Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những hiểu lầm về thực phẩm biến đổi gen

Có thể bạn đã nghe thấy rằng thực phẩm biến đổi gen (GMO) khiến chúng ta phải dùng nhiều thuốc trừ sâu hơn, hay là có những ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Tuy nhiên, vẫn có những hiểu lầm về thực phẩm biến đổi gen và dưới đây là 7 hiểu lầm phổ biến nhất.

Thực phẩm biến đổi gen đã xuất hiện từ hàng nghìn năm trước

Sự thật không phải như vậy. Các giống biến đổi gen khác với giống thực phẩm truyền thống và tiềm ẩn những nguy cơ riêng. Thuật ngữ “biến đổi gen” nói đến quá trình không tự nhiên, ở đó gen từ loài này (virut hoặc vi khuẩn) được lấy ra bằng dụng cụ đặc biệt, rồi đưa vào một sinh vật khác. Quá trình này không bao giờ có thể xảy ra trong tự nhiên.

Cách lai tạo truyền thống, còn gọi là lai tạo chọn lọc, đã có từ hàng ngàn năm. Con người có thể lai chéo, chẳng hạn, cây cà chua với những đặc tính mong muốn như hương vị ngon, khả năng kháng thảm họa tự nhiên, v.v… với loại cây cà chua khác. Hạt giống biến đổi gen thì khác. Phần lớn giống biến đổi gen hiện nay được tạo ra để chịu thuốc diệt cỏ mạnh. Trong khi công ty tạo ra hạt giống đó cũng bán hóa chất diệt cỏ.

Khi trồng cây, hãy tìm loại hạt giống hữu cơ từ những công ty có Chứng nhận hạt giống an toàn (áp dụng ở một số quốc gia).

Chúng ta cần giống biến đổi gen để kiểm soát cỏ dại và sâu bệnh

Ngược lại, công nghệ biến đổi gen thực sự khiến vấn đề sâu bệnh nghiêm trọng hơn. Phần lớn cây giống biến đổi gen đang được sử dụng hiện nay được điều chỉnh gen để tự sản sinh chất kháng sâu bệnh hoặc chịu liều hóa chất trừ sâu nặng mà cây thông thường sẽ chết. Năm 2012, có  hơn 600.000 km 2 đậu nành, ngô, cỏ linh lăng, bông, cải dầu và củ cải đường biến đổi gen được trồng để chịu thuốc diệt cỏ. Khoảng 1/3 diện tích đó sản sinh ra siêu cỏ, những cây này sẽ không chết khi xịt hóa chất diệt cỏ biến đổi gen.

Phần lớn cây được tạo ra để chống chọi liều cao của glyphosate cũng là hoạt chất của thuốc trừ sâu Roundup. Cỏ dại nhanh chóng kháng với glyphosate, tức là cần phải diệt cỏ với liều lượng lớn hơn và thường xuyên hơn. Giáo sư tiến sỹ Chuck Benbrook, tại Đại học bang Washington, cho biết giữa năm 1996 và 2011, công nghệ biến đổi gen thực sự đã tăng lượng dùng thuốc diệt cỏ gần 250.000 tấn – tức 11%.

Cây biến đổi gen giúp nông dân không bị phụ thuộc vào những thuốc trừ cỏ cũ và độc hại

Tại Mỹ, có sự bùng nổ của những giống siêu cỏ kháng lại glyphosate, và hiện nay có 21 giống cỏ kháng chất diệt cỏ. Hàng chục nghìn kilo mét vuông bị bỏ hoang do siêu cỏ; nhiều nông dân đang phải trả tới $150 mỗi 5 kilo mét vuông để nhỏ cỏ bằng tay.

Thực phẩm biến đổi gen không gây hại cho sức khỏe

Các thành phần thực phẩm biến đổi gen chưa được thử nghiệm đầy đủ đối với ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng lâu dài cho đến khi được đưa ra thị trường năm 1996. Có khoảng 600 nghiên cứu tập trung vào thực phẩm biến đổi gen, xem xét đến calo, đạm, chất béo và vitamin. Phần lớn các nghiên cứu được tài trợ bởi ngành công nghiệp thực phẩm cho thấy thực phẩm biến đổi gen có giá trị dinh dưỡng bằng với thực phẩm hữu cơ. Tuy nhiên các nghiên cứu đó gần như không đề cập đến tính an toàn cho sức khỏe con người.

Một số rất ít những nghiên cứu xem xét ảnh hưởng sức khỏe ngắn hạn cho thấy những vấn đề đáng quan ngại. Một phân tích tổng hợp được thiết kế công phu dựa trên 19 nghiên cứu dài hạn được xuất bản xem xét đến động vật có vú nuôi bằng ngô hoặc đậu tương biến đổi gen. Các động vật này có vấn đề về thận, gan, tủy xương và tiềm tàng các bệnh mãn tính.

Thực phẩm biến đổi gen cũng liên quan đến tỉ lệ dị ứng thức ăn tăng vọt và Roundup, nhãn sản phẩm diệt cỏ và sâu bệnh thường dùng với cây biến đổi gen, có liên quan đến một số loại ung thư, tổn hại DNA, sinh non và tăng động giảm chú ý.  Glyphosate có thể tích tụ dẫn đến mức độ thay đổi đường trung gian nội tiết, gây ra béo phì, bệnh tim mạch, tiểu đường, cũng như dẫn đến mức glyphosate thấp liên quan đến phá hủy hệ thống miễn dịch, dị tật thai, chết tế bào và khiếm khuyết khả năng học tập.  

Trong một nghiên cứu gần đây trên Tạp chí hệ thống hữu cơ, các nhà nghiên cứu từ Úc và Mỹ cho thấy lợn được nuôi bằng thực phẩm biến đổi gen có nhiều nguy cơ bị viêm dạ dày nặng và tử cung nặng hơn, một chứng có thể là dấu hiệu ung thư nội mạc tử cung, lạc nội mạc tử cung, phụ khoa dày lên bất thường hoặc polyp – tất cả đều ảnh hưởng hệ sinh sản.

Thực phẩm biến đổi gen an toàn với môi trường

Thực phẩm biến đổi gen đang đe dọa đa dạng sinh thái và có liên quan đến sự sụt giảm số lượng nhiều loại sinh vật. Sự sụt giảm thảm hoạ của bướm Monarch có tác nhân  glyphosate góp phần lớn, là hóa chất sử dụng trong trồng cây biến đổi gen. Glyphosate hủy cây bông tai các vùng lân cận; trong khi bướm Monarchs cần cây bông tai để sinh sản.

Tất cả cây biến đổi gen được tạo ra để dùng với thuốc diệt cỏ cũng được dùng với thuốc trừ côn trùng chứa neonicotinoid. Neonicotinoids lan từ cây nọ sang cây kia và bám vào phấn hoa, được cho là gây ra vấn đề với hệ thần kinh ở ong. Nông dân dùng nhiều Roundup đến mức hoạt chất thực sự được phát hiện trong dòng nước, không khí và thậm chí nước mưa ở mức độ có thể gây hại con người.

Công nghệ biến đổi gen là kĩ thuật khoa học tiên tiến

Mặc dù đang được cải tiền, công nghệ biến đổi gen vẫn còn non trẻ và thiếu tin cậy.  Khi chèn gen ngoại lai vào một cây, có 1 trên 100 nghìn tỉ cơ hội để có thể chèn vào cùng vị trí lần thứ hai. Đặc điểm mong muốn đưa vào cây cũng có thể đi kèm đặc điểm khác, bao gồm những đặc tính chưa được phát hiện. Chúng ta chưa thể biết nó có ảnh hưởng đến sức khỏe không, nhưng thực phẩm biến đổi gen đã ảnh hưởng đến tị lệ dị ứng thức ăn rồi.

Thông tin tham khảo tại bài viết: Ưu nhược điểm của thực phẩm biến đổi gen

Ngọc Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Rodalesorganiclife
Bình luận
Tin mới
  • 31/10/2026

    Nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch gia tăng khi trời lạnh: Cơ chế và cách phòng ngừa

    Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ nhập viện do nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim tăng rõ rệt trong những tháng mùa đông so với các thời điểm khác trong năm.

  • 31/10/2026

    Thời tiết nồm ẩm và nguy cơ bệnh tiêu hóa: Triệu chứng và cách phòng ngừa

    Độ ẩm không khí tăng cao không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn biến môi trường thuận lợi cho các loại mầm bệnh như vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến thực phẩm dễ hỏng, thức ăn thừa nhanh ôi thiu, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, gây đau bụng, nôn mửa thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin hữu ích giúp bạn nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong giai đoạn này.

  • 30/10/2026

    Interferon là gì và những điều bạn cần biết khi điều trị bằng interferon

    Interferon là một loại protein được sản xuất trong phòng thí nghiệm, có khả năng hỗ trợ hệ miễn dịch chống lại một số bệnh nhiễm trùng và bệnh lý nhất định. Các loại thuốc interferon hoạt động tương tự như interferon tự nhiên do cơ thể sản xuất. Các bác sĩ thường sử dụng interferon để điều trị các bệnh nhiễm virus, một số loại ung thư và các tình trạng sức khỏe khác. Cùng tìm hiểu về interferon qua bài viết sau!

  • 30/10/2026

    7 cách giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer

    Chưa có cách chữa khỏi bệnh Alzheimer, nhưng có thể chủ động bảo vệ sức khỏe não bộ, kiểm soát các yếu tố nguy cơ ngay từ sớm.

  • 30/10/2026

    Viêm da mùa đông

    Viêm da mùa đông (hay còn gọi là “winter rash”) là tình trạng da bị kích ứng, khô, ngứa, đỏ hoặc bong tróc xảy ra khi da phải chịu tác động của môi trường lạnh, khô và thay đổi từ bên ngoài vào.

  • 29/10/2026

    Bệnh xương đá ác tính thể nặng (SMO)

    Bệnh xương đá ác tính nặng (SMO) là một rối loạn bẩm sinh dẫn đến suy giảm quá trình tái tạo xương. Bệnh đôi khi được gọi là bệnh xương cẩm thạch hoặc bệnh xương đá ác tính ở trẻ sơ sinh (MIOP). Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 29/10/2026

    Ngày Đột quỵ Thế giới 29/10 – Mỗi gia đình là một “lá chắn”

    Không còn là căn bệnh của tuổi già, đột quỵ đang gia tăng nhanh chóng và trẻ hóa đáng báo động tại Việt Nam, để lại những hệ lụy nặng nề. Dù vậy, phần lớn các ca đột quỵ đều có thể phòng ngừa từ sớm nếu mỗi gia đình trở thành một phòng tuyến y tế chủ động. Nhân Ngày Đột quỵ Thế giới 29/10, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin giúp bạn biến tổ ấm thành "lá chắn" vững chắc bảo vệ hệ mạch máu và cuộc sống của cả gia đình.

  • 28/10/2026

    Trẻ bị viêm da cơ địa cần chuẩn bị gì khi vào đông?

    Viêm da cơ địa là bệnh da mạn tính thường gặp ở trẻ em, đặc trưng bởi tình trạng da khô, ngứa và tái phát nhiều đợt.

Xem thêm