Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nên ăn gì khi tiêu chảy?

Tiêu chảy là một tình trạng bệnh lý thường gặp của hệ tiêu hóa, và dù có nguyên nhân là do dị ứng, ngộ độc thực phẩm hay tình trạng mạn tính như hội chứng ruột kích thích… đi chăng nữa thì chế độ ăn uống vẫn luôn có một mối quan hệ mật thiết và ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng này. Bài viết dưới đây sẽ đề cập đến những loại thực phẩm nào nên ăn và không nên ăn khi bị tiêu chảy.

Thực phẩm nên ăn khi bị tiêu chảy

Khi bị tiêu chảy, phân biệt thực phẩm nên ăn và thực phẩm nên tránh là điều cực kỳ quan trọng để giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn. Một số các chuyên gia sẽ khuyến nghị theo quy tắc BRAT. BRAT là viết tắt của chuối (Banana), gạo (Rice), táo (Apple), bánh mì nướng (Toast). Những thực phẩm này trông tương đối nhạt nhẽo, nhưng nhạt nhẽo như vậy sẽ không gây thêm áp lực cho hệ tiêu hóa vốn đang căng thẳng khi tiêu chảy. Bên cạnh đó, các thực phẩm này cũng mang đặc tính liên kết, tức là chúng giúp làm dày phân, giảm tình trạng đi ngoài phân lỏng.

Ngoài ra, một số loại thực phẩm khác cũng có thể ăn trong thời gian bị tiêu chảy như các loại ngũ cốc nấu chín, nước sốt táo hay nước ép táo…

 

Uống nhiều nước

Một nguyên tắc bất di bất dịch trong thời gian tiêu chảy là cần phải uống nhiều nước để giữ cơ thể đủ nước và bù lại lượng chất lỏng mất đi. Tất nhiên, hoàn toàn có thể uống các loại nước khác nhau chứ không nhất thiết là nước lọc hay nước tinh khiết. Các loại nước có thể uống bao gồm:

  • Oresol
  • Nước dùng nhưng đã loại bỏ dầu mỡ, như nước dùng gà hoặc nước dùng bò
  • Nước tăng cường điện giải/hoặc nước dừa/hoặc nước bổ sung vitamin hoặc bù chất điện giải (cố gắng tránh những loại có nhiều đường)
  • Trà nhẹ (không chứa caffein)

Thực phẩm nên tránh khi bị tiêu chảy

Khi đang bị tiêu chảy hoặc đang hồi phục sau bệnh tiêu chảy, sẽ có một lượng lớn các loại thực phẩm nên tránh. Những thực phẩm này có thể gây kích thích hệ tiêu hóa và làm trầm trọng thêm/hoặc kéo dài thêm thời gian bị tiêu chảy. Mốt số thực phẩm nên tránh khi bị tiêu chảy bao gồm:

  • Sữa và các sản phẩm từ sữa (bao gồm cả đồ uống giàu protein làm từ sữa)
  • Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ
  • Thức ăn cay
  • Thực phẩm chế biến sẵn, đặc biệt là những thực phẩm có nhiều chất phụ gia thực phẩm
  • Thịt lợn và thịt bê
  • Cá mòi
  • Rau sống
  • Hành tây
  • Ngô
  • Các loại trái cây họ cam, quýt
  • Các loại trái cây khác như dứa, anh đào, quả mọng có hạt, quả sung, nho
  • Rượu, bia, chất kích thích
  • Cà phê, soda và đồ uống có ga
  • Chất làm ngọt nhân tạo, bao gồm cả sorbitol

Điều trị và các biện pháp khắc phục

Thông thường, các trường hợp tiêu chảy chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và đa phần sẽ đáp ứng tốt với các phương pháp điều trị tại nhà (chế độ ăn uống thích ứng, uống nhiều nước và dùng thuốc). Các phương pháp điều trị bằng thuốc có thể bao gồm các thuốc chống tiêu chảy có thể giúp ngăn chặn hoặc làm chậm tiêu chảy.

Trong một số trường hợp tiêu chảy có nguyên nhân do ký sinh trùng hoặc nhiễm trùng do vi khuẩn, cần phải được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Uống probiotics càng sớm càng tốt sau khi dùng thuốc kháng sinh cũng có thể giúp ngăn ngừa các phản ứng có hại với thuốc kháng sinh bằng cách duy trì lượng vi khuẩn có lợi cân bằng trở lại cho hệ tiêu hóa, đồng thời có thể giúp ngăn ngừa các trường hợp tiêu chảy trong tương lai.

Trường hợp tiêu chảy nghiêm trọng cần phải nhập viện để truyền dịch thông qua đường tĩnh mạch.

Lưu ý khi điều trị tiêu chảy tại nhà

Mặc dù đa phần các trường hợp tiêu chảy có thể được điều trị tại nhà, nhưng nếu tình trạng này kéo dài hơn, hãy tham khảo ý kiến của các chuyên gia y tế. Thông báo ngay cho các cơ sở y tế nếu tình trạng tiêu chảy kéo dài hơn 2 ngày mà không có dấu hiệu cải thiện/hoặc nếu bị mất nước nặng hơn. Nếu bị mất nước hoặc có các triệu chứng khác kèm theo, hãy đến cơ sở y tế để được điều trị kịp thời.

Các triệu chứng khác cần theo dõi chặt chẽ bao gồm:

  • Đi ngoài phân đen hoặc có máu
  • Đau bụng dữ dội
  • Sốt từ 39 ° C trở lên.

Nếu trẻ nhỏ bị tiêu chảy, hãy thông báo ngay cho cơ sở y tế hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức khi:

  • Các triệu chứng không cải thiện sau 24 giờ
  • Trẻ không tiểu tiện trong 3 giờ trở lên (có thể là tã không ướt)
  • Sốt từ 39°C trở lên
  • Khô miệng/hoặc lưỡi
  • Quấy khóc nhiều nhưng không ra nước mắt
  • Da khô, dấu hiệu mất nước trên da
  • Mắt, má trũng
  • Đi ngoài ra phân đen hoặc có máu

Tóm lại

Có nhiều thực phẩm có thể hỗ trợ tốt cho cơ thể trong thời gian tiêu chảy, nhưng cũng có những thực phẩm lại trái ngược – gây trầm trọng thêm tình trạng bệnh. Khi bị tiêu chảy, hãy nghỉ ngơi nhiều, uống nhiều nước và ăn các loại thức ăn hợp lý. Hãy tham khảo ý kiến từ các chuyên gia y tế cũng như tuân thủ chế độ điều trị phù hợp để giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại: Lựa chọn probiotic cho bệnh tiêu chảy

 

BS. Minh Khánh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 19/08/2026

    10 thói quen phổ biến vào buổi sáng gây hại cho sức khỏe

    Những thói quen buổi sáng có thể quyết định rất lớn đến sức khỏe và năng suất làm việc của chúng ta trong ngày. Một số thói quen này tưởng chừng vô hại, nhưng nếu không được thay đổi, chúng có thể gây ra những tác động tiêu cực cho sức khỏe về lâu dài. Thay đổi những thói quen buổi sáng phổ biến này có thể giúp bạn giữ được sức khỏe tốt hơn và năng suất cao hơn trong suốt cả ngày. Cùng tìm hiểu về 10 thói quen phổ biến vào buổi sáng gây hại cho sức khỏe qua bài viết sau đây!

  • 18/08/2026

    Người tập thể dục thể thao cần lưu ý gì khi vận động mùa nắng nóng?

    Mùa hè mang đến cơ hội tuyệt vời để chúng ta khởi động những thói quen tích cực, giải phóng năng lượng và nâng cao thể chất. Tuy nhiên, việc vận động dưới nền nhiệt độ cao lại là một thử thách không nhỏ đối với hệ thống điều hòa thân nhiệt tự nhiên của cơ thể. Nếu không biết cách phòng ngừa và chuẩn bị chu đáo, người tập rất dễ đối mặt với các nguy cơ mất nước, kiệt sức hay thậm chí là sốc nhiệt nguy hiểm. Nhằm giúp bạn làm chủ lộ trình rèn luyện một cách an toàn và bền bỉ trong những ngày oi bức, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin chi tiết giúp bạn có một chế độ tập luyện hiệu quả

  • 17/08/2026

    Ăn sữa chua có ngăn ngừa ung thư đại trực tràng?

    Sữa chua từ lâu được biết đến là thực phẩm có lợi cho hệ tiêu hóa nhờ chứa các lợi khuẩn probiotic. Tuy nhiên, những nghiên cứu khoa học gần đây còn cho thấy việc tiêu thụ sữa chua thường xuyên có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng – một trong những loại ung thư phổ biến và gây tử vong hàng đầu trên thế giới.

  • 16/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đúng cách khi gặp người bị sốc nhiệt mùa hè

    Mùa hè với những đợt nắng nóng gay gắt luôn mang theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe, trong đó sốc nhiệt (say nắng) là tình trạng cấp cứu nguy hiểm nhất. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với những biến chứng nặng nề. Để giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân và những người thân yêu, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin được chia sẻ những thông tin hữu ích và các bước xử trí đúng cách ngay sau đây.

  • 15/08/2026

    68% lao động ngoài trời đau mỏi, một phần ba bị lo âu

    68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ - xương - khớp sau mỗi ngày làm việc, 33% biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng, theo nghiên cứu công bố hôm 14/8.

  • 15/08/2026

    33 triệu lao động phi chính thức trước sức ép của biến đổi khí hậu

    Có tới 95,4% lao động tự do ngoài trời được khảo sát phải làm việc dưới nắng nóng, nhưng chỉ 19,1% có thể ngừng việc khi nhiệt độ gay gắt. Biến đổi khí hậu đang tạo sức ép kép lên sức khỏe và sinh kế của một lực lượng lao động lớn, trong khi cơ chế bảo vệ vẫn còn những khoảng trống.

  • 15/08/2026

    5 sai lầm hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục

    Mùa hè đến mang theo tiếng gọi của biển xanh và những chuyến đi nghỉ dưỡng tuyệt vời. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm làn da phải đối mặt với thử thách từ ánh nắng mặt trời gay gắt, gió biển và nước muối mặn, dẫn đến tình trạng đen sạm, bỏng rát hay kích ứng da. Nhằm giúp bạn bảo vệ làn da trọn vẹn trong kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về 5 sai lầm phổ biến nhất hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục ngay dưới đây.

  • 14/08/2026

    Vì sao người trên 50 tuổi ăn càng ít vẫn khó giảm cân?

    Không ít người trên 50 tuổi than phiền rằng ăn ít hơn nhưng không giảm cân, thậm chí vòng bụng còn tăng. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở lượng thức ăn, mà còn liên quan đến những thay đổi tự nhiên của quá trình lão hóa và mức độ hoạt động thể lực.

Xem thêm