Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nhiễm trùng đường tiết niệu ở người cao tuổi

Nhiễm trùng đường tiết niệu ở người cao tuổi thường không có triệu chứng giống thông thường và chúng ta rất cần nắm vững điều này. Cùng tìm hiểu những thông tin nên biết về nhiễm trùng đường tiết niệu ở người già:

Nhiễm trùng đường tiết niệu ở người cao tuổi

Triệu chứng điển hình của nhiễm trùng đường tiết niệu là cảm giác đau rát khi tiểu tiện và đi tiểu thường xuyên. Tuy nhiên, ở người cao tuổi, nhiễm trùng đường tiết niệu có thể sẽ không có những triệu chứng điển hình như vậy. Thay vào đó, những người cao tuổi, đặc biệt là những người bị chứng mất trí, sẽ trải qua các triệu chứng về mặt hành vi, như lú lẫn và không kiểm soát việc đi tiểu.

Hiểu thêm về nhiễm trùng đường tiết niệu

Hệ tiết niệu bao gồm:

  • Niệu đạo
  • Niệu quản
  • Bàng quang
  • Thận

Khi vi khuẩn xâm nhập và niệu đạo và hệ miễn dịch bắt đầu chống lại chúng, vi khuẩn có thể sẽ lan đến bàng quang và thận. Hậu quả là sẽ gây ra nhiễm trùng đường tiết niệu

Nhiễm trùng đường tiết niệu ảnh hưởng đến khoảng 8.1 triệu người mỗi năm. Phụ nữ thường có nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu gấp 4 lần nam giới vì niệu đạo ngắn hơn nam giới. Hơn 1/3 trường hợp nhiễm trùng ở các bệnh nhân phải chăm sóc tại nhà là nhiễm trùng đường tiết niệu. 

Nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu cũng sẽ tăng lên theo tuổi. Khoảng 10% phụ nữ trên 65 tuổi báo cáo lại rằng bị nhiễm trùng đường tiết niệu trong năm vừa qua. Con số này tăng lên đến khoảng gần 30% với những phụ nữ trên 85 tuổi. Nam giới cũng sẽ có nguy có bị nhiễm trùng đường tiết niệu khi họ lớn tuổi.

Triệu chứng nhiễm trùng đường tiết niệu ở người cao tuổi

Rất khó để xác định người cao tuổi có bị nhiễm trùng đường tiết niệu hay không bởi vì họ thường không biểu hiện các triệu chứng điển hình. Nguyên nhân có thể là do đáp ứng miễn dịch chậm do quá trình lão hóa.

Các triệu chứng điển hình của nhiễm trùng đường tiết niệu:

  • Nóng rát niệu đạo khi đi tiểu
  • Đau vùng chậu
  • Đi tiểu thường xuyên không kiểm soát
  • Nhu cầu đi tiểu nhiều hơn
  • Sốt
  • Ớn lạnh
  • Nước tiểu có mùi hôi

Khi một người cao tuổi có những triệu chứng điển hình của nhiễm trùng đường tiết niệu, họ sẽ không để cho bạn biết điều đó, đôi khi là do chứng đãng trí hoặc bệnh Alzheimer mà họ sẽ quên nói với bạn. Các triệu chứng như lú lẫn có thể rất mơ hồ và có thể rất giống với nhiều bệnh khác.

Các triệu chứng không điển hình của nhiễm trùng đường tiết niệu bao gồm:

  • Tiểu tiện không tự chủ
  • Lo lắng
  • Lơ mơ hoặc hôn mê
  • Té ngã
  • Bí tiểu
  • Giảm khả năng di chuyển
  • Giảm cảm giác thèm ăn

Các triệu chứng khác sẽ xảy ra nếu tình trạng nhiễm trùng lan đến thận. Những triệu chứng này bao gồm:

  • Sốt
  • Da ửng đỏ
  • Đau lưng
  • Buồn nôn
  • Nôn mửa

Nguyên nhân nhiễm trùng đường tiết niệu

Nguyên nhân chính của nhiễm trùng đường tiết niệu, ở bất kỳ lứa tuổi nào, thường là do vi khuẩn. Escherichia Coli là loại vi khuẩn chính gây ra tình trạng này, nhưng các loại vi sinh vật khác cũng có thể gây nhiễm trùng đường tiết niệu.

Ở người cao tuổi phải đặt các loại ống thông hoặc cần đến sự chăm sóc của y tá, các loại vi khuẩn như Enterococci và Staphylococci thường phổ biến hơn.

Nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu ở người cao tuổi

Một số yếu tố nhất định sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu ở người cao tuổi. Các bệnh phổ biến ở người già có thể dẫn đến bí tiểu hoặc các vấn đề về bàng quang liên quan đến thần kinh. Việc này có thể làm tăng nguy cơ bị nhiễm trùng đường tiết niệu. Các bệnh đó bao gồm bệnh Alzheimer, bệnh Parkinson, và tiểu đường.

Những tình trạng khác làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu ở người cao tuổi bao gồm:

  • Tiền sử bị nhiễm trùng đường tiết niệu
  • Chứng mất trí
  • Dùng ống thông bàng quang
  • Không tự chủ được bàng quang
  • Không kiểm soát được nhu động ruột
  • Sa bàng quang

Ở phụ nữ: Phụ nữ sau mãn kinh thường có nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu cao hơn bởi sự suy giảm nội tiết tố estrogen. Estrogen có thể giúp bảo vệ âm đạo và niệu đạo khỏi sự phát triển ồ ạt của vi khuẩn E.coli. Khi lượng estrogen giảm đi trong quá trình mãn kinh, E.coli có thể sẽ phát triển và gây nhiễm trùng.

Ở nam giới: Các tình trạng sau đây có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam giới:

  • Sỏi bàng quang
  • Sỏi thận
  • Phì đại tiền liệt tuyến
  • Đặt ống thông
  • Viêm tiền liệt tuyến do vi khuẩn – một tình trạng viêm mãn tính của tiền liệt tuyến.

Chẩn đoán nhiễm trùng đường tiết niệu ở người cao tuổi

Cảm giác mơ hồ, một triệu chứng không điển hình, cũng như chứng lú lẫn có thể làm tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu khó chẩn đoán hơn ở người cao tuổi. Nếu bác sỹ nghi ngờ bị nhiễm trùng đường tiết niệu, việc chẩn đoán xác định sẽ rất dễ dàng thông qua việc phân tích nước tiểu. Bác sỹ sẽ tiến hành xét nghiệm để tìm ra loại vi khuẩn gây nhiễm trùng và loại kháng sinh tốt nhất để điều trị chúng.

Có những bộ test có thể kiểm tra lượng nitrat và lượng bạch cầu tại nhà. Nitrat và bạch cầu đều có trong nước tiểu của người bị nhiễm trùng đường tiết niệu.  Bởi vì thông thường, nước tiểu vẫn chứa vi khuẩn với một lượng nhất định, nên các loại test tại nhà này thường kém chính xác. Gọi cho bác sỹ nếu bạn làm test tại nhà và cho kết quả dương tính.

Điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu ở người cao tuổi

Kháng sinh thường là lựa chọn điều trị cho nhiễm trùng đường tiết niệu ở người cao tuổi và người trẻ hơn. Bác sỹ có thể sẽ kê amoxicillin và nitrofurantoin. Những trường hợp nhiễm trùng nặng hơn sẽ cần đến các kháng sinh phổ rộng như ciprofloxacin và levofloxacin.

Bạn nên sử dụng kháng sinh càng sớm càng tốt và nên dùng kháng sinh trong suốt quá trình điều trị. Tình trạng nhiễm trùng có thể sẽ biến mất trong vài ngày. Ngừng điều trị sớm, kể cả khi các triệu chứng đã biến mất, có thể làm tăng nguy cơ tái phát và kháng kháng sinh.

Uống nhiều nước trong quá trình điều trị là rất quan trọng để loại bỏ các vi khuẩn còn sót lại.

Người bị nhiễm trùng đường tiết niệu nhiều hơn 2 lần trong vòng 6 tháng hoặc nhiều hơn 3 lần trong vòng 12 tháng có thể sử dụng kháng sinh dự phòng. Có nghĩa là sẽ phải uống kháng sinh hàng ngày để dự phòng nhiễm trùng đường tiết niệu

Những người cao tuổi khỏe mạnh có thể sẽ muốn sử dụng các loại thuốc không kê đơn làm giảm đau do nhiễm trùng đường tiết niệu như AZO, acetaminophen hoặc ibuprofen để làm giảm cảm giác nóng rát và giảm số lần đi tiểu. Chườm nóng có thể sẽ làm giảm các cơn đau vùng chậu và đau lưng. Người lớn tuổi mắc các bệnh khác không nên dùng các phương pháp chữa trị tại nhà mà không hỏi ý kiến bác sỹ.

Dự phòng nhiễm trùng đường tiết niệu ở người cao tuổi

Không thể dự phòng được tất cả các trường hợp nhiễm trùng đường tiết niệu, nhưng những bước dưới đây có thể làm giảm nguy cơ nhiễm trùng tiết niệu ở người cao tuổi:

  • Uống nhiều nước
  • Tránh dùng các chất kích thích bàng quang như caffein và rượu
  • Giữ vùng sinh dục sạch sẽ bằng cách lau theo hướng từ trước ra sau sau khi đi vệ sinh
  • Không thụt rửa âm đạo
  • Đi tiểu ngay khi muốn, không nhịn tiểu
Những người bị liệt, bất động hoặc không thể tự chăm sóc bản thân là những người cần được dự phòng nhiễm trùng đường tiết niệu nhiều hơn bởi họ phụ thuộc hoàn toàn vào người khác để giữ cơ thể mình khô và sạch. Nếu người thân của bạn ở trong trường hợp này, hãy nói với người chăm sóc về việc kiểm soát vệ sinh cá nhân cho người bệnh. Đảm bảo rằng người chăm sóc ý thức được các triệu chứng nhiễm trùng đường tiết niệu và cách xử trí.
Bình luận
Tin mới
  • 27/01/2023

    Châm cứu có an toàn khi mang thai không?

    Đây là những gì bạn cần biết về châm cứu cũng như những lợi ích, rủi ro và nghiên cứu đằng sau việc sử dụng liệu pháp châm cứu trong thai kỳ.

  • 27/01/2023

    Trẻ có cân nặng sơ sinh cao có nguy cơ mắc bệnh gì?

    Không phải cứ sinh con to là tốt. Tại sao lại như vậy? Cùng tìm hiểu nguyên nhân trong bài viết dưới đây của Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam:

  • 26/01/2023

    Lợi ích không ngờ của phương pháp đi bộ lùi

    Bài viết này giúp bạn biết được những lợi ích của việc đi lùi trên máy chạy bộ trong vật lý trị liệu cũng như hướng dẫn cho bạn cách đi lùi trên máy chạy bộ một cách an toàn.

  • 26/01/2023

    Tại sao bạn hay bị cảm cúm vào mùa lạnh?

    Mùa cảm lạnh và cúm đang bắt đầu ập đến, và chúng ta dường như không thể thoát khỏi những cơn ho và hắt hơi. Nhưng tại sao chúng ta dễ bị cảm cúm và nhiễm trùng hơn trong những tháng lạnh? Hầu hết chúng ta đều bị cảm lạnh ít nhất hai lần mỗi năm, tại sao lại vậy?

  • 25/01/2023

    Cánh mày râu dừng ngay uống nước ngọt nếu không muốn bị hói

    Ngoài cà phê, bia rượu thì các loại nước ngọt, nước trái cây, nước có gas... cũng là sở thích của rất nhiều chàng trai. Tuy nhiên ngoài các nguy cơ sức khỏe như tiểu đường, tim mạch,... thì nước ngọt còn có thể khiến chúng ta rụng tóc. Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây:

  • 25/01/2023

    Chuyện ấy an toàn trong dịp Tết như thế nào?

    Khi các bữa tiệc, giao lưu và gặp gỡ diễn ra thường xuyên hơn rất nhiều và những tình huống đó đôi khi có thể dẫn đến phát sinh quan hệ tình dục. Đảm bảo tình dục an toàn là một phần trong đời sống tình dục của bạn nhất là trong dịp Tết, giúp cho bản thân bạn và những người xung quanh khỏe mạnh.

  • 24/01/2023

    Bí quyết giúp người tăng huyết áp ngủ ngon

    Ngủ không đủ giấc làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp, tăng cân và đái tháo đường. Cùng tìm hiểu mối quan hệ giữa tăng huyết áp và giấc ngủ trong bài viết dưới đây:

  • 24/01/2023

    Làm gì khi ngày Tết bị dị ứng phấn hoa?

    Hoa là một trong những món quà tinh thần không thể thiếu trong những ngày Tết. Nếu bạn vẫn muốn ngôi nhà ngập tràn sắc xuân nhưng lại bị dị ứng phấn hoa, thì đừng bỏ qua bài viết dưới đây nhé!

Xem thêm