Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những hiểu biết cơ bản về cholesterol và bệnh động mạch vành

Bệnh động mạch vành xảy ra khi trong lòng của ít nhất một động mạch vành bị hẹp làm hạn chế dòng máu giầu oxy tới các mô cơ tim xung quanh. Xơ vữa động mạch là một quá trình khiến cho thành động mạch dày và cứng. Nó có thể dẫn tới tắc nghẽn hoàn toàn động mạch gây cơn đau thắt ngực/nhồi máu cơ tim.

Cholesterol
Cholesterol là một chất mềm giống chất béo được tìm thấy trong máu và trong tất cả các tế bào của cơ thể bạn. Cơ thể bạn sản xuất ra tất cả các cholesterol cần thiết. Low-density lipoprotein (LDL hoặc 'xấu') cholesterol có thể cùng với chất béo và các chất khác tạo lên các bức tường bên trong động mạch của bạn. Động mạch có thể bị đông máu và hẹp lại, và lưu lượng máu giảm. High-density lipoprotein (HDL or 'tốt') cholesterol mang các cholesterol có hại ra khỏi động mạch và giúp bảo vệ bạn khỏi cơn đau tim và đột quỵ.
 
Chỉ số cholesterol (Cholesterol core)
Cholesterol là một chất sáp được sản xuất và giải phóng vào máu bởi các tế bào trong gan. Cơ thể sử dụng cholesterol để tạo màng tế bào, hỗ trợ tiêu hóa, chuyển đổi vitamin D ở da và phát triển các loại hormon. Cholesterol được dự trữ trong một vỏ bao không thấm nước của lipid (chất béo), vỏ bao này được các protein đặc biệt đan chéo bên trong và bên ngoài của lớp ngoài cùng, hình thành lên các hạt. Những hạt này được gọi là lipoprotein. Trong khi có vài loại lipoprotein thì chỉ số cholesterol của bạn chỉ đo được hai loại:
 
- Low density lipoproteins (LDL) được coi là cholesterol "xấu". Trong khi hệ thống tuần hoàn vận chuyển cholesterol cần thiết tới tất cả các phần của cơ thể thì nếu có quá nhiều LDL trong hệ thống có thể dẫn tới bệnh lý động mạch vành do sự tích tụ LDL trong thành động mạch.
 
 
- High density lipoproteins (HDL) được gọi là cholesterol "tốt" vì chúng loại bỏ chlesterol trong máu và thành động mạch. Chỉ số HDL cao hơn là mong muốn và sẽ làm cải thiện chỉ số cholesterol tổng thể của bạn.
 
 
Triglycerides là một lại chất béo được đóng gói/tích trữ cùng với cholesterol khi lipoprotein được hình thành trong các tế bào gan. Triglycerides được dự trữ trong chất béo trên toàn bộ cơ thể và có thể là một nguồn năng lượng, như carbonhydrates. Các chỉ số cholesterol của bạn sẽ hiển thị phép đo triglycerides. Chỉ số cao hơn bình thường có thể có nghĩa rằng bạn có nguy cơ cao hơn phát triển bệnh động mạch vành.
 
 
 
Cholesterol và bệnh động mạch vành
Bệnh động mạch vành xảy ra khi trong lòng của ít nhất một động mạch vành bị hẹp làm hạn chế dòng máu giầu oxy tới các mô cơ tim xung quanh. Xơ vữa động mạch là một quá trình khiến cho thành động mạch dày và cứng. Nó có thể dẫn tới tắc nghẽn hoàn toàn động mạch gây cơn đau thắt ngực/nhồi máu cơ tim
 
 
Quá trình bệnh bắt đầu khi LDL cholesterol (cholesterol "xấu") tích tụ trong thành động mạch. Cơ thế có đáp ứng miễn dịch để tự bảo vệ và gửi các bạch cầu được gọi là đại thực bào (macrophages) tới nuốt các cholesterol xâm lấn trong thành động mạch. Khi các đại thực bào no cholesterol thì chúng được gọi là các tế bào bọt (foam cells) do vẻ bề ngoài của chúng. Khi các tế bào bọt tụ tập trong thành động mạch nhiều hơn, một vệt chất béo phát triển giữa lớp nội mạc và trung mạc. Nếu quá trình này không dừng lại, các vệt chất béo trở thành mảng bám (plaque) đẩy lớp nội mạc vào lòng mạch làm thu hẹp dòng chảy của máu.
 
 
 
Mảng bám phát triển một lớp áo sợi ở các mép ngoài cùng. Nhưng nếu cholesterol tiếp tục được thu thập trong các tế bào bọt bên trong mảng bám, lớp áo sợi bên ngoài có thể suy yếu và cuối cùng là vỡ. Các động mạch tận nhỏ hơn có thể nhanh chóng bị tắc nghẽn. Theo thời gian, máu đông có thể phát triển tại vị trí vỡ và làm tắc nghẽn hoàn toàn động mạch.
 
 
Nhồi máu cơ tim (cơn đau thắt ngực) xuất hiện khi mô cơ tim không nhận được oxy và chất dinh dưỡng thiết yếu.

Thuốc điều trị rối loạn cholesterol
 
 
Thuốc làm giảm cholesterol phổ biến nhất là statin.

Statin làm gián đoạn việc sản xuất cholesterol bằng cách ngăn chặn một loại men (enzyme) trong các tế bào gan. Điều này làm cho có rất ít cholesterol được giải phóng vào máu.
 
 
Một số statin cũng làm giảm quá trình viêm trong thành động mạch. Khi cơ thể giảm phản ứng với cholesterol xâm nhiễm thì các đại thực bào ít tới thành động mạch hơn để hình thành các tế bào bọt và mảng bám. Khi mảng bám ngừng phát triển bên trong động mạch thì lớp áo sợi bên ngoài vẫn vững chắc và ít có khả năng vỡ. Điều này được gọi là mảng bám ổn định.
 
ThS. BS. Lương Quốc Chính - Theo BSNT
Bình luận
Tin mới
  • 24/07/2024

    6 loại rau củ giúp giảm viêm nhiễm và làm chậm lão hóa

    Các nhà khoa học cho rằng, tình trạng viêm mạn tính liên quan chặt chẽ đến quá trình lão hóa. Vì vậy, chống viêm cũng có nghĩa là giúp làm chậm quá trình lão hóa. Ngăn ngừa tình trạng viêm mạn tính bao gồm việc ăn uống lành mạnh và tránh lối sống ít vận động.

  • 24/07/2024

    Tìm hiểu về bệnh bạch hầu

    Bệnh bạch hầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính có giả mạc ở tuyến hạnh nhân, hầu họng, thanh quản, mũi. Bệnh có thể xuất hiện ở da, các màng niêm mạc khác như kết mạc mắt hoặc bộ phận sinh dục. Mặc dù tỷ lệ mắc hiện nay đã giảm đáng kể song những người mắc bệnh có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và thậm chí gây chết người.

  • 24/07/2024

    9 lời khuyên vàng khi chăm sóc da cho bé

    Trẻ nhỏ có làn da rất mềm mại và mỏng manh. Vì vậy, các bé có thể gặp phải nhiều vấn đề và bệnh lý về da. Cùng tham khảo một vài gợi ý cũng như lời khuyên hữu ích dưới đây để chăm sóc và bảo vệ làn da nhạy cảm của em bé nhà bạn.

  • 24/07/2024

    Trẻ bị thiếu vitamin B12 có nguy hiểm không?

    Vitamin B12 là một chất dinh dưỡng thiết yếu đối với sự phát triển những chức năng và cơ quan của trẻ. Cùng tìm hiểu ảnh hưởng của thiếu vitamin B12 đối với sức khoẻ của trẻ em cũng như cách bổ sung.

  • 24/07/2024

    Mưa lũ hoành hành, đừng để bệnh tật tấn công

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến những cơn mưa xối xả và cảnh ngập lụt mà còn là thời điểm thuận lợi cho các loại vi khuẩn, virus và ký sinh trùng sinh sôi, gây ra nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

  • 23/07/2024

    Lý do phụ nữ nên bổ sung kẽm và calci trước khi mang thai

    Nghiên cứu cho thấy, thực hiện chế độ ăn lành mạnh, đặc biệt là giàu kẽm và calci trước khi thụ thai giúp phụ nữ giảm nguy cơ gặp biến chứng do tăng huyết áp trong thai kỳ.

  • 23/07/2024

    Cháy nắng - "Kẻ thù thầm lặng" của làn da: Nguy cơ ung thư da và cách phòng tránh hiệu quả

    Mùa hè đến, ánh nắng mặt trời trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của chúng ta. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sau vẻ đẹp rực rỡ của ánh nắng chính là một "kẻ thù thầm lặng" có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng cho làn da, thậm chí dẫn đến ung thư da.

  • 23/07/2024

    Muốn xương chắc khoẻ không thể thiếu 5 vitamin này

    Khi chúng ta còn trẻ, cơ thể tạo ra xương mới nhanh hơn tốc độ tiêu hủy xương cũ. Tuy nhiên, khi con người già đi, quá trình này sẽ ngược lại. Bổ sung một số vitamin quan trọng vào chế độ dinh dưỡng hàng có thể giúp ngăn ngừa hoặc làm chậm quá trình mất xương và giúp xương chắc khỏe hơn.

Xem thêm