Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những nguyên nhân gây đau bụng kinh

Đau bụng kinh là do sự sản xuất prostaglandin, chất gây co được tạo ra từ tử cung. Khi bạn có những cơn co thắt tử cung mạnh, nguồn cung cấp máu cho tử cung sẽ bị ngừng trong giây lát, làm mất cung cấp oxy cho tử cung và khiến bạn bị đau bụng kinh.

Nguyên nhân gây đau bụng kinh là gì? Hầu hết phụ nữ đều đặt câu hỏi này vào một thời điểm nào đó trong cuộc đời. Có vẻ như khi nói đến kì kinh, đau quặn nhẹ, đầy hơi và khó chịu là những dấu hiệu vô cùng quen thuộc với phụ nữ. Tuy nhiên, nếu bạn bị đau quá nhiều, chảy máu nhiều, mệt mỏi trầm trọng và các triệu chứng khác thì đó không còn là điều bình thường nữa.

Với đau bụng kinh, những cơn đau từ nhẹ đến vừa xuất hiện trong 24h đầu khi bắt đầu kì kinh và kéo dài trong nhiều ngày. Các triệu chứng của đau bụng kinh bao gồm:

  • Đau âm ỉ, liên tục
  • Đau bụng lan xuống phần lưng dưới và đùi
  • Đau nhói hoặc đau quặn trong tử cung của bạn trong suốt chu kì

Một số phụ nữ cũng xuất hiện:

  • Chóng mặt
  • Đau đầu
  • Đi ngoài phân lỏng
  • Buồn nôn

Nhưng những nguyên nhân gây ra đau bụng kinh là gì? Đau bụng kinh thường được phân loại là “đau bụng kinh nguyên phát”, là do sự sản xuất prostaglandin, chất gây co được tạo ra từ tử cung. Khi bạn có những cơn co thắt tử cung mạnh, nguồn cung cấp máu cho tử cung sẽ bị ngừng trong giây lát, làm mất cung cấp oxy cho tử cung và khiến bạn bị đau bụng kinh. Một số nghiên cứu cho thấy phụ nữ bị đau bụng kinh nặng có cơn co thắt tử cung mạnh hơn những người khác khi sinh con.

Có một số bệnh như lạc nội mạc tử cung và bệnh viêm vùng chậu có liên quan đến đau bụng kinh. Bệnh lạc nội mạc tử cung có thể gây ra các vấn đề về khả năng sinh sản. Bệnh viêm vùng chậu có thể gây sẹo ống dẫn trứng của bạn, làm tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung. Các yếu tố nguy cơ khác bao gồm sử dụng dụng cụ tử cung (IUD), u xơ tử cung, và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Nếu bạn bị đau bụng kinh, dưới đây là một số phương pháp điều trị tại nhà cần cân nhắc:

  • Bổ sung chế độ ăn uống: Một số báo cáo phát hiện rằng thực phẩm bổ sung tự nhiên có chứa axit béo omega-3 và magiê có thể làm giảm đau.
  • Thư giãn: Trong khi stress có thể làm tăng tình trạng đau bụng kinh thì thiền và các bài tập thư giãn của bạn có thể làm giảm mức độ đau
  • Tập thể dục: Hoạt động thể chất, đặc biệt là yoga, có thể làm giảm cơn đau bụng kinh.
  • Nhiệt: Thử sử dụng miếng chườm ấm trên bụng của bạn trong suốt chu kì. Một số người thấy tác dụng giảm đau trong chu kì bằng cách ngâm mình trong bồn tắm nước nóng hoặc vòi sen.
  • Ngừng hút thuốc và tránh uống rượu. Cả hai đã được chứng minh có thể làm cho cơn đau bụng kinh tồi tệ hơn nhiều.

Một nghiên cứu được công bố vào tháng 10 năm 2017 trên tạp chí Bodywork and Movement Therapies cho rằng những phụ nữ tập yoga 30 phút mỗi ngày, hai ngày một tuần, trong 12 tuần tại nha có một sự cải thiện đáng kể về tình trạng đau bụng kinh và thể lực trên nhóm chứng. Một nghiên cứu khác, được công bố vào tháng 1 năm 2017 trên tạp chí Alternative and Complementary Medicine, phát hiện ra rằng tập yoga Hatha có liên quan đến việc giảm mức độ đau vùng chậu mạn tính ở phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung.

Nếu bạn bị đau bụng đáng kể khi đến chu kì, hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ của bạn, vì đau bụng kinh có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng. Dưới đây là bảy nguyên nhân được biết là gây đau bụng kinh mãn tính.

Lạc nội mạc tử cung:

Lạc nội mạc tử cung là một vấn đề phụ khoa trong đó mô tạo thành niêm mạc tử cung - nội mạc tử cung - được tìm thấy bên ngoài tử cung trên các cấu trúc khác trong xương chậu, bao gồm buồng trứng, ống dẫn trứng, bàng quang, sàn chậu và trong các trường hợp nặng hơn, là ruột, cơ hoành, gan, phổi, và thậm chí cả bộ não. Hiện nay vẫn chưa rõ tại sao lạc nội mạc tử cung sẽ gây đau bụng kinh.

Lạc nội mạc tử cung có thể gây ra dính, viêm mãn tính, u nang đầy máu, và chảy máu trong - tất cả đều có thể dẫn đến đau vùng chậu.

Lạc nội mạc trong cơ tử cung

Lạc nội mạc trong cơ tử cung giống như bệnh lạc nội mạc tử cung, thay vì nội mạc tử cung xuất hiện bên ngoài tử cung, nó được tìm thấy ở sâu bên trong cơ tử cung. Ở phụ nữ bị gặp vấn đề này, “tử cung hoạt động như một cơ bị thâm tím. Các triệu chứng của lạc nội mạc trong cơ tử cung bao gồm đau bụng và đau khi giao hợp, có thể bị tổn thương cho đến một hoặc hai ngày sau.Vấn đề này thường xuất hiện ở phụ nữ trên 30 đã có con và cũng có xuất hiện ở lứa tuổi vị thành niên.

U xơ tử cung

Cứ 4 phụ nữ thì sẽ có 3 phụ nữ bị u xơ tử cung, nhưng hầu hết sẽ không gặp bất kỳ triệu chứng nào. U xơ có kích thước từ nhỏ đến lớn đủ để phá vỡ hình dạng của tử cung.

U xơ tử cung có thể làm thay đổi kì kinh bằng việc tăng không chỉ số lượng máu mà còn cả mức độ đau bụng. Nguyên nhân là do trong kì kinh tử cung co thắt để tống một lượng lớn máu cục dẫn đến ra máu nhiều. May mắn là u xơ không làm tăng nguy cơ ung thư tử cung và hiếm khi chuyển dạng thành ung thư.

Dung cụ tử cung chứa đồng

Dụng cụ tử cung chứa đồng thường không đặt vĩnh viễn, là một biện pháp tránh thai không chứa hormone có thể hiệu quả tới 10 năm. Dụng cụ này được bác sĩ đặt vào buồng tử cung, có tác dụng giải phóng đồng liên tục làm mất khả năng di chuyển của tinh trùng và ngăn ngừa trứng làm tổ.

Dụng cụ tử cung chứa đồng khác với dụng cụ tử cung chứa progestin, có thể khiến ra máu kinh nhiều hơn và đau bụng hơn, đặc biệt là những chu kì đầu sau khi đặt.

Nhưng cần cẩn thận vì nếu bạn đặt dụng cụ tử cung chứa đồng trong nhiều năm và đột nhiên đau bụng kinh dữ dội, hãy tìm những nguyên nhân khác. Dụng cụ này có thể không phải là thủ phạm.

Viêm vùng chậu

Viêm vùng chậu là một bệnh nhiễm trùng đường sinh dục nữ thường do các bệnh lây truyền qua đường tình dục không được điều trị. Nếu không được điều trị, viêm vùng chậu có thể gây viêm, sẹo, đau bụng kinh, và vô sinh.

Viêm vùng chậu thường xảy ra vì các bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục có thể tạo ra mô sẹo và bám dính ở vùng xương chậu. Trong suốt thời kỳ kinh nguyệt, các hormon ảnh hưởng đến tử cung và các cấu trúc xung quanh - bao gồm mô sẹo và các vết dính - có thể làm tăng viêm, chảy máu và đau. Nếu phát  hiện sớm, viêm vùng chậu có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh, nhưng thuốc kháng sinh sẽ không thay đổi bất kỳ tổn thương cấu trúc nào do nhiễm trùng. Bạn nên quan hệ tình dục an toàn và thường xuyên xét nghiệm bất kỳ bệnh lây truyền qua đường tình dục nào, đặc biệt nếu bạn bị đau bụng kinh nghiêm trọng.

Những bất thường về cấu trúc có thể dẫn đến đau bụng kinh và vô sinh

Trong khi thai nhi vẫn còn trong tử cung của người mẹ, tử cung của thai phát triển từ hai cấu trúc được gọi là ống dẫn Müller. Trong một số trường hợp, tử cung không hình thành chính xác, có thể gây ra vô sinh, đau bụng kinh, và đau khi giao hợp. Đối với những phụ nữ có dị tật cấu trúc - như tử cung đôi (hai tử cung dẫn đến cổ tử cung), vách ngăn tử cung (tử cung bình thường với một dải xơ mô chia đôi tử cung), tử cung một sừng (tử cung phát triển từ chỉ một ống Müllerian), tử cung kép (hai tử cung, hai cổ tử cung, và một vách ngăn, hoặc màng, phân chia kênh âm đạo) – đau bụng kinh bắt nguồn từ việc tắc nghẽn và màng phân chia tử cung và âm đạo.

Đau bụng kinh có thể không giải thích được do khiếm khuyết cấu trúc hoặc chức năng, còn được gọi là đau bụng kinh nguyên phát, xảy ra ở một số thời điểm trong gần một nửa số phụ nữ có kinh nguyệt. Những cơn co thắt này là do tăng prostaglandin -  hoặc mất cân bằng prostaglandin - các axit béo giống hormon kích thích tử cung co bóp. Những thay đổi ở mức prostaglandin có thể gây ra các cơn co thắt tử cung dữ dội và thường xuyên hơn, chèn ép các mạch máu gần đó và giảm oxy cung cấp cho tử cung, gây đau bụng và khó chịu.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 5 loại đau bụng kinh báo hiệu vấn đề sức khỏe nghiêm trọng

 

Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo everydayhealth)
Từ khóa:
Bình luận
Tin mới
  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

  • 13/11/2026

    Cách phòng ngừa "nước ăn chân" và ghẻ lở mùa mưa lũ

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến thiệt hại về tài sản và môi trường sống mà còn tạo ra môi trường lý tưởng cho nhiều loại bệnh da liễu phát triển mạnh. Nước ngập bẩn chứa hỗn hợp vi khuẩn, vi nấm, ký sinh trùng và hóa chất trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.

Xem thêm