Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những căn bệnh ở trẻ em mà bố mẹ nên biết

Trong khi rất nhiều bậc phụ huynh lo lắng về việc tiêm vắc xin sẽ làm cho trẻ bị ốm thì trên thực tế việc này lại hiếm khi xảy ra nhưng còn có những căn bệnh hiện hữu khác mà trẻ có thể mắc phải cần sự lo lắng nhiều hơn của bố mẹ. Các căn bệnh này bao gồm những nhiễm trùng thông thường như viêm thanh quản cho đến những bệnh bạn có thể chưa nghe đến bao giờ như bệnh Kawasaki.

Vi rút hợp bào hô hấp (RSV- respiratory syncytial virus)

RSV là nguyên nhân hàng đầu gây ra viêm khí phế quản và viêm phổi ở trẻ nhỏ. Nhiễm trùng này gây ra những triệu chứng giống cúm như sốt, chảy nước mũi, ho. Có tới hơn 40% trẻ nhỏ  trong lần nhiễm RSV sẽ xuất hiện dấu hiệu thở khò khè và hơn 2%  phải nhập viện vì tình trạng nặng. Cả người lớn và trẻ lớn cũng có thể bị nhiễm RSV nhưng các dấu hiệu thì nhẹ hơn giống như cảm cúm thông thường.

Nhiễm trùng tai (Viêm tai)

Những trẻ nhỏ thường dễ nhiễm trùng tai do cấu tạo vòi nhĩ của trẻ. Vòi nhĩ là một ống thông từ khoang mũi họng đến tai giữa và nó dễ bị tắc do viêm sau khi bị cảm cúm. Dịch viêm từ mũi họng sẽ tràn lên tai giữa nhưng lại không thể xuống được do vòi nhĩ bị tắc sẽ đọng lại ở tai giữa tạo điều kiện cho vi khuẩn tiếp tục phát triển trong khoang tai giữa. Các triệu chứng của viêm tai giữa bao gồm sốt, đau tai… Một số vắc xin phòng các bệnh khác có thể giúp phòng ngừa viêm tai ở trẻ nhỏ.

Tai keo

Là một  tình trạng tích tụ dịch trong tai giữa (có thể có hoặc không đau tai) được gọi là chảy dịch tai giữa. Bệnh xảy ra sau khi nhiễm trùng tai cấp tính hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên, khí đó dịch từ mũi họng có thể chảy ngược vào tai giữa. Thông thường sẽ có cơ chế hấp thụ dịch của cơ thể diễn ra trong một vài tuần nhưng nếu số lượng dịch quá nhiều hoặc dịch quá đặc sẽ khiến cơ chế hấp thu dịch diễn ra lâu hơn. Dịch lưu lại lâu trong tai giữa sẽ dày lên và kết đặc lại như keo gây cản trở đến thính lực của trẻ (tai keo).
Để điều trị tình trạng này, bác sỹ sẽ đặt một ống thông từ tai giữa ra tai ngoài để thoát bớt dịch.

Viêm thanh khí phế quản

Các dấu hiệu của viêm thanh khí phế quản là ho dai dẳng. Nguyên nhân gây ho là do tình trạng viêm đường hô hấp trên mà thường là do vi rút. Nếu tình trạng khó thở trở lên nghiêm trọng thì  cần đưa trẻ đến bệnh viện. Tuy nhiên nếu không can thiệp thì bệnh này vẫn tự khỏi. Viêm khí phế quản thường xảy ra ở trẻ em dưới 5 tuổi.

Bệnh chân tay miệng

Bệnh chân tay miệng có các dấu hiệu như sau: sốt, mọc các mụn nước ở phía trong miệng, lòng bàn tay, mông và lòng bàn chân. Chủng vi rút gây ra bệnh này ở là coxsackie A16 và Enterovirus 71, thường gây bệnh vào mùa hè và đầu mùa xuân.

Bệnh thường không quá nghiêm trọng, kéo dài từ 1 tuần đến 10 ngày và tự khỏi, tuy nhiên thường hay bùng phát thành dịch trong nhà trẻ, trường mẫu giáo. Đôi khi, một số trường hợp nặng có thể gây tử vong cho trẻ. Biện pháp phòng bệnh coa hiệu quả nhất là cả người chăm sóc và trẻ thực hiện rửa tay với xà phòng đúng cách và vệ sinh các đồ chơi, đồ dùng của trẻ sạch sẽ.

Đau mắt đỏ

Chảy nước mắt, đỏ mắt, ngứa mắt và lông mi dính vào nhau là dấu hiệu của viêm kết mạc hay còn gọi là đau mắt đỏ. Nguyên nhân gây đau mắt đỏ thường là do virus như virus gây ra cảm cúm, do đó bệnh thường lây lan nhanh chóng trong trường học hoặc các trung tâm khám bệnh. Phần lớn các ca bệnh đều biểu hiện rõ ràng sau 4-7 ngày.

Bệnh ngày thứ 5

Bệnh gây màu ban đỏ tươi trên mặt trẻ, ngoài ra ban cũng xuất hiện ở trên người, tay chân trẻ. Thủ phạm gây ra bệnh này là virus B19, gây ra những triệu chứng giống cảm lạnh trước khi phát ban. Khi phát ban ra nghĩa là đứa trẻ không còn khả năng lây nhiễm. Ban thường biến mất sau một tuần đến 10 ngày.

Rota virus

Trước khi có vắc xin phòng Rota virus thì Rota virus là một trong những nguyên nhân gây tiêu chảy dẫn đến tử vong hàng đầu ở trẻ em. Triệu chứng của nhiễm virus là nôn và ỉa chảy không cầm được nên dẫ đến tình trạng mất nước rất nhanh. Nhưng giờ đây đã có tới hai loại vắc xin phòng Rota virus cho trẻ em và giảm đáng kể các ca mắc bệnh cũng như tử vong vì tiêu chảy.

Bệnh Kawasaki

Bệnh Kawasaki là một bệnh hiếm gặp và rất khó phát hiện ở trẻ dưới 5 tuổi. Các triệu chứng của bệnh bao gồm sốt cao kéo dài trên 5 ngày, nổi ban, sưng và đỏ bàn tay, bàn chân, mắt đỏ ngầu, môi đỏ và nứt nẻ. Nếu không được điều trị có thể dẫn đến các ảnh hưởng tới bệnh tim mạch. Nhưng các chuyên gia vẫn chưa tìm ra nguyên nhân gây ra bệnh Kawasaki.

Bệnh thủy đậu

Bệnh thủy đậu có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh, người lớn và phụ nữ có thai và trươc khi có văc xin phòng bệnh thì đã có khoảng 110.00 người mắc mỗi năm tại Mỹ. Nhưng giờ đây đã có vắc xin phòng bệnh thủy đậu nên tỷ lệ người mắc bệnh này đã giảm khá nhiều.

Bệnh sởi

Nếu trẻ không được tiêm phòng đúng thời gian thì một trong những mối lo nguy hiểm nhất đó là sởi. Cục phòng chống và kiểm soát bệnh dich Hoa Kỳ đã đưa ra những cảnh báo về việc bùng phát bệnh sởi trên những trẻ em không được tiêm phòng. Dấu hiệu của bệnh là sốt, chảy nước mũi và ho. Khi các triệu chứng giảm đi thì lúc đó ban sẽ nổi khắp cơ thể. Phần lớn trẻ sẽ đỡ hơn sau hai tuần nhưng có một số trường hợp sẽ chịu biến chứng viêm phổi hoặc các bệnh khác.

Quai bị

Quai bị cũng là một bệnh hay gặp ở trẻ em và có vắc xin phòng bệnh. Các triệu chứng của bênh thường không rõ ràng,  nhưng vẫn có một số dấu hiệu điển hình của bệnh là sưng tuyến mang tai và tạo ra bộ mặt phúng phính. Mặc dù tỷ lệ tiêm phòng văc xin rất cao nhưng hàng năm tại Mỹ vẫn có hàng ngàn người mắc bệnh này.

Rubella (bệnh sởi Đức)

Rubella không quá nguy hiểm ở trẻ em nhưng nó có thể gây ra dị dạng bào thai ở phụ nữ mang thai. Triệu chứng của bệnh là sốt nhẹ và nổi ban từ mặt đến toàn bộ cơ thể. MMR là vắc xin 3 trong 1 giúp phòng 3 bệnh là sởi, thủy đậu và rubella.

Ho gà

Ho gà gây ra những cơ ho rất đặc trưng, đó là những cơn ho rít lên như tiếng rít ở cổ gà. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ và cần phải được điều trị nội trú trong bệnh viện. Kháng sinh không giúp điều trị khỏi bệnh này nhưng vắc xin có thể phòng ngừa hiệu quả, vắc xin phòng bệnh ho gà có tên là DtaP. Cả người lớn và trẻ em đều nên tiêm nhắc lại vắc xin này đặc biệt là phụ nữ có thai.

Viêm não

Viêm não là tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng các mô xung quanh não và cột sống. Người lớn  và trẻ vị thành niên thường có dấu hiệu là đau đầu, sốt và cứng gáy nhưng trẻ nhỏ thì có thể chỉ có triệu chứng giống như cảm cúm và dễ bị kích thích. Bệnh viêm não virus thường nhẹ nhưng viêm não do vi khuẩn thì thường để lại những hậu quả nghiêm trọng. Vắc xin có thể ngăn chặn các bệnh viêm não do vi khuẩn.

Viêm họng do liên cầu khuẩn

Đa số trẻ em đều bị viêm họng và thường do virus gây cảm lạnh gây ra nhưng cũng có thể là do liên cầu khuẩn. Nếu như mắc liên cầu khuẩn thì không đơn thuần xuất hiện các triệu chứng như cảm lạnh mà còn kém theo các dấu hiệu khác như viêm họng kéo dài trên một tuần, nuốt đau, khó nuốt, tăng tiết nước bọt, phát ban, có mủ ở thành sau họng, sốt cao trên 40 độ… .

Bệnh tinh hồng nhiệt

Đôi khi bệnh đau họng do liên cầu của con bạn còn đi kèm với nổi ban đỏ và rát bắt đầu ở trên ngực và bụng và lây lan khắp cơ thể, kèm theo lưỡi đỏ như dâu tây và sốt cao.  Nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến  thấp khớp hoặc tổn thương cơ tim. Bệnh này đã từng là một bệnh rất nguy hiểm ở trẻ em nhưng ngày nay nó đã được dễ dàng chữa khỏi bằng kháng sinh.

Hội chứng Reye

Bạn đã từng nghe khuyến cáo không dùng aspirin cho trẻ em hoặc vị thành niên vì có thể gây ra hội chứng reye. Bệnh này khiến trẻ thay đổi hành vi bất ngờ, co giật, hôn mê. Hội chứng Reye đã trở lên hiếm gặp kể từ khi người ta đưa ra các khuyến cáo rộng rãi về sử dụng aspirin.

Mắc tụ cầu khuẩn

Tụ cầu khuẩn là một loại vi khuẩn có khả năng kháng kháng sinh rất cao. Nhiễm tụ cầu khuẩn gây ra nhiễm trùng da dưới dạng các vết loét, bọng nước hoặc giống như vết nhện cắn. Tụ cầu cũng gây ra nhiễm trùng tai hoặc viêm họng ở trẻ nhỏ.

Bệnh chốc lở

Chốc lở là một bênh phổ biến hay gặp ở trẻ em từ 2-6 tuổi. Bệnh gây xuất hiện các mụn nước nhỏ trên da và rỉ nước tạo thành lớp vỏ màu vàng. Nếu chạm vào các mụn này thì rất dễ bị lây bệnh. Nguyên nhân gây bệnh có thể do tụ cầu hoặc liên cầu, nếu được điều trị bằng kháng sinh các vết loét sẽ lành lại và không để lại sẹo.

Bệnh nấm ngoài da

Biểu hiện trên da bằng một vòng tròn vảy mầu đỏ hoặc một vòng tròn trên da đầu gây rụng tóc. Loại nấm này rất dễ lây nhiễm từ trẻ này sang trẻ khác, vì vậy bố mẹ nên chú ý không chia sẻ lược, bàn chải, khăn tắm với trẻ. Bệnh được điều trị khỏi hoàn toàn bằng thuốc kháng nấm.

Bệnh Lyme

Dấu hiệu của bệnh lyme là phát ban hình mục tiêu sau 1-2 tuần bị ve cắn. Mặc dù không phải ai cũng phát ban nhưng triệu chứng điển hình của bệnh là phát ban kèm theo sốt, ớn lạnh đau nhức cơ thể. Nếu không điều trị thì bệnh có thể ảnh hưởng đến xương khớp, hệ thần kinh và tim.

Cúm

Cảm lạnh hay cảm cúm đều có những triệu chứng  như sốt cao, ớn lạnh, đau nhức cơ thể, mệt mỏi, buồn nôn hoặc nôn. Có nhiều loại vi rút gây ra bệnh cúm và đặc biệt là hay dẫn đến biến chứng viêm phổi. Vì vậy, các bác sỹ khuyến cáo nên đi tiêm phòng cúm mỗi năm bao gồm người lớn và trẻ trên 6 tháng.

Dị ứng theo mùa

Dị ứng theo mùa có những triệu chứng như hắt hơi, chảy nước mũi, nghẹn mũi nhưng không phải là một bệnh nhiễm trùng mà là một loại phản ứng với các kháng nguyên như phấn hoa, bụi…. Nếu bạn thấy con mình liên tục chà xát mũi bằng lòng bàn tay thì rất có thể trẻ đang có dấu hiệu dị ứng.

Ts.Bs. Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp
Bình luận
Tin mới
  • 31/08/2026

    3 loại đồ uống cần tránh khi dùng chung với thực phẩm chức năng dầu cá

    Tốt nhất nên uống thực phẩm bổ sung dầu cá cùng với thức ăn để tăng cường khả năng hấp thụ các axit béo omega-3 có lợi. Các loại đồ uống cần tránh khi dùng thực phẩm bổ sung dầu cá bao gồm rượu và đồ uống có ga.

  • 30/08/2026

    Uống đủ nước mỗi ngày: Nhiều người đang mất nước mà không hề hay biết

    Nước chiếm 60-70% trọng lượng cơ thể và tham gia vào hầu hết mọi phản ứng sinh hóa trong cơ thể. Thế nhưng, tình trạng thiếu nước mãn tính - không phải mất nước cấp tính - đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe của hàng triệu người Việt Nam mỗi ngày mà họ không nhận ra.

  • 29/08/2026

    Sự khác biệt giữa chế độ ăn phương Đông và phương Tây

    Chế độ ăn Địa Trung Hải từ lâu đã được coi là chuẩn mực cho một sức khỏe tốt. Ăn uống là một hành trình mang tính cá nhân sâu sắc, gắn liền với các mối liên hệ văn hóa, niềm tin tâm linh, thói quen và tất nhiên là cả nguồn thực phẩm sẵn có. Chế độ ăn uống trực tiếp chịu trách nhiệm cho sức sống cũng như sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta, vì vậy không có gì ngạc nhiên khi có nhiều tranh luận về việc thế nào mới chính xác là một chế độ ăn lành mạnh; bởi đây là một vấn đề quan trọng và đầy thách thức.

  • 28/08/2026

    Huyết áp của bạn sẽ thay đổi như thế nào khi bạn tập thể dục mỗi ngày?

    Tập thể dục đều đặn hàng ngày có thể làm giảm huyết áp bằng cách tăng cường sức khỏe tim mạch và cải thiện độ đàn hồi cũng như chức năng của mạch máu. Tập thể dục với cường độ vừa phải hầu hết các ngày trong tuần có thể giúp giảm huyết áp bền vững và giảm nguy cơ mắc bệnh tim.

  • 27/08/2026

    Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori và các bệnh lý liên quan

    Hơn 80% người trưởng thành tại Việt Nam nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori – tác nhân chính gây viêm loét và ung thư dạ dày. Khám phá ngay cơ chế lây truyền, quá trình phát triển bệnh và thách thức kháng kháng sinh hiện nay để chủ động bảo vệ sức khỏe gia đình bạn

  • 26/08/2026

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia là tình trạng khiến bạn không thể trải nghiệm niềm vui hoặc sự thích thú. Bạn có thể cảm thấy tê liệt hoặc ít hứng thú hơn với những điều mà trước đây bạn từng yêu thích. Đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh lý tâm thần như trầm cảm. Cùng tìm hiểu về hội chứng này qua bài viết sau đây!

  • 25/08/2026

    Bạn có thể ở dưới ánh nắng mặt trời bao lâu trước khi da bị tổn thương?

    Đối với hầu hết mọi người, tác hại của ánh nắng mặt trời đối với da bắt đầu trong vòng 15 phút sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không sử dụng kem chống nắng. Tuy nhiên, thời gian có thể thay đổi tùy thuộc vào loại da và loại tia cực tím, chỉ số (UV), thời gian và địa điểm.

  • 24/08/2026

    Thức khuya thường xuyên làm hại sức khỏe như thế nào?

    Thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở giới trẻ. Nhưng ít ai biết rằng, việc thiếu ngủ mãn tính không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong — từ tim mạch, não bộ đến hệ miễn dịch và cân nặng.

Xem thêm