Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguy cơ đột tử do bất thường động mạch vành

Bất thường lỗ xuất phát động mạch vành là một bệnh tim bẩm sinh hiếm gặp với tỷ lệ mắc bệnh 1%, nhưng điều đặc biệt là thường không được phát hiện khi bệnh nhân còn nhỏ.

Bất thường lỗ xuất phát động mạch vành là một bệnh tim bẩm sinh hiếm gặp với tỷ lệ mắc bệnh 1%, nhưng điều đặc biệt là thường không được phát hiện khi bệnh nhân còn nhỏ. Đôi khi người bệnh chỉ được phát hiện tình cờ khi đến khám sức khỏe mà không có triệu chứng trên lâm sàng. Bệnh dễ gây ra các biến chứng nặng nề, thậm chí có thể đột tử.
Hình ảnh bất thường lỗ động mạch.
 
Cần thận trọng với các triệu chứng bất thường
Bệnh nhân Nguyễn Thành N, 36 tuổi, nhập viện vì lý do ngất kèm đau ngực. Cách ngày nhập viện khoảng 6 tháng, sau khi chơi thể thao, bệnh nhân cảm thấy tim đập nhanh kèm mệt, thở khó, sau đó ngất đi, thời gian ngất kéo dài khoảng 5 phút thì tự tỉnh. Tổng số lần ngất trước khi nhập viện 3 lần, ngoài ngất bệnh nhân hay đau ngực khi gắng sức, thời gian đau kéo dài khoảng 10-15 phút và tự khỏi sau khi nghỉ ngơi.
Khi nhập viện, bệnh nhân còn tỉnh táo, không đau ngực, không khó thở, mạch 80 lần/phút, huyết áp 110/60mmHg. Khám sơ bộ tim, phổi không phát hiện gì đặc biệt. Các xét nghiệm thông thường không có bất thường. Chỉ khi chụp động mạch vành (động mạch có chức năng nuôi tim) phát hiện bất thường của hệ động mạch vành: bất thường lỗ xuất phát động mạch vành phải (là một trong hai động mạch vành chính để nuôi cơ tim). Bệnh nhân được phẫu thuật sửa chữa bất thường và xuất viện sau 5 ngày với kết quả tốt, sức khỏe trở lại bình thường.
 
Bệnh có thể gây đột tử
Động mạch vành là động mạch có chức năng nuôi cơ tim, giúp cơ tim hoạt động bình thường. Thông thường, có hai động mạch vành gồm động mạch vành trái và động mạch vành phải. Các động mạch này đều xuất phát từ động mạch chủ ngay phía trên các lá van động mạch chủ (gọi là các xoang động mạch vành).
Bất thường lỗ xuất phát động mạch vành dễ gây ra các biến chứng nặng nề. Chúng ta có thể bắt gặp các dạng sau: lỗ xuất phát động mạch vành trái xuất phát từ vị trí của xoang động mạch vành phải chiếm 2/3 các trường hợp, 1/3 trường hợp còn lại lỗ xuất phát động mạch vành phải từ xoang động mạch vành trái. Các bất thường này có thể dẫn đến hậu quả đau ngực, thiếu máu cơ tim, loạn nhịp tim, đột tử mà không có triệu chứng gì trước đó, nhưng trong hầu hết các trường hợp đột tử có liên quan đến gắng sức, như sau khi chơi thể thao, lao động nặng... Bệnh lý này cũng là nguyên nhân phổ biến gây đột tử không do chấn thương ở các vận động viên.
 
Siêu âm tim là một trong những phương pháp hiệu quả phát hiện sớm bệnh tim bẩm sinh.
 
Dấu hiệu nhận biết
Nhiều trường hợp bất thường lỗ xuất phát động mạch vành được phát hiện tình cờ mà không có triệu chứng trên lâm sàng. Tuy nhiên, tiến triển của bệnh lý này dẫn đến một số triệu chứng lâm sàng và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng như: đau ngực, suy tim và tăng nguy cơ đột tử ở những bệnh nhân trẻ.
Ngày nay, bệnh lý này là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ hai ở vận động viên điền kinh tại Mỹ. Lúc đầu bệnh nhân có thể chưa có triệu chứng gì nhưng sau đó sẽ xuất hiện các dấu hiệu như: đau ngực, nhồi máu cơ tim, suy tim, ngất, loạn nhịp tim và đột tử. Vì vậy, mục tiêu điều trị là những bệnh nhân có nguy cơ đột tử cao, đó là những trường hợp có bất thường động mạch vành nặng và những bệnh nhân xuất hiện triệu chứng lâm sàng trước 35 tuổi vì bệnh nhân lớn tuổi nguy cơ đột tử giảm theo tuổi.
Để chẩn đoán đường đi của động mạch vành chủ yếu dựa vào các hình ảnh học. Đầu tiên chúng ta nên siêu âm tim qua thành ngực và siêu âm qua thực quản vì nó dễ thực hiện và không xâm lấn, có thể phát hiện được hai lỗ vành. Chụp mạch vành cho hình ảnh chẩn đoán xác định bất thường động mạch vành. Gần đây, với sự phát triển của chuyên ngành chẩn đoán hình ảnh, chụp cộng hưởng từ hoặc chụp cắt lớp đa dãy (MSCT) mô tả rõ giải phẫu động mạch vành và nó có thể thay thế cho phương pháp chụp mạch vành trước đây.
 
Điều trị như thế nào?
Bất thường này cần được điều trị can thiệp ngoại khoa, có nhiều kỹ thuật được áp dụng. Đặt stent động mạch vành trên những bệnh nhân này bị hạn chế vì bất thường của lỗ vành và đường đi trong thành động mạch chủ chếch nghiêng. Phẫu thuật cầu nối chủ vành vào động mạch vành phải, không cần mở động mạch chủ. Tuy nhiên do đa phần bệnh nhân còn trẻ, nên khả năng tắc cầu vành sẽ xảy ra và phải mổ lại. Vì vậy, các bác sĩ tim mạch sẽ chọn kỹ thuật mở rộng lỗ động mạch vành hoặc cắm lại lỗ xuất phát động mạch vành cho kết quả tốt và tương đối dễ thực hiện.
 
BS. Ngô Tuấn Anh - BVTW Quân đội 108 - Theo SKĐS
Bình luận
Tin mới
  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

  • 13/11/2026

    Cách phòng ngừa "nước ăn chân" và ghẻ lở mùa mưa lũ

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến thiệt hại về tài sản và môi trường sống mà còn tạo ra môi trường lý tưởng cho nhiều loại bệnh da liễu phát triển mạnh. Nước ngập bẩn chứa hỗn hợp vi khuẩn, vi nấm, ký sinh trùng và hóa chất trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.

  • 12/11/2026

    Hội chứng dị ứng miệng (OAS) khi ăn trái cây sống

    Nhiều người thường cảm thấy ngứa rát môi, sưng nhẹ lưỡi hoặc ngứa cổ họng ngay khi cắn một miếng táo, đào, dưa hấu hay dưa chuột sống. Đây không phải là ngộ độc thực phẩm mà là biểu hiện của Hội chứng dị ứng miệng (OAS) - một phản ứng chéo kỳ lạ giữa phấn hoa và thực phẩm.

  • 12/11/2026

    Những điều cần biết về bệnh lao

    Bệnh lao (hay còn gọi là tuberculosis) là một bệnh truyền nhiễm do vi trùng lao gây nên. Nếu vi trùng lao thâm nhập vào một cơ quan nào đó trong cơ thể, chúng sẽ sinh sôi và khi cơ thể không thể chống lại, nó sẽ trở thành bệnh lao.

Xem thêm