Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những nguyên nhân gây táo bón và cách phòng ngừa

Táo bón là một triệu chứng thường gặp ở hệ tiêu hóa. Theo các chuyên gia y tế, táo bón có thể do một số nguyên nhân sau gây nên:

Táo bón do rất nhiều nguyên nhân gây ra - ẢNH: SHUTTERSTOCK

Thiếu chất xơ

Theo trang Self, thủ phạm gây ra táo bón đầu tiên phải kể đến là chế độ ăn ít chất xơ (rau xanh, củ, quả). Chất xơ đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa, nó có tác dụng hỗ trợ cho quá trình co bóp và tiêu hóa của dạ dày.

Vì vậy, những người ít ăn các loại rau cải xanh tươi, trái cây tươi chín, hạt ngũ cốc trong khi lại ăn nhiều thịt, trứng, sữa là những người dễ mắc bệnh táo bón nhất.

Mất cân bằng tuyến giáp

Tuyến giáp điều chỉnh một số chức năng của các cơ quan trong cơ thể. Khi hormone tuyến giáp giảm, các hoạt động trao đổi chất cũng giảm theo. Mặc dù không phải ai bị suy giáp cũng bị táo bón, hay ai bị táo bón cũng bị suy giáp, Tuy nhiên, những người trẻ tuổi bị táo bón thường xuyên, và nặng thì nên kiểm tra chức năng tuyến giáp.

Sợ đi vệ sinh trong lúc đi du lịch là một trong những nguyên nhân gây táo bón - Ảnh: Shutterstock

Du lịch

Một vài nghiên cứu cho thấy hoạt động của đại tràng cũng tương tự như các chức năng khác khác của cơ thể, có nhịp điệu sinh học và nhịp độ hẳn hoi, nên một khi thời gian bị xáo trộn (do đi du lịch), có thể sẽ gặp phải những bất ổn trong cơ thể, nhất là các vấn đề về đường ruột.

Hơn nữa, thay đổi trong chế độ ăn hoặc ăn ít chất xơ hơn bình thường do di chuyển nhiều cũng có thể khiến hệ thống tiêu hóa gặp vấn đề. Và đặc biệt đối với một vài người, “nỗi sợ nhà vệ sinh” ở nơi xa lạ là một trong những nguyên nhân khiến họ phải “nhịn” nên dễ dẫn tới táo bón.

Ăn quá nhiều cơm trắng

Gạo trắng phần lớn đều được tinh chế nên các chất dinh dưỡng như chất xơ, protein, canxi, magiê và kali bị mất đi. Về cơ bản, các chất dinh dưỡng này giúp cho việc đi ngoài thuận tiện, nếu nó bị tước đoạt sẽ gây cản trở cho hoạt động của đường ruột và dẫn đến táo bón. Thay vì gạo trắng thỉnh thoảng hãy thay thế gạo lứt trong các bữa ăn hằng ngày sẽ giảm thiểu tình trạng táo bón.

Thuốc chống trầm cảm

Táo bón có thể là tác dụng phụ của một số loại thuốc chống trầm cảm nhất định, chẳng hạn như Prozac (fluoxetine). Thuốc chống trầm cảm được biết có tác dụng khử nước trong ruột già nên gây khó khăn cho phân khi di chuyển.

Ngoài ra, giống suy giáp, trầm cảm cũng làm suy giảm chung các quá trình bình thường của cơ thể, và tất nhiên cũng ảnh hưởng đến ruột, làm giảm nhu động ruột. Những người hội chứng ruột kích thích cũng thường liên quan quan chặt chẽ với trầm cảm và cũng có thể bị táo bón.

Nồng độ kali thấp

Kali là một chất điện phân quan trọng đối với hoạt động của cơ bắp. Khi nồng độ kali thấp, các cơ trong ruột di chuyển ì ạch, từ đó dễ dẫn đến táo bón. Để giải quyết vấn đề này, chỉ cần bổ sung kali bằng các thực phẩm giàu kali như: khoai tây, chuối, xoài, mận, nho khô, và kiwi.

Mang thai

Táo bón thường gặp trong quá trình mang thai, nhưng sau khi sinh táo bón cũng là vấn đề. Điều này có thể do cơ bụng co chậm, do thuốc giảm đau, hoặc thuốc gây mê trong quá trình sinh đẻ và cũng có thể là do thai phụ thường nằm một chỗ, ít đi lại.

Sữa

Môt số loại sữa có hàm lượng chất béo cao cũng có thể là nguyên nhân gây táo bón. Chất béo là thủ phạm làm chậm quá trình tiêu hóa, rất dễ dẫn đến táo bón. Để không bị táo bón do sữa, một là cắt giảm lượng sữa uống hằng ngày, hai là cân bằng chế độ ăn uống bằng việc bổ sung nhiều chất xơ vào thực đơn.

Bổ sung canxi

Bổ sung canxi có thể dẫn đến tác dụng phụ, đó là khiến phân trở nên cứng và khó thoát ra ngoài hơn. Ngoài ra, quá nhiều canxi trong máu cũng có thể làm thay đổi cách mà cơ bắp nhận tín hiệu co bóp ruột.

Uống nhiều thuốc nhuận tràng

Thuốc nhuận tràng kích thích hoạt động của ruột, nhưng nếu lạm dụng có thể dẫn đến táo bón. Cơ chế hoạt động của một thuốc nhuận tràng là kích thích nhu động ruột. Khi sử dụng trong thời gian dài, thuốc nhuận tràng có thể gây ra phụ thuộc, nghĩa là cơ thể không tự hoạt động mà chờ có thuốc, và cuối cùng khi không có thuốc, việc đại tiện sẽ càng gặp khó khăn.

Ngọc Khuê - Theo Thanh Niên
Bình luận
Tin mới
  • 11/07/2026

    6 loại thực phẩm giúp cơ thể hấp thụ vitamin D tốt nhất

    Vitamin D đóng vai trò thiết yếu giúp xương chắc khỏe, cải thiện tâm trạng và tăng cường hệ miễn dịch. Vì là loại vitamin tan trong chất béo, vitamin D được hấp thụ hiệu quả nhất tại đường ruột khi tiêu thụ cùng các thực phẩm chứa chất béo. Tham khảo 6 loại thực phẩm hỗ trợ quá trình này.

  • 11/07/2026

    Cách sử dụng điều hòa đúng cách để tránh khô da và khô mắt

    Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng của mùa hè, việc sử dụng điều hòa là nhu cầu không thể thiếu nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe như mệt mỏi, viêm đường hô hấp và tình trạng khô da, khô mắt do mất độ ẩm. Để giải quyết vấn đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ đưa ra những khuyến nghị và giải pháp khoa học giúp cân bằng giữa việc giải nhiệt và bảo vệ cơ thể. Việc tuân thủ các hướng dẫn về cách vận hành máy lạnh hợp lý không chỉ giúp ngăn chặn các tác dụng phụ tiêu cực mà còn đảm bảo duy trì một không gian sống mát mẻ, an toàn và lành mạnh cho mọi thành viên trong gia đình.

  • 10/07/2026

    Khoai lang – món ăn dưỡng tỳ vị: 5 lợi ích khi dùng vào bữa sáng

    Khoai lang là thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, thường được nhiều người lựa chọn cho bữa sáng. Tuy nhiên, ăn khoai lang mỗi ngày có tốt không và ai nên hạn chế loại thực phẩm này?

  • 10/07/2026

    9 giải pháp thay thế Melatonin giúp bạn ngủ ngon hơn một cách tự nhiên

    Melatonin là một loại hormone điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức của cơ thể và thường được sử dụng dưới dạng thực phẩm chức năng để hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, vì melatonin có thể không phù hợp với tất cả mọi người, một số người có thể tìm đến các phương pháp thay thế khác như thực phẩm chức năng và các bài thuốc thảo dược.

  • 09/07/2026

    5 tác hại khi bỏ ăn cơm trắng, cắt giảm hoàn toàn tinh bột

    Bỏ ăn cơm trắng, hoàn toàn không ăn tinh bột để giảm cân cấp tốc là sai lầm tai hại khiến cơ thể suy kiệt. Dưới đây là 5 hệ lụy nguy hiểm khi đột ngột cắt bỏ nguồn năng lượng này.

  • 09/07/2026

    Nguyên nhân gây ho sau khi chạy bộ và cách phòng tránh

    Chạy bộ có thể dẫn đến ho do lượng không khí hít vào tăng lên và các chất gây kích ứng tiềm ẩn, như không khí lạnh hoặc khô. Hiểu rõ các nguyên nhân, chẳng hạn như co thắt phế quản do vận động hoặc dị ứng, có thể giúp bạn thực hiện các bước để ngăn ngừa tình trạng này.

  • 08/07/2026

    3 nguyên tắc uống nước giúp cơ thể không mất nước ngày nắng nóng

    Những ngày nắng nóng, do thời tiết oi bức và lượng mồ hôi tiết ra nhiều, nếu không có thói quen uống nước thường xuyên, cơ thể dễ mất nước, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

  • 08/07/2026

    Báo động đỏ về mùa dị ứng kéo dài do Trái đất nóng lên

    Không còn gói gọn trong những tháng chuyển mùa ngắn ngủi, mùa dị ứng phấn hoa đang có những diễn biến bất thường khi bắt đầu sớm hơn và kéo dài hơn đáng kể trên phạm vi toàn cầu. Những nghiên cứu mới nhất đã gióng lên hồi chuông cảnh báo: sự gia tăng nồng độ CO2 và nhiệt độ trái đất không chỉ làm thay đổi hệ sinh thái mà còn trực tiếp làm cho thực vật sản sinh ra lượng phấn hoa dày đặc với độc lực mạnh hơn.

Xem thêm