Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những hiểu lầm về thực phẩm biến đổi gen

Có thể bạn đã nghe thấy rằng thực phẩm biến đổi gen (GMO) khiến chúng ta phải dùng nhiều thuốc trừ sâu hơn, hay là có những ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Tuy nhiên, vẫn có những hiểu lầm về thực phẩm biến đổi gen và dưới đây là 7 hiểu lầm phổ biến nhất.

Thực phẩm biến đổi gen đã xuất hiện từ hàng nghìn năm trước

Sự thật không phải như vậy. Các giống biến đổi gen khác với giống thực phẩm truyền thống và tiềm ẩn những nguy cơ riêng. Thuật ngữ “biến đổi gen” nói đến quá trình không tự nhiên, ở đó gen từ loài này (virut hoặc vi khuẩn) được lấy ra bằng dụng cụ đặc biệt, rồi đưa vào một sinh vật khác. Quá trình này không bao giờ có thể xảy ra trong tự nhiên.

Cách lai tạo truyền thống, còn gọi là lai tạo chọn lọc, đã có từ hàng ngàn năm. Con người có thể lai chéo, chẳng hạn, cây cà chua với những đặc tính mong muốn như hương vị ngon, khả năng kháng thảm họa tự nhiên, v.v… với loại cây cà chua khác. Hạt giống biến đổi gen thì khác. Phần lớn giống biến đổi gen hiện nay được tạo ra để chịu thuốc diệt cỏ mạnh. Trong khi công ty tạo ra hạt giống đó cũng bán hóa chất diệt cỏ.

Khi trồng cây, hãy tìm loại hạt giống hữu cơ từ những công ty có Chứng nhận hạt giống an toàn (áp dụng ở một số quốc gia).

Chúng ta cần giống biến đổi gen để kiểm soát cỏ dại và sâu bệnh

Ngược lại, công nghệ biến đổi gen thực sự khiến vấn đề sâu bệnh nghiêm trọng hơn. Phần lớn cây giống biến đổi gen đang được sử dụng hiện nay được điều chỉnh gen để tự sản sinh chất kháng sâu bệnh hoặc chịu liều hóa chất trừ sâu nặng mà cây thông thường sẽ chết. Năm 2012, có  hơn 600.000 km 2 đậu nành, ngô, cỏ linh lăng, bông, cải dầu và củ cải đường biến đổi gen được trồng để chịu thuốc diệt cỏ. Khoảng 1/3 diện tích đó sản sinh ra siêu cỏ, những cây này sẽ không chết khi xịt hóa chất diệt cỏ biến đổi gen.

Phần lớn cây được tạo ra để chống chọi liều cao của glyphosate cũng là hoạt chất của thuốc trừ sâu Roundup. Cỏ dại nhanh chóng kháng với glyphosate, tức là cần phải diệt cỏ với liều lượng lớn hơn và thường xuyên hơn. Giáo sư tiến sỹ Chuck Benbrook, tại Đại học bang Washington, cho biết giữa năm 1996 và 2011, công nghệ biến đổi gen thực sự đã tăng lượng dùng thuốc diệt cỏ gần 250.000 tấn – tức 11%.

Cây biến đổi gen giúp nông dân không bị phụ thuộc vào những thuốc trừ cỏ cũ và độc hại

Tại Mỹ, có sự bùng nổ của những giống siêu cỏ kháng lại glyphosate, và hiện nay có 21 giống cỏ kháng chất diệt cỏ. Hàng chục nghìn kilo mét vuông bị bỏ hoang do siêu cỏ; nhiều nông dân đang phải trả tới $150 mỗi 5 kilo mét vuông để nhỏ cỏ bằng tay.

Thực phẩm biến đổi gen không gây hại cho sức khỏe

Các thành phần thực phẩm biến đổi gen chưa được thử nghiệm đầy đủ đối với ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng lâu dài cho đến khi được đưa ra thị trường năm 1996. Có khoảng 600 nghiên cứu tập trung vào thực phẩm biến đổi gen, xem xét đến calo, đạm, chất béo và vitamin. Phần lớn các nghiên cứu được tài trợ bởi ngành công nghiệp thực phẩm cho thấy thực phẩm biến đổi gen có giá trị dinh dưỡng bằng với thực phẩm hữu cơ. Tuy nhiên các nghiên cứu đó gần như không đề cập đến tính an toàn cho sức khỏe con người.

Một số rất ít những nghiên cứu xem xét ảnh hưởng sức khỏe ngắn hạn cho thấy những vấn đề đáng quan ngại. Một phân tích tổng hợp được thiết kế công phu dựa trên 19 nghiên cứu dài hạn được xuất bản xem xét đến động vật có vú nuôi bằng ngô hoặc đậu tương biến đổi gen. Các động vật này có vấn đề về thận, gan, tủy xương và tiềm tàng các bệnh mãn tính.

Thực phẩm biến đổi gen cũng liên quan đến tỉ lệ dị ứng thức ăn tăng vọt và Roundup, nhãn sản phẩm diệt cỏ và sâu bệnh thường dùng với cây biến đổi gen, có liên quan đến một số loại ung thư, tổn hại DNA, sinh non và tăng động giảm chú ý.  Glyphosate có thể tích tụ dẫn đến mức độ thay đổi đường trung gian nội tiết, gây ra béo phì, bệnh tim mạch, tiểu đường, cũng như dẫn đến mức glyphosate thấp liên quan đến phá hủy hệ thống miễn dịch, dị tật thai, chết tế bào và khiếm khuyết khả năng học tập.  

Trong một nghiên cứu gần đây trên Tạp chí hệ thống hữu cơ, các nhà nghiên cứu từ Úc và Mỹ cho thấy lợn được nuôi bằng thực phẩm biến đổi gen có nhiều nguy cơ bị viêm dạ dày nặng và tử cung nặng hơn, một chứng có thể là dấu hiệu ung thư nội mạc tử cung, lạc nội mạc tử cung, phụ khoa dày lên bất thường hoặc polyp – tất cả đều ảnh hưởng hệ sinh sản.

Thực phẩm biến đổi gen an toàn với môi trường

Thực phẩm biến đổi gen đang đe dọa đa dạng sinh thái và có liên quan đến sự sụt giảm số lượng nhiều loại sinh vật. Sự sụt giảm thảm hoạ của bướm Monarch có tác nhân  glyphosate góp phần lớn, là hóa chất sử dụng trong trồng cây biến đổi gen. Glyphosate hủy cây bông tai các vùng lân cận; trong khi bướm Monarchs cần cây bông tai để sinh sản.

Tất cả cây biến đổi gen được tạo ra để dùng với thuốc diệt cỏ cũng được dùng với thuốc trừ côn trùng chứa neonicotinoid. Neonicotinoids lan từ cây nọ sang cây kia và bám vào phấn hoa, được cho là gây ra vấn đề với hệ thần kinh ở ong. Nông dân dùng nhiều Roundup đến mức hoạt chất thực sự được phát hiện trong dòng nước, không khí và thậm chí nước mưa ở mức độ có thể gây hại con người.

Công nghệ biến đổi gen là kĩ thuật khoa học tiên tiến

Mặc dù đang được cải tiền, công nghệ biến đổi gen vẫn còn non trẻ và thiếu tin cậy.  Khi chèn gen ngoại lai vào một cây, có 1 trên 100 nghìn tỉ cơ hội để có thể chèn vào cùng vị trí lần thứ hai. Đặc điểm mong muốn đưa vào cây cũng có thể đi kèm đặc điểm khác, bao gồm những đặc tính chưa được phát hiện. Chúng ta chưa thể biết nó có ảnh hưởng đến sức khỏe không, nhưng thực phẩm biến đổi gen đã ảnh hưởng đến tị lệ dị ứng thức ăn rồi.

Thông tin tham khảo tại bài viết: Ưu nhược điểm của thực phẩm biến đổi gen

Ngọc Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Rodalesorganiclife
Bình luận
Tin mới
  • 16/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đúng cách khi gặp người bị sốc nhiệt mùa hè

    Mùa hè với những đợt nắng nóng gay gắt luôn mang theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe, trong đó sốc nhiệt (say nắng) là tình trạng cấp cứu nguy hiểm nhất. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với những biến chứng nặng nề. Để giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân và những người thân yêu, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin được chia sẻ những thông tin hữu ích và các bước xử trí đúng cách ngay sau đây.

  • 15/08/2026

    68% lao động ngoài trời đau mỏi, một phần ba bị lo âu

    68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ - xương - khớp sau mỗi ngày làm việc, 33% biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng, theo nghiên cứu công bố hôm 14/8.

  • 15/08/2026

    33 triệu lao động phi chính thức trước sức ép của biến đổi khí hậu

    Có tới 95,4% lao động tự do ngoài trời được khảo sát phải làm việc dưới nắng nóng, nhưng chỉ 19,1% có thể ngừng việc khi nhiệt độ gay gắt. Biến đổi khí hậu đang tạo sức ép kép lên sức khỏe và sinh kế của một lực lượng lao động lớn, trong khi cơ chế bảo vệ vẫn còn những khoảng trống.

  • 15/08/2026

    5 sai lầm hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục

    Mùa hè đến mang theo tiếng gọi của biển xanh và những chuyến đi nghỉ dưỡng tuyệt vời. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm làn da phải đối mặt với thử thách từ ánh nắng mặt trời gay gắt, gió biển và nước muối mặn, dẫn đến tình trạng đen sạm, bỏng rát hay kích ứng da. Nhằm giúp bạn bảo vệ làn da trọn vẹn trong kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về 5 sai lầm phổ biến nhất hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục ngay dưới đây.

  • 14/08/2026

    Vì sao người trên 50 tuổi ăn càng ít vẫn khó giảm cân?

    Không ít người trên 50 tuổi than phiền rằng ăn ít hơn nhưng không giảm cân, thậm chí vòng bụng còn tăng. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở lượng thức ăn, mà còn liên quan đến những thay đổi tự nhiên của quá trình lão hóa và mức độ hoạt động thể lực.

  • 14/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

  • 14/08/2026

    DINH DƯỠNG LÂM SÀNG ĐÃ TRỞ THÀNH MỘT GIẢI PHÁP THIẾT YẾU TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH NHIỄM TRÙNG

    Ngày 8/8/2026, tại Nha Trang, Hội Dinh dưỡng Việt Nam phối hợp cùng Viện Pasteur Nha trang và Hội Quân dân Y đã tổ chức Hội thảo khoa học Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế khu vực miền Trung và Tây Nguyên 2026 với chủ đề “Dinh dưỡng hợp lý với bệnh nhiễm trùng” với sự tham gia của hơn 150 nhà khoa học, các giáo sư, tiến sỹ, bác sỹ chuyên ngành dinh dưỡng, ngành truyền nhiễm, đại diện cơ sở đào tạo y học, các bệnh viện khu vực miền Trung và Tây Nguyê

  • 14/08/2026

    Việc xì hơi thường xuyên thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột của bạn như thế nào?

    Xì hơi là một phần bình thường của quá trình tiêu hóa. Hầu hết các trường hợp xì hơi thường xuyên đều liên quan đến thức ăn hoặc thói quen ăn uống. Nhưng nếu tần suất xì hơi đột nhiên thay đổi hoặc đi kèm với các triệu chứng khác, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề tiêu hóa tiềm ẩn.

Xem thêm