Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Một số thảo dược chống viêm tiềm năng

Phản ứng viêm là một quá trình sinh học đa bước, đòi hỏi sự can thiệp từ nhiều nhóm hợp chất khác nhau để đạt được hiệu quả điều hòa tối ưu. Từ khả năng làm giảm giải phóng histamine của La hán quả đến tác động ức chế nitric oxide của Hạ khô thảo và đặc tính chống oxy hóa mạnh mẽ của Curcumin trong Nghệ, các thảo dược đang chứng minh vai trò quan trọng trong việc duy trì ổn định nội môi.

 

Tác dụng chống viêm của cúc hoa (Chrysanthemum sinense Sabine)

Cúc hoa thuộc họ Cúc Asteraceae (Compositae), gồm các loại phổ biến như cúc trắng và cúc vàng, được trồng rộng rãi tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo y học cổ truyền, cúc hoa có vị ngọt hơi đắng, tính mát, thường được dùng để thanh nhiệt, giải độc, giảm các triệu chứng như đau đầu, đỏ mắt, chảy nước mắt và mụn nhọt. Đây cũng là một trong những thảo mộc được sử dụng phổ biến để pha trà.

Về mặt khoa học, cúc hoa chứa nhiều hợp chất sinh học như flavonoid, sesquiterpen, triterpen và các acid béo không bão hòa. Các nghiên cứu cho thấy một số flavonoid trong cúc hoa, đặc biệt là myricetin, có khả năng tham gia ức chế các con đường tín hiệu liên quan đến phản ứng viêm trong tế bào miễn dịch, trong đó có các yếu tố như NF-κB và STAT — những yếu tố đóng vai trò quan trọng trong việc kích hoạt sản xuất các chất trung gian gây viêm. Nhờ đó, cúc hoa được quan tâm như một thảo dược có tiềm năng hỗ trợ giảm phản ứng viêm. 

Tác dụng chống viêm của La hán quả (Momordica grosvenori Swingle)

La hán quả thuộc họ Bầu bí (Cucurbitaceae), có nguồn gốc từ miền nam Trung Quốc và được sử dụng lâu đời trong y học cổ truyền để hỗ trợ giảm đau họng, long đờm và giải khát. Ngoài ra, la hán quả còn được dùng làm chất tạo ngọt tự nhiên trong thực phẩm nhờ vị ngọt đặc trưng nhưng không làm tăng năng lượng đáng kể.

Hợp chất chính trong la hán quả là mogroside, được ghi nhận có đặc tính chống oxy hóa và điều hòa phản ứng viêm. Một số nghiên cứu cho thấy mogroside có thể làm giảm sự giải phóng histamine từ tế bào mast — một cơ chế liên quan đến phản ứng dị ứng và viêm, từ đó góp phần làm giảm các biểu hiện kích ứng như ngứa hoặc viêm nhẹ ở niêm mạc.

Tác dụng chống viêm của hạ khô thảo (Prunella vulgaris)

Hạ khô thảo thuộc họ Bạc hà (Lamiaceae), được sử dụng rộng rãi trong y học truyền thống Á – Âu để hỗ trợ hạ sốt, làm lành vết thương và giảm viêm họng. Thảo mộc này chứa nhiều nhóm hợp chất sinh học như triterpenoid, saponin, acid phenolic, flavonoid, coumarin và polysaccharide.

Các nghiên cứu cho thấy chiết xuất hạ khô thảo có khả năng điều hòa hoạt động của tế bào miễn dịch, bao gồm việc làm giảm sản xuất nitric oxide (NO) và các gốc tự do (ROS) trong các đại thực bào bị kích hoạt — đây đều là những yếu tố tham gia vào phản ứng viêm. Đồng thời, một số thành phần của hạ khô thảo cũng được ghi nhận có liên quan đến việc ức chế các con đường tín hiệu nội bào thúc đẩy quá trình viêm.

Tác dụng chống viêm của nghệ (Curcuma longa Lour)

Hoạt chất chính trong nghệ là curcumin, được biết đến rộng rãi nhờ đặc tính chống oxy hóa mạnh. Curcumin có khả năng trung hòa gốc tự do và đồng thời kích hoạt các hệ thống enzyme chống oxy hóa nội sinh của cơ thể.

Bên cạnh đó, curcumin còn có tác dụng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc tác động lên nhiều phân tử tín hiệu tham gia vào quá trình viêm. Do viêm mạn tính được xem là yếu tố nền của nhiều bệnh mạn tính, việc kiểm soát phản ứng viêm được cho là có ý nghĩa trong việc hỗ trợ sức khỏe lâu dài. Nhờ vậy, curcumin được quan tâm trong nhiều lĩnh vực liên quan đến sức khỏe tim mạch, thần kinh và xương khớp, dù việc sử dụng trong điều trị vẫn cần tuân thủ hướng dẫn y tế.

Tiềm năng hỗ trợ chống viêm từ thảo dược

Từ các hiểu biết về đặc tính sinh học của nhiều loại thảo mộc, Trà thanh nhiệt Dr Thanh được phối hợp từ 9 dược liệu gồm: kim ngân hoa, cúc hoa, đản hoa, hạ khô thảo, tiên thảo, bung lai, hoa mộc miên, la hán quả và cam thảo. Đây đều là những thảo mộc chứa nhiều hợp chất thực vật như flavonoid, polyphenol, acid hữu cơ và saponin — các nhóm chất có liên quan đến khả năng chống oxy hóa và điều hòa phản ứng viêm.

Ngoài các thành phần như cúc hoa, la hán quả và hạ khô thảo, một số thảo mộc khác trong công thức cũng được quan tâm về đặc tính sinh học:

  • Kim ngân hoa: có liên quan đến khả năng ức chế sự hình thành và giải phóng các chất trung gian gây viêm trong phản ứng miễn dịch.
  • Cam thảo: chứa các hoạt chất như glabridin, isoliquiritigenin và glycyrrhizic acid, được ghi nhận có vai trò trong điều hòa phản ứng viêm, đặc biệt trong các mô hình liên quan đến nội độc tố vi khuẩn.
  • Đản hoa: chiết xuất từ thảo mộc này được ghi nhận có khả năng làm giảm phản ứng viêm do các tác nhân như histamine và một số chất kích thích viêm khác.

Cúc hoa và La Hán quả là 2 loại thảo mộc quý có mặt trong Trà thanh nhiệt Dr Thanh. Với thành phần giàu các hoạt chất thực vật có lợi , sản phẩm được xem là lựa chọn đồ uống giúp thanh nhiệt, giải khát và hỗ trợ các cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể trong khuôn khổ một lối sống lành mạnh.

Ths. Bs. Lê Minh Khánh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

  • 15/10/2026

    Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

    Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

  • 15/10/2026

    6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan

    Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.

  • 14/10/2026

    5 loại thực phẩm bổ sung có thể cải thiện hiệu suất tập luyện

    Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.

  • 14/10/2026

    U dây thần kinh thính giác

    U dây thần kinh thính giác là một loại u thần kinh ngoại biên hiếm gặp, u này thường lành tính nhưng có thể gây ra mất thính lực, ù tai và các vấn đề về thăng bằng. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng của bệnh u dây thần kinh thính giác qua bài viết sau đây!

  • 13/10/2026

    Bí quyết phòng ngừa đột quỵ ở người cao tuổi khi trời lạnh

    Khi thời tiết chuyển lạnh và nhiệt độ giảm sâu, nguy cơ đột quỵ ở người cao tuổi tăng cao đáng kể, trở thành mối lo ngại hàng đầu của nhiều gia đình. Tình trạng này không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng mà còn dễ để lại những di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Nhằm giúp mọi người chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết sớm và các biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả trong mùa đông.

  • 13/10/2026

    Nguy cơ khi hiến tế bào gốc từ máu và tủy xương bạn cần biết

    Hiến tặng tế bào gốc tủy xương đòi hỏi phải đồng ý cho phép lấy tế bào gốc từ máu hoặc tủy xương của bạn để truyền cho người khác. Quá trình này được gọi là cấy ghép tế bào gốc, cấy ghép tủy xương hoặc cấy ghép tế bào gốc tạo máu. Cùng tìm hiểu về quy trình và những nguy cơ bạn có thể gặp phải khi hiến tế bào gốc qua bài viết sau!

Xem thêm