiện tượng kinh nguyệt không đều, tóc khô, giảm ham muốn tình dục. Ở nam giới sẽ có hiện tượng yếu sinh lý, tinh trùng giảm, liệt dương. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu đã cho thấy, khói thuốc là nguyên nhân làm tăng các vết nhăn ở da, gây khô da do trong khói thuốc có chất phá hủy vitamin C, một thành phần chủ yếu để giữ độ ẩm cho da.

Những yếu tố khiến cơ thể nhanh lão hóa

Tiếp cận những điều xấu trên mạng xã hội: Hiện nay, bất kỳ sự việc nào xảy ra trong cuộc sống cũng có thể tìm thấy trên mạng xã hội, đặc biệt những việc xấu càng gây được sự chú ý. Mặc dù chưa có nghiên cứu chính thức về tác hại của những thông tin này với người đọc nhưng rõ ràng, việc tiếp cận với những thông tin đó một cách thiếu khoa học sẽ khiến người đọc bị hoang mang, căng thẳng...

Bên cạnh các yếu tố chung, mỗi giới nam và nữ còn có những yếu tố riêng mang đặc trưng giới tính gây ra hiện tượng lão hóa sớm.

Đối với nữ giớiGS.TS. Vương Tiến Hòa- Chuyên gia Phụ sản- Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết, việc sinh nở, cường độ làm việc cao (cả việc nhà và việc cơ quan), mặc cảm, thiếu tự tin (không dám làm đẹp cho mình), dễ dãi với bản thân hay chăm sóc bản thân không đúng cách (như lựa chọn phương pháp thẩm mỹ không đúng hoặc cơ sở y tế không đảm bảo để lại hậu quả trên cơ thể)... là những yếu tố thúc đẩy quá trình lão hóa sớm. Bên cạnh đó, sự suy giảm estrogen, nội tiết tố nữ, bắt đầu từ tuổi 35 và suy giảm nhanh chóng sau tuổi 40 càng khiến cơ thể nhanh lão hóa với biểu hiện khô, nám da, da nhăn nheo, kém tươi tắn.

Đối với nam giới: Việc suy giảm nội tiết tố nam testosteron, đặc biệt sau tuổi 40, do căng thẳng thường diễn ra một cách từ từ nên không được chú ý đúng mức không chỉ gây cho nam giới nhiều phiền toái về sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến hình dáng như rụng tóc, béo phì... Một đặc điểm nổi trội ở nam giới là sự tham vọng và tính sĩ diện, nếu không cân bằng được điều này trong cuộc sống sẽ khiến nam giới rơi vào trầm cảm, u uất, thích uống rượu và có thể mắc những bệnh lý khác nhau.

Biện pháp làm chậm lão hóa

Sống điều độ: Trong đó, cần chú ý đến chế độ ăn uống lành mạnh, nên ăn nhiều rau, củ, trái cây, hạn chế các loại thịt đỏ, thịt bò..., biết chế ngự và có chừng mực với bia rượu, không hút thuốc lá, tập thể dục thường xuyên sẽ giúp duy trì cơ bắp và tăng cường máu lưu thông, uống đủ nước mỗi ngày giúp thải bỏ chất cặn bã ra khỏi cơ thể để giúp bạn trông tươi tắn, linh hoạt và tràn đầy sức sống.

Ngủ đủ giấcMuốn trẻ khỏe dài lâu, bạn nên ngủ đủ 8 giờ một ngày. Bạn nên tránh xem phim kinh dị, ăn quá no... Hãy quên điện thoại thông minh  hoặc máy tính bảng để không lướt web trước khi đi ngủ vì điều này khiến bạn khó đi vào giấc ngủ.

Không cam chịu: Người phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ Việt Nam thường sống cam chịu nên 'dồn lâu hóa nhiều' dễ dẫn đến căng thẳng, trầm cảm ảnh hưởng đến sức khỏe. Do vậy, người phụ nữ không nên để những ấm ức dồn nén trong lòng quá lâu mà nên thổ lộ để tìm cách giải quyết sẽ giúp tâm hồn thanh thản, chậm lão hóa.

Bộ phận nhanh 'già' nhất của cơ thể

Về tổng thể, các bộ phận của con người sẽ thay đổi theo tuổi tác. Tuy nhiên, có một vài bộ phận lão hóa sớm nên cần được chăm sóc chu đáo hơn.

Tóc

Những vấn đề về tóc thường gặp là rụng tóc, khô, giảm độ bóng, mượt… ở phụ nữ biểu hiện rõ rệt nhất sau 30 tuổi với nhiều nguyên nhân, thường do di truyền, yếu tố cơ địa hay thay đổi nội tiết. Ngoài ra, việc nhuộm tóc cũng khiến tóc nhanh lão hóa do phải tiếp xúc với hóa chất có trong thuốc nhuộm. Để giữ gìn mái tóc khỏe mạnh, bạn nên lựa chọn loại dầu gội thích hợp, không nên nhuộm tóc nhiều, có thể uống hà thủ ô mỗi ngày để tóc đen, dày…

Da mặt

Theo thời gian, mỡ dưới da bị giảm khối lượng khiến da mặt mất đi độ đàn hồi, ngày càng trùng xuống và không còn vẻ láng mịn, sáng đẹp nữa. Gương mặt cũng là khu vực thường xuyên tiếp xúc với môi trường nên tốc độ lão hóa cũng diễn ra nhanh hơn. Để hạn chế quá trình lão hóa này, bạn có thể thường xuyên đắp mặt nạ tự nhiên và dùng kem dưỡng da phù hợp.

Mũi

Giống như các mô mềm khác (da, chất béo), hình dáng mũi có thể thay đổi sau tuổi 45 như sống mũi tẹt xuống, mũi có vẻ to hơn trước. Để kéo dài giai đoạn đẹp của mũi (thường trong độ tuổi 20-45), các chuyên gia khuyến cáo không nên tiếp xúc với ánh nắng, môi trường quá nóng hay quá lạnh để tránh lây nhiễm bệnh hô hấp và luyện tập thể thao.

Cổ và dùng da hở ở cổ áo

Đây cũng là 2 vùng da chịu nhiều tác động của ánh nắng mặt trời và môi trường, vì vậy mà chúng rất dễ bị tổn thương. Chưa kể, vùng da ở cổ mỏng hơn so với da mặt, vì vậy mà tốc độ lão hóa cũng diễn ra nhanh hơn.

Da bàn tay

Tưởng như không quan trọng nhưng chính vùng da tay là bộ phận tố cáo vẻ ngoài già nua sớm nhất nếu không được chăm sóc đầy đủ. Vì vậy hàng ngày nên sử dụng kem dưỡng da tay để da không bị khô và đi găng tay hay mặc áo dài tay để hạn chế da tay phải hứng chịu nắng gió quá nhiều, làm chậm xuất hiện các vết nhăn, sạm và chàm.

Ngực

Ở phụ nữ, ngực đã bắt đầu xuất hiện dấu hiệu lão hóa, dần chảy xệ xuống. Có nhiều lý do dẫn đến sự thay đổi này như tăng cân, giảm cân hay mang thai… làm giảm tính đàn hồi của da ngực. Ngoài ra, khi mặc các loại áo hở ngực, bikini làm cho ngực tiếp xúc với ánh nắng mặt trời làm cho da bị mất đi sự săn chắc vốn có. Để hạn chế chảy xệ ngực do những nguyên nhân này, bạn có thể sử dụng kem dưỡng da giữ ẩm cho da ngực hàng ngày và sử dụng kem chống nắng mỗi khi để hở ngực, ngay cả khi không có ánh ắng mặt trời.

Lê Thu Lương - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 17/03/2026

    Các loại thảo mộc trong Trà thanh nhiệt Dr.Thanh

    Trà thanh nhiệt Dr Thanh là một sản phẩm đồ uống thảo mộc đóng chai sản xuất bằng công nghệ chiết lạnh vô trùng (Aseptic). Ngoài ba vị đã nêu trước đó (Kim ngân hoa, Cúc hoa, La hán quả), sản phẩm còn phối hợp thêm các thảo mộc khác: Hạ khô thảo, Cam thảo, Đản hoa, Tiên thảo...

  • 17/03/2026

    4 loại mặt nạ tự chế tốt nhất cho da khô

    Đối với người sở hữu làn da khô, cảm giác căng rát và sự xuất hiện của những vảy da nhỏ là nỗi ám ảnh suốt những ngày lạnh. Thay vì phụ thuộc vào các loại mặt nạ giấy đóng gói sẵn, nên sử dụng những nguyên liệu tự nhiên tự chế loại mặt nạ làm dịu làn da.

  • 17/03/2026

    Sử dụng màn hình quá nhiều có thể gây hại cho mắt không?

    Nhiều người trong chúng ta dán mắt vào điện thoại, màn hình máy tính và các thiết bị kỹ thuật số khác cả ngày, có thể gây khó chịu và các triệu chứng như khô mắt, nhìn mờ, đau đầu. Những triệu chứng đó thường chỉ là tạm thời, nếu bạn biết chăm sóc đúng cách, đôi mắt có thể vẫn sắc nét và khỏe mạnh; Nhưng điều đó đòi hỏi bạn phải chú ý đến vị trí đặt màn hình, thời điểm nghỉ ngơi và mức độ quan tâm đến các triệu chứng mỏi mắt.

  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

  • 16/03/2026

    Cần ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

    Ngủ đủ và ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi cơ bắp và nâng cao hiệu suất tập luyện. Thời lượng và chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến sửa chữa mô cơ, giảm đau nhức và phòng ngừa chấn thương ở người tập luyện thường xuyên. Vậy, ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

  • 16/03/2026

    Đau đầu do hạ đường huyết

    Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) có thể gây dấu hiệu đau đầu. Đau đầu do hạ đường huyết thường gặp như đau âm ỉ ở thái dương. Nếu bạn bị chứng đau nửa đầu, lượng đường trong máu thấp có thể kích hoạt một cơn đau nửa đầu. Bài viết này thảo luận về lý do tại sao lượng đường trong máu thấp có thể gây đau đầu và chứng đau nửa đầu, cũng như cách phòng ngừa và điều trị chúng.

  • 15/03/2026

    7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong

    Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.

  • 15/03/2026

    Cách để giữ ấm trẻ vào ban đêm trong mùa đông

    Thời tiết đang vào mùa đông và trời đã bắt đầu lạnh hơn, những đợt gió mùa ùa về cũng là lúc bạn lo lắng rằng liệu em trẻ đã đủ ấm áp chưa hay mặc bao nhiêu đồ khi cho trẻ đi ngủ là đủ? Đừng lo lắng và đọc bài viết sau đây để giữ ấm cho trẻ đúng cách vào ban đêm trong mùa đông nhé!

Xem thêm