Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những nguyên nhân gây táo bón và cách phòng ngừa

Táo bón là một triệu chứng thường gặp ở hệ tiêu hóa. Theo các chuyên gia y tế, táo bón có thể do một số nguyên nhân sau gây nên:

Táo bón do rất nhiều nguyên nhân gây ra - ẢNH: SHUTTERSTOCK

Thiếu chất xơ

Theo trang Self, thủ phạm gây ra táo bón đầu tiên phải kể đến là chế độ ăn ít chất xơ (rau xanh, củ, quả). Chất xơ đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa, nó có tác dụng hỗ trợ cho quá trình co bóp và tiêu hóa của dạ dày.

Vì vậy, những người ít ăn các loại rau cải xanh tươi, trái cây tươi chín, hạt ngũ cốc trong khi lại ăn nhiều thịt, trứng, sữa là những người dễ mắc bệnh táo bón nhất.

Mất cân bằng tuyến giáp

Tuyến giáp điều chỉnh một số chức năng của các cơ quan trong cơ thể. Khi hormone tuyến giáp giảm, các hoạt động trao đổi chất cũng giảm theo. Mặc dù không phải ai bị suy giáp cũng bị táo bón, hay ai bị táo bón cũng bị suy giáp, Tuy nhiên, những người trẻ tuổi bị táo bón thường xuyên, và nặng thì nên kiểm tra chức năng tuyến giáp.

Sợ đi vệ sinh trong lúc đi du lịch là một trong những nguyên nhân gây táo bón - Ảnh: Shutterstock

Du lịch

Một vài nghiên cứu cho thấy hoạt động của đại tràng cũng tương tự như các chức năng khác khác của cơ thể, có nhịp điệu sinh học và nhịp độ hẳn hoi, nên một khi thời gian bị xáo trộn (do đi du lịch), có thể sẽ gặp phải những bất ổn trong cơ thể, nhất là các vấn đề về đường ruột.

Hơn nữa, thay đổi trong chế độ ăn hoặc ăn ít chất xơ hơn bình thường do di chuyển nhiều cũng có thể khiến hệ thống tiêu hóa gặp vấn đề. Và đặc biệt đối với một vài người, “nỗi sợ nhà vệ sinh” ở nơi xa lạ là một trong những nguyên nhân khiến họ phải “nhịn” nên dễ dẫn tới táo bón.

Ăn quá nhiều cơm trắng

Gạo trắng phần lớn đều được tinh chế nên các chất dinh dưỡng như chất xơ, protein, canxi, magiê và kali bị mất đi. Về cơ bản, các chất dinh dưỡng này giúp cho việc đi ngoài thuận tiện, nếu nó bị tước đoạt sẽ gây cản trở cho hoạt động của đường ruột và dẫn đến táo bón. Thay vì gạo trắng thỉnh thoảng hãy thay thế gạo lứt trong các bữa ăn hằng ngày sẽ giảm thiểu tình trạng táo bón.

Thuốc chống trầm cảm

Táo bón có thể là tác dụng phụ của một số loại thuốc chống trầm cảm nhất định, chẳng hạn như Prozac (fluoxetine). Thuốc chống trầm cảm được biết có tác dụng khử nước trong ruột già nên gây khó khăn cho phân khi di chuyển.

Ngoài ra, giống suy giáp, trầm cảm cũng làm suy giảm chung các quá trình bình thường của cơ thể, và tất nhiên cũng ảnh hưởng đến ruột, làm giảm nhu động ruột. Những người hội chứng ruột kích thích cũng thường liên quan quan chặt chẽ với trầm cảm và cũng có thể bị táo bón.

Nồng độ kali thấp

Kali là một chất điện phân quan trọng đối với hoạt động của cơ bắp. Khi nồng độ kali thấp, các cơ trong ruột di chuyển ì ạch, từ đó dễ dẫn đến táo bón. Để giải quyết vấn đề này, chỉ cần bổ sung kali bằng các thực phẩm giàu kali như: khoai tây, chuối, xoài, mận, nho khô, và kiwi.

Mang thai

Táo bón thường gặp trong quá trình mang thai, nhưng sau khi sinh táo bón cũng là vấn đề. Điều này có thể do cơ bụng co chậm, do thuốc giảm đau, hoặc thuốc gây mê trong quá trình sinh đẻ và cũng có thể là do thai phụ thường nằm một chỗ, ít đi lại.

Sữa

Môt số loại sữa có hàm lượng chất béo cao cũng có thể là nguyên nhân gây táo bón. Chất béo là thủ phạm làm chậm quá trình tiêu hóa, rất dễ dẫn đến táo bón. Để không bị táo bón do sữa, một là cắt giảm lượng sữa uống hằng ngày, hai là cân bằng chế độ ăn uống bằng việc bổ sung nhiều chất xơ vào thực đơn.

Bổ sung canxi

Bổ sung canxi có thể dẫn đến tác dụng phụ, đó là khiến phân trở nên cứng và khó thoát ra ngoài hơn. Ngoài ra, quá nhiều canxi trong máu cũng có thể làm thay đổi cách mà cơ bắp nhận tín hiệu co bóp ruột.

Uống nhiều thuốc nhuận tràng

Thuốc nhuận tràng kích thích hoạt động của ruột, nhưng nếu lạm dụng có thể dẫn đến táo bón. Cơ chế hoạt động của một thuốc nhuận tràng là kích thích nhu động ruột. Khi sử dụng trong thời gian dài, thuốc nhuận tràng có thể gây ra phụ thuộc, nghĩa là cơ thể không tự hoạt động mà chờ có thuốc, và cuối cùng khi không có thuốc, việc đại tiện sẽ càng gặp khó khăn.

Ngọc Khuê - Theo Thanh Niên
Bình luận
Tin mới
  • 14/08/2026

    Vì sao người trên 50 tuổi ăn càng ít vẫn khó giảm cân?

    Không ít người trên 50 tuổi than phiền rằng ăn ít hơn nhưng không giảm cân, thậm chí vòng bụng còn tăng. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở lượng thức ăn, mà còn liên quan đến những thay đổi tự nhiên của quá trình lão hóa và mức độ hoạt động thể lực.

  • 14/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

  • 14/08/2026

    DINH DƯỠNG LÂM SÀNG ĐÃ TRỞ THÀNH MỘT GIẢI PHÁP THIẾT YẾU TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH NHIỄM TRÙNG

    Ngày 8/8/2026, tại Nha Trang, Hội Dinh dưỡng Việt Nam phối hợp cùng Viện Pasteur Nha trang và Hội Quân dân Y đã tổ chức Hội thảo khoa học Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế khu vực miền Trung và Tây Nguyên 2026 với chủ đề “Dinh dưỡng hợp lý với bệnh nhiễm trùng” với sự tham gia của hơn 150 nhà khoa học, các giáo sư, tiến sỹ, bác sỹ chuyên ngành dinh dưỡng, ngành truyền nhiễm, đại diện cơ sở đào tạo y học, các bệnh viện khu vực miền Trung và Tây Nguyê

  • 14/08/2026

    Việc xì hơi thường xuyên thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột của bạn như thế nào?

    Xì hơi là một phần bình thường của quá trình tiêu hóa. Hầu hết các trường hợp xì hơi thường xuyên đều liên quan đến thức ăn hoặc thói quen ăn uống. Nhưng nếu tần suất xì hơi đột nhiên thay đổi hoặc đi kèm với các triệu chứng khác, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề tiêu hóa tiềm ẩn.

  • 13/08/2026

    Nguy hiểm khi sử dụng đạm Whey có chứa Dexamethasone

    Đạm Whey thường được sử dụng phổ biến với những người đang tập thể hình hoặc những người muốn xây dựng cơ bắp. Tuy nhiên một số nhà sản xuất đã trộn lẫn thêm glycocorticoid để lừa gạt người tiêu dùng và gây hại cho cơ thể. Cùng tìm hiểu những tác hại chính và cách tránh mua phải loại đạm này qua bài viết sau!

  • 12/08/2026

    Đi bộ 30 phút mỗi ngày mang lại lợi ích gì cho não bộ?

    Đi bộ là một hình thức vận động đơn giản nhưng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe não bộ. Duy trì khoảng 30 phút đi bộ mỗi ngày có thể hỗ trợ tuần hoàn não, cải thiện tâm trạng và góp phần duy trì một số chức năng nhận thức khi tuổi tác tăng lên.

  • 12/08/2026

    8 mẹo để tránh ngộ độc thực phẩm trong chuyến du lịch của bạn

    Nếu bạn sắp có một chuyến đi, có lẽ ngộ độc thực phẩm không nằm trong danh sách những điều bạn muốn trải nghiệm. Tuy nhiên, ước tính có khoảng 30-70% người sẽ bị " tiêu chảy khi đi du lịch ", một dấu hiệu của ngộ độc thực phẩm, trong hoặc ngay sau chuyến đi của họ. Dưới đây là một số bước bạn có thể thực hiện để giảm nguy cơ gặp rủi ro, đồng thời vẫn tận hưởng được văn hóa và ẩm thực địa phương.

  • 11/08/2026

    Trà râu ngô: Bí quyết vóc dáng thon gọn từ nguyên liệu rẻ tiền, dễ kiếm

    Râu ngô là một dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền với tác dụng lợi tiểu, hỗ trợ chuyển hóa. Loại trà dân dã này đang được nhiều người sử dụng như một thức uống hỗ trợ vóc dáng bên cạnh chế độ ăn uống và vận động.

Xem thêm