Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tìm ra cách thay thế những tế bào già yếu trong cơ thể người

Lão hóa không còn là ác mộng của con người, khi mới đây các nhà khoa học đã làm một điều kì diệu. Một nghiên cứu đáng chú ý đã phát hiện ra cách để loại bỏ những tế bào không còn hoạt động tốt nữa trong cơ thể chúng ta.

Nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm nhà khoa học đến từ Caltech và UCLA. Nghiên cứu dẫn đến việc phát triển quy trình theo phong cách nip-n-tuck (ép và đè thật chặt hai bề mặt hoặc điểm), cái này sẽ giúp đảo ngược và làm chậm quá trình lão hóa.

Thí nghiệm có mục tiêu là làm biến đổi DNA bên trong ty thể của chúng ta – thứ được xem là "pin" của các tế bào. Nhưng bây giờ, trong quá trình sáng tạo, nhóm nghiên cứu Caltech – UCLA đã tìm ra một cách để nắn lại các gene, để chúng phá vỡ và loại bỏ những DNA bị biến đổi, đồng thời tái tạo lại các tế bào.

Quy trình này là một sự vặn xoắn trong quá trình tự nhiên của vật liệu đã sẵn có, gọi là tự tiêu (self-eating). Qua việc tự thực, tế bào có thể phân loại mitochondria (ty lạp thể có chứa ATP và các enzyme liên quan đến các hoạt động chuyển hóa tế bào) bị rối loạn chức năng. Ngoài ra nó cũng có khả năng làm sạch để sự thay thế trở nên an toàn cho sức khỏe ở mức tốt nhất có thể. Bây giờ quy trình này đang là một đề tài nóng hổi – sự thật nghiên cứu về việc tự tiêu này đã đoạt giải Nobel năm nay.

DNA ty thể bị đột biến có thể được loại bỏ. (Ảnh: Getty Images).

Nhưng trước khi nghiên cứu của Caltech – UCLA được công bố vào thứ Hai, có một điều không rõ ràng. Người ta tự hỏi liệu quy trình này, cũng có thể thúc đẩy sự loại bỏ có chọn lọc sự đột biến, trong những DNA lão hóa không? Sự tích tụ của DNA ty thể đột biến suốt quá trình sống, được nghĩ là góp phần gây lão hóa và những căn bệnh thoái hóa của tuổi già như: bệnh mất trí nhớ, liệt, bệnh tạo ra thịt dư. Các căn bệnh này đều liên quan đến việc các múi cơ bị nhão đi và sự già yếu, cơ thể dễ bị tổn thương.

Việc thừa hưởng những thiếu sót trong DNA ty thể cũng gắn với nhiều điều kiện được tìm thấy ở trẻ em, bao gồm bệnh tự kỷ. "Chúng ta biết rằng, việc gia tăng tỉ lệ DNA ty thể đột biến gây ra việc già sớm. Cũng có một sự thật nữa là DNA ty thể đột biến tích tụ trong những mô chính như noron và cơ, làm mất đi các chức năng khi ta già đi. Chúng tôi cho rằng, nếu có thể làm giảm được lượng DNA ty thể đột biến, chúng ta có thể làm chậm và đảo ngược được quá trình lão hóa", Bruce Hay – giáo sư của Caltech nói.

Để kiểm tra phương pháp của mình có hiệu quả không, nhóm nhà khoa học sử dụng giống ruồi giấm phổ biến. Họ tập trung vào vào các DNA ty thể ở trong các múi cơ của ruồi giấm, vì đây là một trong những mô tiêu tốn nhiều năng lượng nhất trong vương quốc động vật. Giống như con người, các cơ của ruồi giấm thể hiện một vài dấu hiệu rõ ràng của quá trình lão hóa. Ruồi giấm và người có nhiều căn bệnh di truyền giống nhau.

Trong thí nghiệm, ruồi giấm được thiết kế về mặt di truyền sao cho 75% của DNA ty thể bị đột biến sớm. Sau đó họ gia tăng một cách cố ý hoạt động của các gene mà thúc đẩy tiểu thực bào. Theo đó, phân số của DNA ty thể đột biến trong tế bào cơ của ruồi giấm giảm một cách đáng ngạc nhiên. Một gene đặc biệt, gọi là "parkin", giảm phân số của DNA ty thể đột biến từ 76% xuống 5% khi nó bị áp chế quá mức. Một gene khác, gọi là "Atg1" giảm phân số xuống đến 4%.

Cả hai gene này dường như đều hoạt động kém ở người già và người có những bệnh về gene như bệnh liệt. "Việc giảm năng suất của các gene sẽ loại bỏ hoàn toàn bất cứ thiếu sót về chuyển hóa ở các tế bào này. Chúng tôi cũng sẽ lưu trữ chúng để con người luôn có một trạng thái trẻ trung, tràn đầy năng lượng", giáo sư Hay nói.

"Thí nghiệm được xem như một minh họa rõ ràng về việc mức độ của DNA ty thể đột biến có thể giảm trong tế bào, bằng cách "vặn" nhẹ nhàng các quá trình của tế bào bình thường. Mục tiêu của chúng tôi là tạo ra một tương lai, nơi mà chúng ta có thể chế ngự và loại bỏ những DNA ty thể có hại từ bộ não, cơ và mô. Điều này sẽ giúp chúng ta giữ lại trí tuệ, tính linh hoạt khiến cơ thể khỏe khoắn hơn", ông Hay thêm vào.

Theo Khám phá
Bình luận
Tin mới
  • 16/02/2026

    Bí quyết xây dựng thực đơn giúp trẻ thoát cảnh ăn nhiều nhưng vẫn còi

    Không ít phụ huynh than phiền con ăn rất khỏe, bữa nào cũng đầy bát cơm thịt nhưng vẫn chậm lớn, hay ốm vặt. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, mấu chốt không nằm ở số lượng trẻ ăn vào, mà ở sự cân bằng tỷ lệ vàng giữa 4 nhóm chất.

  • 16/02/2026

    Bí quyết đi chúc Tết an toàn và đảm bảo sức khỏe

    Tết là dịp để gia đình sum họp và gặp gỡ người thân, bạn bè. Tuy nhiên, việc đi lại liên tục dưới thời tiết thất thường và thay đổi giờ giấc sinh hoạt rất dễ khiến cơ thể mệt mỏi, kiệt sức, đồng thời làm tăng nguy cơ bị cảm lạnh hoặc gặp rủi ro khi tham gia giao thông. Để kỳ nghỉ Tết trọn vẹn, việc chuẩn bị trước kế hoạch và biết cách bảo vệ cơ thể là rất cần thiết. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin cụ thể để giúp bạn và gia đình đi chúc Tết an toàn và giữ gìn sức khỏe tốt nhất.

  • 15/02/2026

    Bí quyết diện đồ du xuân: Làm sao để vừa thời trang lại không lo bị lạnh?

    Tết là dịp để diện những bộ đồ lung linh đi du xuân, nhưng những đợt không khí lạnh tràn về thường khiến hội chị em rơi vào thế khó: mặc ấm thì sợ luộm thuộm, mỏng thì sợ lạnh. Đừng lo lắng, chỉ với những quy tắc phối đồ thông minh dưới đây, bạn hoàn toàn có thể tự tin sải bước du xuân với diện mạo chuẩn "fashionista" mà cơ thể vẫn luôn ấm áp.

  • 15/02/2026

    9 phút massage mỗi tối giúp xóa mờ nếp nhăn trên mặt

    Việc dành ra vài phút mỗi tối để thực hiện các động tác massage mặt không chỉ giúp dưỡng chất thẩm thấu tốt hơn mà còn là cách tự nhiên nhất để nâng cơ và xóa mờ nếp nhăn trên da mặt.

  • 15/02/2026

    Để hệ tiêu hóa khỏe mạnh trong những ngày tiệc tùng liên tục

    Những ngày cuối năm và dịp Tết Nguyên Đán là khoảng thời gian của các bữa tiệc tất niên dày đặc với nhiều món ăn giàu đạm, chất béo và đồ uống có cồn. Thói quen ăn uống xáo trộn này thường dẫn đến tình trạng "quá tải", gây ra chứng rối loạn tiêu hóa ngày Tết như đầy hơi khó tiêu, chướng bụng và mệt mỏi. Để giúp bạn tận hưởng trọn vẹn kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin bổ ích về cách bảo vệ hệ tiêu hóa thông qua chế độ ăn uống khoa học và sử dụng men vi sinh hiệu quả.

  • 14/02/2026

    Myricetin - Vai trò và ý nghĩa đối với sức khỏe

    Myricetin là một flavonol thuộc nhóm flavonoid – các hợp chất polyphenol phổ biến trong giới thực vật.

  • 14/02/2026

    6 lý do khiến phụ nữ bị đau bụng kinh dữ dội

    Co thắt nhẹ hay đầy hơi khi hành kinh là bình thường nhưng nếu đau bụng kinh dữ dội hoặc có thể kèm chảy máu ồ ạt, đó có thể là dấu hiệu bệnh lý phụ khoa nguy hiểm cần đi khám ngay.

  • 14/02/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể khi một người ăn riềng xay trộn chất cấm Vàng O?

    Thạc sĩ Lưu Liên Hương - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam cảnh báo, Vàng O có khả năng gây biến đổi tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư khi tích lũy lâu dài trong cơ thể.

Xem thêm