Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những căn bệnh ở trẻ em mà bố mẹ nên biết

Trong khi rất nhiều bậc phụ huynh lo lắng về việc tiêm vắc xin sẽ làm cho trẻ bị ốm thì trên thực tế việc này lại hiếm khi xảy ra nhưng còn có những căn bệnh hiện hữu khác mà trẻ có thể mắc phải cần sự lo lắng nhiều hơn của bố mẹ. Các căn bệnh này bao gồm những nhiễm trùng thông thường như viêm thanh quản cho đến những bệnh bạn có thể chưa nghe đến bao giờ như bệnh Kawasaki.

Vi rút hợp bào hô hấp (RSV- respiratory syncytial virus)

RSV là nguyên nhân hàng đầu gây ra viêm khí phế quản và viêm phổi ở trẻ nhỏ. Nhiễm trùng này gây ra những triệu chứng giống cúm như sốt, chảy nước mũi, ho. Có tới hơn 40% trẻ nhỏ  trong lần nhiễm RSV sẽ xuất hiện dấu hiệu thở khò khè và hơn 2%  phải nhập viện vì tình trạng nặng. Cả người lớn và trẻ lớn cũng có thể bị nhiễm RSV nhưng các dấu hiệu thì nhẹ hơn giống như cảm cúm thông thường.

Nhiễm trùng tai (Viêm tai)

Những trẻ nhỏ thường dễ nhiễm trùng tai do cấu tạo vòi nhĩ của trẻ. Vòi nhĩ là một ống thông từ khoang mũi họng đến tai giữa và nó dễ bị tắc do viêm sau khi bị cảm cúm. Dịch viêm từ mũi họng sẽ tràn lên tai giữa nhưng lại không thể xuống được do vòi nhĩ bị tắc sẽ đọng lại ở tai giữa tạo điều kiện cho vi khuẩn tiếp tục phát triển trong khoang tai giữa. Các triệu chứng của viêm tai giữa bao gồm sốt, đau tai… Một số vắc xin phòng các bệnh khác có thể giúp phòng ngừa viêm tai ở trẻ nhỏ.

Tai keo

Là một  tình trạng tích tụ dịch trong tai giữa (có thể có hoặc không đau tai) được gọi là chảy dịch tai giữa. Bệnh xảy ra sau khi nhiễm trùng tai cấp tính hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên, khí đó dịch từ mũi họng có thể chảy ngược vào tai giữa. Thông thường sẽ có cơ chế hấp thụ dịch của cơ thể diễn ra trong một vài tuần nhưng nếu số lượng dịch quá nhiều hoặc dịch quá đặc sẽ khiến cơ chế hấp thu dịch diễn ra lâu hơn. Dịch lưu lại lâu trong tai giữa sẽ dày lên và kết đặc lại như keo gây cản trở đến thính lực của trẻ (tai keo).
Để điều trị tình trạng này, bác sỹ sẽ đặt một ống thông từ tai giữa ra tai ngoài để thoát bớt dịch.

Viêm thanh khí phế quản

Các dấu hiệu của viêm thanh khí phế quản là ho dai dẳng. Nguyên nhân gây ho là do tình trạng viêm đường hô hấp trên mà thường là do vi rút. Nếu tình trạng khó thở trở lên nghiêm trọng thì  cần đưa trẻ đến bệnh viện. Tuy nhiên nếu không can thiệp thì bệnh này vẫn tự khỏi. Viêm khí phế quản thường xảy ra ở trẻ em dưới 5 tuổi.

Bệnh chân tay miệng

Bệnh chân tay miệng có các dấu hiệu như sau: sốt, mọc các mụn nước ở phía trong miệng, lòng bàn tay, mông và lòng bàn chân. Chủng vi rút gây ra bệnh này ở là coxsackie A16 và Enterovirus 71, thường gây bệnh vào mùa hè và đầu mùa xuân.

Bệnh thường không quá nghiêm trọng, kéo dài từ 1 tuần đến 10 ngày và tự khỏi, tuy nhiên thường hay bùng phát thành dịch trong nhà trẻ, trường mẫu giáo. Đôi khi, một số trường hợp nặng có thể gây tử vong cho trẻ. Biện pháp phòng bệnh coa hiệu quả nhất là cả người chăm sóc và trẻ thực hiện rửa tay với xà phòng đúng cách và vệ sinh các đồ chơi, đồ dùng của trẻ sạch sẽ.

Đau mắt đỏ

Chảy nước mắt, đỏ mắt, ngứa mắt và lông mi dính vào nhau là dấu hiệu của viêm kết mạc hay còn gọi là đau mắt đỏ. Nguyên nhân gây đau mắt đỏ thường là do virus như virus gây ra cảm cúm, do đó bệnh thường lây lan nhanh chóng trong trường học hoặc các trung tâm khám bệnh. Phần lớn các ca bệnh đều biểu hiện rõ ràng sau 4-7 ngày.

Bệnh ngày thứ 5

Bệnh gây màu ban đỏ tươi trên mặt trẻ, ngoài ra ban cũng xuất hiện ở trên người, tay chân trẻ. Thủ phạm gây ra bệnh này là virus B19, gây ra những triệu chứng giống cảm lạnh trước khi phát ban. Khi phát ban ra nghĩa là đứa trẻ không còn khả năng lây nhiễm. Ban thường biến mất sau một tuần đến 10 ngày.

Rota virus

Trước khi có vắc xin phòng Rota virus thì Rota virus là một trong những nguyên nhân gây tiêu chảy dẫn đến tử vong hàng đầu ở trẻ em. Triệu chứng của nhiễm virus là nôn và ỉa chảy không cầm được nên dẫ đến tình trạng mất nước rất nhanh. Nhưng giờ đây đã có tới hai loại vắc xin phòng Rota virus cho trẻ em và giảm đáng kể các ca mắc bệnh cũng như tử vong vì tiêu chảy.

Bệnh Kawasaki

Bệnh Kawasaki là một bệnh hiếm gặp và rất khó phát hiện ở trẻ dưới 5 tuổi. Các triệu chứng của bệnh bao gồm sốt cao kéo dài trên 5 ngày, nổi ban, sưng và đỏ bàn tay, bàn chân, mắt đỏ ngầu, môi đỏ và nứt nẻ. Nếu không được điều trị có thể dẫn đến các ảnh hưởng tới bệnh tim mạch. Nhưng các chuyên gia vẫn chưa tìm ra nguyên nhân gây ra bệnh Kawasaki.

Bệnh thủy đậu

Bệnh thủy đậu có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh, người lớn và phụ nữ có thai và trươc khi có văc xin phòng bệnh thì đã có khoảng 110.00 người mắc mỗi năm tại Mỹ. Nhưng giờ đây đã có vắc xin phòng bệnh thủy đậu nên tỷ lệ người mắc bệnh này đã giảm khá nhiều.

Bệnh sởi

Nếu trẻ không được tiêm phòng đúng thời gian thì một trong những mối lo nguy hiểm nhất đó là sởi. Cục phòng chống và kiểm soát bệnh dich Hoa Kỳ đã đưa ra những cảnh báo về việc bùng phát bệnh sởi trên những trẻ em không được tiêm phòng. Dấu hiệu của bệnh là sốt, chảy nước mũi và ho. Khi các triệu chứng giảm đi thì lúc đó ban sẽ nổi khắp cơ thể. Phần lớn trẻ sẽ đỡ hơn sau hai tuần nhưng có một số trường hợp sẽ chịu biến chứng viêm phổi hoặc các bệnh khác.

Quai bị

Quai bị cũng là một bệnh hay gặp ở trẻ em và có vắc xin phòng bệnh. Các triệu chứng của bênh thường không rõ ràng,  nhưng vẫn có một số dấu hiệu điển hình của bệnh là sưng tuyến mang tai và tạo ra bộ mặt phúng phính. Mặc dù tỷ lệ tiêm phòng văc xin rất cao nhưng hàng năm tại Mỹ vẫn có hàng ngàn người mắc bệnh này.

Rubella (bệnh sởi Đức)

Rubella không quá nguy hiểm ở trẻ em nhưng nó có thể gây ra dị dạng bào thai ở phụ nữ mang thai. Triệu chứng của bệnh là sốt nhẹ và nổi ban từ mặt đến toàn bộ cơ thể. MMR là vắc xin 3 trong 1 giúp phòng 3 bệnh là sởi, thủy đậu và rubella.

Ho gà

Ho gà gây ra những cơ ho rất đặc trưng, đó là những cơn ho rít lên như tiếng rít ở cổ gà. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ và cần phải được điều trị nội trú trong bệnh viện. Kháng sinh không giúp điều trị khỏi bệnh này nhưng vắc xin có thể phòng ngừa hiệu quả, vắc xin phòng bệnh ho gà có tên là DtaP. Cả người lớn và trẻ em đều nên tiêm nhắc lại vắc xin này đặc biệt là phụ nữ có thai.

Viêm não

Viêm não là tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng các mô xung quanh não và cột sống. Người lớn  và trẻ vị thành niên thường có dấu hiệu là đau đầu, sốt và cứng gáy nhưng trẻ nhỏ thì có thể chỉ có triệu chứng giống như cảm cúm và dễ bị kích thích. Bệnh viêm não virus thường nhẹ nhưng viêm não do vi khuẩn thì thường để lại những hậu quả nghiêm trọng. Vắc xin có thể ngăn chặn các bệnh viêm não do vi khuẩn.

Viêm họng do liên cầu khuẩn

Đa số trẻ em đều bị viêm họng và thường do virus gây cảm lạnh gây ra nhưng cũng có thể là do liên cầu khuẩn. Nếu như mắc liên cầu khuẩn thì không đơn thuần xuất hiện các triệu chứng như cảm lạnh mà còn kém theo các dấu hiệu khác như viêm họng kéo dài trên một tuần, nuốt đau, khó nuốt, tăng tiết nước bọt, phát ban, có mủ ở thành sau họng, sốt cao trên 40 độ… .

Bệnh tinh hồng nhiệt

Đôi khi bệnh đau họng do liên cầu của con bạn còn đi kèm với nổi ban đỏ và rát bắt đầu ở trên ngực và bụng và lây lan khắp cơ thể, kèm theo lưỡi đỏ như dâu tây và sốt cao.  Nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến  thấp khớp hoặc tổn thương cơ tim. Bệnh này đã từng là một bệnh rất nguy hiểm ở trẻ em nhưng ngày nay nó đã được dễ dàng chữa khỏi bằng kháng sinh.

Hội chứng Reye

Bạn đã từng nghe khuyến cáo không dùng aspirin cho trẻ em hoặc vị thành niên vì có thể gây ra hội chứng reye. Bệnh này khiến trẻ thay đổi hành vi bất ngờ, co giật, hôn mê. Hội chứng Reye đã trở lên hiếm gặp kể từ khi người ta đưa ra các khuyến cáo rộng rãi về sử dụng aspirin.

Mắc tụ cầu khuẩn

Tụ cầu khuẩn là một loại vi khuẩn có khả năng kháng kháng sinh rất cao. Nhiễm tụ cầu khuẩn gây ra nhiễm trùng da dưới dạng các vết loét, bọng nước hoặc giống như vết nhện cắn. Tụ cầu cũng gây ra nhiễm trùng tai hoặc viêm họng ở trẻ nhỏ.

Bệnh chốc lở

Chốc lở là một bênh phổ biến hay gặp ở trẻ em từ 2-6 tuổi. Bệnh gây xuất hiện các mụn nước nhỏ trên da và rỉ nước tạo thành lớp vỏ màu vàng. Nếu chạm vào các mụn này thì rất dễ bị lây bệnh. Nguyên nhân gây bệnh có thể do tụ cầu hoặc liên cầu, nếu được điều trị bằng kháng sinh các vết loét sẽ lành lại và không để lại sẹo.

Bệnh nấm ngoài da

Biểu hiện trên da bằng một vòng tròn vảy mầu đỏ hoặc một vòng tròn trên da đầu gây rụng tóc. Loại nấm này rất dễ lây nhiễm từ trẻ này sang trẻ khác, vì vậy bố mẹ nên chú ý không chia sẻ lược, bàn chải, khăn tắm với trẻ. Bệnh được điều trị khỏi hoàn toàn bằng thuốc kháng nấm.

Bệnh Lyme

Dấu hiệu của bệnh lyme là phát ban hình mục tiêu sau 1-2 tuần bị ve cắn. Mặc dù không phải ai cũng phát ban nhưng triệu chứng điển hình của bệnh là phát ban kèm theo sốt, ớn lạnh đau nhức cơ thể. Nếu không điều trị thì bệnh có thể ảnh hưởng đến xương khớp, hệ thần kinh và tim.

Cúm

Cảm lạnh hay cảm cúm đều có những triệu chứng  như sốt cao, ớn lạnh, đau nhức cơ thể, mệt mỏi, buồn nôn hoặc nôn. Có nhiều loại vi rút gây ra bệnh cúm và đặc biệt là hay dẫn đến biến chứng viêm phổi. Vì vậy, các bác sỹ khuyến cáo nên đi tiêm phòng cúm mỗi năm bao gồm người lớn và trẻ trên 6 tháng.

Dị ứng theo mùa

Dị ứng theo mùa có những triệu chứng như hắt hơi, chảy nước mũi, nghẹn mũi nhưng không phải là một bệnh nhiễm trùng mà là một loại phản ứng với các kháng nguyên như phấn hoa, bụi…. Nếu bạn thấy con mình liên tục chà xát mũi bằng lòng bàn tay thì rất có thể trẻ đang có dấu hiệu dị ứng.

Ts.Bs. Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp
Bình luận
Tin mới
  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

Xem thêm