Những điều cần biết về khám tuyến tiền liệt

Khám tuyến tiền liệt sẽ giúp bác sỹ chẩn đoán phì đại tiền liệt tuyến hoặc viêm tiền liệt tuyến. Việc khám tuyến tiền liệt cũng có thể giúp bác sỹ phát hiện ra bệnh ung thư tiền liệt tuyến, loại ung thư phổ biến hàng thứ 2 của nam giới Mỹ.

Quy trình khám tuyến tiền liệt thường sẽ bao gồm việc thăm khám trực tràng (DRE) và xét nghiệm tìm kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA). Bác sỹ cũng có thể tiến hành khám tuyến tiền liệt nếu bạn xuất hiện các triệu chứng phì đại tiền liệt tuyến. Một số bác sỹ sẽ thực hiện việc khám tuyến tiền liệt như một phần của việc khám sức khỏe định kỳ.

Đối tượng nào nên khám tuyến tiền liệt?

Bắt đầu từ tuổi 50, tất cả nam giới nên trao đổi về việc khám sàng lọc tuyến tiền liệt với bác sỹ. Hội Ung thư Mỹ (ACS) khuyên ràng, nam giới có nguy cơ cao nên bắt đầu khám sàng lọc tuyến tiền liệt khi ở độ tuổi 45.

Bạn sẽ được coi là đối tượng có nguy cơ cao nếu bạn là người Mỹ gốc Phi hoặc nếu người thân mức độ 1 của bạn (bố, an hem trai ruột) bị ung thư tiền liệt tuyến trước tuổi 65. Nếu bạn có nhiều hơn một người họ hàng mức độ 1 bị ung thư tiền liệt tuyến trước tuổi 65, bạn thậm chí nên cân nhắc về việc khám sàng lọc tuyến tiền liệt ở độ tuổi sớm hơn.

Tổ chức ACS thống kê rằng, có khoảng 180.890 trường hợp mắc ung thư tiền liệt tuyến mới phát hiện tại Mỹ vào năm 2016, và có khoảng 26.120 nam giới đã tử vong vì căn bệnh này.

Ung thư tiền liệt tuyến có thể điều trị được một cách dễ dàng trước khi bệnh lan rộng. Tuy nhiên, một số trường hợp ung thư tiền liệt tuyến sẽ phát triển chậm và sẽ không nhất thiết phải điều trị. Việc điều trị sẽ phụ thuộc rất nhiều vào độ tuổi cũng như các yếu tố khác.

Trao đổi về các yếu tố nguy cơ với bác sỹ của bạn, và hỏi xem liệu bạn có nên kiểm tra tiền liệt tuyến định kỳ, như một phần của bài khám sức khỏe hàng năm hay không.

Thăm khám trực tràng là gì (DRE)?

Cách phổ biến nhất để bác sỹ kiểm tra sức khỏe tuyến tiền liệt là thăm khám trực tràng DRE. Đây là một thủ thuật sẽ diễn ra khá nhanh và tương đối đơn giản.

Trong khi thăm khắm, bạn sẽ cong lưng lại trong tư thế đứng hoặc nằm nghiêng, sao cho phần ngực và đầu gối sẽ ở gần với nhau.

Bác sỹ sẽ bôi trơn ngón tay đã được đeo bao tay và nhẹ nhàng đưa vào bên trong trực tràng của bạn. Một tay bác sỹ sẽ ấn nhẹ vào tuyến tiền liệt của bạn, tay còn lại sẽ thăm khám vùng chậu. Quy trình này sẽ diễn ra rất nhanh. Bạn có thể sẽ cảm thấy hơi khó chịu, nhưng chỉ là cảm giác tạm thời. Bạn cũng có thể sẽ cảm thấy buồn đi tiểu, đặc biệt là nếu tuyến tiền liệt của bạn bị phì đai hoặc bị viêm.

Thông qua thăm khám, bác sỹ có thể cho bạn biết được tuyến tiền liệt của bạn có kích thước và hình dạng bình thường hay bất thường. Và việc thăm khám này thường sẽ không có nguy cơ gì cả.

Bác sỹ cũng có thể sẽ tiến hành xét nghiệm máu để kiểm tra mức độ PSA của bạn nhằm sàng lọc ung thư tiền liệt tuyến. PSA là một loại protein giúp hóa lỏng tinh dịch.

Việc có một chút PSA lẫn trong máu là hết sức bình thường. Rất nhiều nguyên nhân có thể dẫn dến việc tăng nồng độ PSA bất thường, bao gồm:

• Viêm hoặc nhiễm trùng tuyến tiền liệt
• Phì đại tiền liệt tuyến
• Một số dạng ung thư tiền liệt tuyến

Ngoài ra, một số dạng ung thư tiền liệt tuyến có thể làm giảm mức độ PSA của bạn.

Trước khi xét nghiệm, bạn nên hỏi ý kiến bác sỹ về lợi ích và những nguy cơ của xét nghiệm này. Xét nghiệm PSA có thể cho kết quả âm tính giả và dương tính giả, và có thể bạn sẽ phải làm thêm một vài xét nghiệm khác để chẩn đoán chính xác. Việc này sẽ khiến bạn có cảm giác lo âu và lo lắng cho tình trạng sức khỏe của mình.

Chuẩn bị trước khi khám

Bạn nên nói với bác sỹ nếu bạn bị trĩ, nứt hậu môn hoặc các vấn đề khác với hậu môn. Việc khám tuyến tiền liệt sẽ diễn ra dễ dàng hơn nếu bạn hít thở bình thường và cố gắng thư giãn.

Trước khi tiến hành xét nghiệm PSA, hãy nói với bác  sỹ về bất cứ loại thuốc hay thực phẩm chức năng nào mà bạn đang sử dụng.  Việc bạn xuất tinh gần đây cũng có thể sẽ ảnh hưởng đến mức độ PSA. Bạn nên hỏi ý kiến bác sỹ xem liệu bạn có cần phải kiêng quan hệ tình dục trước khi tiến hành xét nghiệm hay không.

Mẫu máu của bạn sẽ được gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích, do vậy, bạn sẽ không biết ngay được mức độ PSA của mình. Bác sỹ sẽ báo cho bạn biết khi nào có kết quả. Kết quả PSA sẽ:

• Bình thường nếu nồng độ PSA dưới 4 ng/mL
• Trung bình nếu PSA từ 4-10 ng/mL
• Cao nếu PSA trên 10ng/mL

Ngoài việc đo PSA trong máu, bác sỹ cũng có thể sẽ xem xét đến việc PSA thay đổi nhanh hay chậm. Rất nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức độ PSA, do vậy, kết quả xét nghiệm nên được phân tích một cách cẩn thận bởi các chuyên gia. Bác sỹ cũng sẽ cân nhắc đến các yếu tố khác về sức khỏe của bạn.

Nếu bạn có kết quả xét nghiệm PSA bất thường, điều này không có nghĩa là bạn đã bị ung thư tiền liệt tuyến. Đa số nam giới có nồng độ PSA cao không bị ung thư, chỉ có 25% số ngam giới tiến hành sinh thiết sau khi có kết quả PSA cao bị ung thư tiền liệt tuyến.

Và, kể cả những nam giới bị ung thư tiền liệt tuyến, cũng có thể sẽ có kết quả xét nghiệm PSA và khám trực tràng bình thường.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Nếu bác sỹ thấy rằng có một vấn đề đáng lo ngại sau khi thăm khám trực tràng, bác sỹ sẽ trao đổi lại với bạn. Phì đại tiền liệt tuyến là tương đối phổ biến, nhất là khi bạn đã lớn tuổi.

Kết quả xét nghiệm PSA bất thường sẽ cần được nghiên cứu nhiều hơn. Bác sỹ có thể sẽ yêu cầu bạn xét nghiệm lại lần 2 nếu nghi ngờ bạn bị ung thư tiền liệt tuyến hoặc bạn sẽ phải tiến hành các xét nghiệm chẩn đoán  xác định khác.

Ví dụ, bạn có thế sẽ phải siêu âm qua trực tràng để có được hình ảnh về tuyến tiền liệt của mình. Với thủ thuật này, bác sỹ sẽ đưa một đầu dò nhỏ qua trực tràng của bạn. Việc siêu âm sẽ diễn ra trong khoảng 10 phút. Trong quá trình siêu âm, bạn có thể sẽ thấy hơi khó chịu, nhưng thường siêu âm sẽ không gây đau đớn và không có phản ứng phụ kéo dài.

Sinh thiết cũng có thể sẽ giúp ích trong việc loại trừ nguyên nhân ung thư. Trong thủ thuật sinh thiết, bác sỹ sẽ sử dụng một đầu kin để lấy một vài mẫu mô từ tuyến tiền liệt của bạn. Bác sỹ sẽ sử dụng kỹ thuật siêu âm qua trực tràng để hướng đầu kim đi đúng vào tuyến tiền liệt. Mẫu mô sau đó sẽ được quan sát dưới kính hiển vi để tìm dấu hiệu ung thư.

Thủ thuật sinh thiết sẽ kéo dài từ 10-15 phút. Bạn có thể sẽ cảm thấy hơi căng tức và chảy một chút máu sau khi thủ thuật này diễn ra. Kết quả sinh thiết sẽ giúp bác sỹ biết được nên làm gì tiép theo.