Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều bạn cần biết về chế độ ăn có chứa Lectin

Thực phẩm giàu lectin như các loại đậu và ngũ cốc hầu như luôn được nấu chín trước khi ăn. Các thực phẩm này đều giàu vitamin, khoáng chất, chất xơ, chất chống oxy hóa, v...v... Lợi ích của những chất dinh dưỡng lành mạnh này vượt xa mọi tác động tiêu cực của một lượng nhỏ lectin.

Lectin là một loại protein có trong hầu hết các loại thực phẩm, đặc biệt là các loại đậu và ngũ cốc. Một số người cho rằng lectin sẽ làm tăng tính thấm của ruột và gây ra các bệnh tự miễn dịch. Mặc dù sự thật là một số lectin nhất định sẽ có thể gây hại khi tiêu thụ quá mức, nhưng chúng rất dễ để loại bỏ khi nấu nướng. Như vậy, bạn có thể sẽ thắc mắc liệu lectin có gây nguy hiểm cho sức khỏe hay không? Bài viết này cho bạn biết mọi thứ bạn cần biết về lectin.

Lectin là gì?

Lectin là một họ protein liên kết carbohydrate đa dạng được tìm thấy trong tất cả thực vật và động vật. Trong khi lectin động vật đóng nhiều vai trò khác nhau trong các chức năng sinh lý bình thường thì vai trò của lectin thực vật chưa được chứng minh rõ ràng. Tuy nhiên, chúng dường như có liên quan đến khả năng phòng vệ của thực vật trước côn trùng và các động vật ăn cỏ khác. Một số lectin thực vật thậm chí còn độc hại như chất độc ricin – một chất lectin từ cây thầu dầu có thể gây chết người. Mặc dù gần như tất cả các loại thực phẩm đều chứa một số lectin, nhưng ước tính chỉ có khoảng 30% thực phẩm được sử dụng tại Mỹ với một lượng nhất định. Các loại đậu chứa nhiều lectin thực vật nhất, tiếp theo là ngũ cốc và thực vật thuộc họ cà.

Một số lectin có thể gây hại

Giống như các loài động vật khác, con người cũng gặp các vấn đề trong việc tiêu hóa lectin. Trên thực tế, lectin có khả năng kháng các enzym tiêu hóa của cơ thể một cách mạnh mẽ và dễ dàng đi qua dạ dày của mà không bị biến đổi. Mặc dù lectin trong thực vật ăn được thường không phải là mối lo ngại về sức khỏe nhưng vẫn có một số trường hợp ngoại lệ. Ví dụ, đậu đỏ sống có chứa phytohaemagglutinin, một loại lectin độc hại. Các triệu chứng chính của ngộ độc đậu đỏ là đau bụng dữ dội, nôn mửa và tiêu chảy. Các trường hợp ngộ độc được báo cáo có liên quan đến việc nấu đậu đỏ không đúng cách. Đậu đỏ nấu chín đúng cách sẽ an toàn khi ăn.

Nấu ăn có thể loại bỏ hầu hết lectin trong thực phẩm

Những người ủng hộ chế độ ăn Paleo cho rằng lectin có hại, đồng thời khẳng định rằng nên loại bỏ các loại đậu và ngũ cốc khỏi chế độ ăn uống của mình. Tuy nhiên, lectin hầu như có thể bị loại bỏ thông qua nấu nướng. Trên thực tế, việc đun sôi các loại đậu trong nước sẽ loại bỏ gần như toàn bộ lectin. Trong khi đậu đỏ sống chứa 20.000–70.000 đơn vị ngưng kết hồng cầu (HAU), thì đậu nấu chín chỉ có 200–400 HAU. Trong một nghiên cứu, lectin trong đậu nành hầu hết sẽ bị loại bỏ khi đậu được đun sôi chỉ trong 5–10 phút. Vì vậy, bạn không nên tránh các loại đậu vì chúng đa số được nấu chín trước khi ăn.

Kết luận

Mặc dù một số lectin trong chế độ ăn uống có độc tính với liều lượng lớn nhưng mọi người thường không sử dụng chúng nhiều tới mức gây hại. Những thực phẩm giàu lectin mà mọi người tiêu thụ, chẳng hạn như ngũ cốc và các loại đậu, hầu như luôn được nấu chín trước đó. Điều này chỉ để lại một lượng không đáng kể lectin và liều lượng này trong thực phẩm có lẽ quá thấp để có thể gây ra mối đe dọa cho những người khỏe mạnh. Hầu hết các loại thực phẩm chứa lectin này đều chứa nhiều vitamin, khoáng chất, chất xơ, chất chống oxy hóa và nhiều hợp chất có lợi. Lợi ích của những chất dinh dưỡng lành mạnh này vượt xa tác động tiêu cực của một lượng nhỏ lectin.

Hải Yến - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm