Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Một số thảo dược chống viêm tiềm năng

Phản ứng viêm là một quá trình sinh học đa bước, đòi hỏi sự can thiệp từ nhiều nhóm hợp chất khác nhau để đạt được hiệu quả điều hòa tối ưu. Từ khả năng làm giảm giải phóng histamine của La hán quả đến tác động ức chế nitric oxide của Hạ khô thảo và đặc tính chống oxy hóa mạnh mẽ của Curcumin trong Nghệ, các thảo dược đang chứng minh vai trò quan trọng trong việc duy trì ổn định nội môi.

 

Tác dụng chống viêm của cúc hoa (Chrysanthemum sinense Sabine)

Cúc hoa thuộc họ Cúc Asteraceae (Compositae), gồm các loại phổ biến như cúc trắng và cúc vàng, được trồng rộng rãi tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo y học cổ truyền, cúc hoa có vị ngọt hơi đắng, tính mát, thường được dùng để thanh nhiệt, giải độc, giảm các triệu chứng như đau đầu, đỏ mắt, chảy nước mắt và mụn nhọt. Đây cũng là một trong những thảo mộc được sử dụng phổ biến để pha trà.

Về mặt khoa học, cúc hoa chứa nhiều hợp chất sinh học như flavonoid, sesquiterpen, triterpen và các acid béo không bão hòa. Các nghiên cứu cho thấy một số flavonoid trong cúc hoa, đặc biệt là myricetin, có khả năng tham gia ức chế các con đường tín hiệu liên quan đến phản ứng viêm trong tế bào miễn dịch, trong đó có các yếu tố như NF-κB và STAT — những yếu tố đóng vai trò quan trọng trong việc kích hoạt sản xuất các chất trung gian gây viêm. Nhờ đó, cúc hoa được quan tâm như một thảo dược có tiềm năng hỗ trợ giảm phản ứng viêm. 

Tác dụng chống viêm của La hán quả (Momordica grosvenori Swingle)

La hán quả thuộc họ Bầu bí (Cucurbitaceae), có nguồn gốc từ miền nam Trung Quốc và được sử dụng lâu đời trong y học cổ truyền để hỗ trợ giảm đau họng, long đờm và giải khát. Ngoài ra, la hán quả còn được dùng làm chất tạo ngọt tự nhiên trong thực phẩm nhờ vị ngọt đặc trưng nhưng không làm tăng năng lượng đáng kể.

Hợp chất chính trong la hán quả là mogroside, được ghi nhận có đặc tính chống oxy hóa và điều hòa phản ứng viêm. Một số nghiên cứu cho thấy mogroside có thể làm giảm sự giải phóng histamine từ tế bào mast — một cơ chế liên quan đến phản ứng dị ứng và viêm, từ đó góp phần làm giảm các biểu hiện kích ứng như ngứa hoặc viêm nhẹ ở niêm mạc.

Tác dụng chống viêm của hạ khô thảo (Prunella vulgaris)

Hạ khô thảo thuộc họ Bạc hà (Lamiaceae), được sử dụng rộng rãi trong y học truyền thống Á – Âu để hỗ trợ hạ sốt, làm lành vết thương và giảm viêm họng. Thảo mộc này chứa nhiều nhóm hợp chất sinh học như triterpenoid, saponin, acid phenolic, flavonoid, coumarin và polysaccharide.

Các nghiên cứu cho thấy chiết xuất hạ khô thảo có khả năng điều hòa hoạt động của tế bào miễn dịch, bao gồm việc làm giảm sản xuất nitric oxide (NO) và các gốc tự do (ROS) trong các đại thực bào bị kích hoạt — đây đều là những yếu tố tham gia vào phản ứng viêm. Đồng thời, một số thành phần của hạ khô thảo cũng được ghi nhận có liên quan đến việc ức chế các con đường tín hiệu nội bào thúc đẩy quá trình viêm.

Tác dụng chống viêm của nghệ (Curcuma longa Lour)

Hoạt chất chính trong nghệ là curcumin, được biết đến rộng rãi nhờ đặc tính chống oxy hóa mạnh. Curcumin có khả năng trung hòa gốc tự do và đồng thời kích hoạt các hệ thống enzyme chống oxy hóa nội sinh của cơ thể.

Bên cạnh đó, curcumin còn có tác dụng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc tác động lên nhiều phân tử tín hiệu tham gia vào quá trình viêm. Do viêm mạn tính được xem là yếu tố nền của nhiều bệnh mạn tính, việc kiểm soát phản ứng viêm được cho là có ý nghĩa trong việc hỗ trợ sức khỏe lâu dài. Nhờ vậy, curcumin được quan tâm trong nhiều lĩnh vực liên quan đến sức khỏe tim mạch, thần kinh và xương khớp, dù việc sử dụng trong điều trị vẫn cần tuân thủ hướng dẫn y tế.

Tiềm năng hỗ trợ chống viêm từ thảo dược

Từ các hiểu biết về đặc tính sinh học của nhiều loại thảo mộc, Trà thanh nhiệt Dr Thanh được phối hợp từ 9 dược liệu gồm: kim ngân hoa, cúc hoa, đản hoa, hạ khô thảo, tiên thảo, bung lai, hoa mộc miên, la hán quả và cam thảo. Đây đều là những thảo mộc chứa nhiều hợp chất thực vật như flavonoid, polyphenol, acid hữu cơ và saponin — các nhóm chất có liên quan đến khả năng chống oxy hóa và điều hòa phản ứng viêm.

Ngoài các thành phần như cúc hoa, la hán quả và hạ khô thảo, một số thảo mộc khác trong công thức cũng được quan tâm về đặc tính sinh học:

  • Kim ngân hoa: có liên quan đến khả năng ức chế sự hình thành và giải phóng các chất trung gian gây viêm trong phản ứng miễn dịch.
  • Cam thảo: chứa các hoạt chất như glabridin, isoliquiritigenin và glycyrrhizic acid, được ghi nhận có vai trò trong điều hòa phản ứng viêm, đặc biệt trong các mô hình liên quan đến nội độc tố vi khuẩn.
  • Đản hoa: chiết xuất từ thảo mộc này được ghi nhận có khả năng làm giảm phản ứng viêm do các tác nhân như histamine và một số chất kích thích viêm khác.

Cúc hoa và La Hán quả là 2 loại thảo mộc quý có mặt trong Trà thanh nhiệt Dr Thanh. Với thành phần giàu các hoạt chất thực vật có lợi , sản phẩm được xem là lựa chọn đồ uống giúp thanh nhiệt, giải khát và hỗ trợ các cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể trong khuôn khổ một lối sống lành mạnh.

Ths. Bs. Lê Minh Khánh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 24/02/2026

    Một số thảo dược chống viêm tiềm năng

    Phản ứng viêm là một quá trình sinh học đa bước, đòi hỏi sự can thiệp từ nhiều nhóm hợp chất khác nhau để đạt được hiệu quả điều hòa tối ưu. Từ khả năng làm giảm giải phóng histamine của La hán quả đến tác động ức chế nitric oxide của Hạ khô thảo và đặc tính chống oxy hóa mạnh mẽ của Curcumin trong Nghệ, các thảo dược đang chứng minh vai trò quan trọng trong việc duy trì ổn định nội môi.

  • 24/02/2026

    Mất ngủ khi mang thai: Bí quyết giúp mẹ bầu ngủ ngon và an toàn cho thai nhi

    Mất ngủ khi mang thai không chỉ là nỗi lo về sức khỏe mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống của mẹ bầu. Hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng đúng các giải pháp hỗ trợ sẽ giúp mẹ cải thiện giấc ngủ nhanh chóng.

  • 24/02/2026

    Hồi phục sức khỏe sau kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán

    Tết Nguyên Đán là khoảng thời gian quan trọng trong văn hóa người Việt, nhưng cũng là thời điểm gây ra những xáo trộn lớn về nhịp sinh học, chế độ dinh dưỡng và thói quen vận động. Những thay đổi đột ngột này dẫn đến hội chứng "mệt mỏi hậu kỳ nghỉ", làm suy giảm hệ miễn dịch và gia tăng nguy cơ tái phát các bệnh lý mạn tính.

  • 23/02/2026

    U xơ tử cung có gây hiếm muộn không?

    Thực tế một số trường hợp vô sinh hoặc chậm có thai khi đi khám phát hiện mắc u xơ tử cung. Vậy có phải tất cả bệnh nhân mắc u xơ tử cung đều khó có thai hay không?

  • 23/02/2026

    Lên kế hoạch tập luyện cho năm mới: Đặt mục tiêu và thực hiện hiệu quả

    Năm mới là thời điểm lý tưởng để bắt đầu hành trình cải thiện sức khỏe và vóc dáng thông qua việc xây dựng một kế hoạch tập luyện khoa học. Việc tập luyện không chỉ giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện sức bền tim mạch mà còn mang lại lợi ích lâu dài như giảm nguy cơ bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống và cải thiện tâm trạng. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu sức khỏe, việc thiết lập một kế hoạch cụ thể, phù hợp với nhu cầu cá nhân và duy trì thói quen tập luyện là điều tối quan trọng. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách lập kế hoạch tập luyện hiệu quả, từ việc xác định mục tiêu đến cách duy trì động lực lâu dài.

  • 22/02/2026

    Những tác hại kinh hoàng với sức khoẻ khi dùng thực phẩm bẩn

    Thực phẩm ôi thiu, nhiễm bẩn, kém vệ sinh là một trong những nguyên nhân chính gây ra các bệnh đường tiêu hóa, ung thư, dậy thì sớm, thai dị tật... và gây nhiều hệ lụy lâu dài cho sức khoẻ.

  • 22/02/2026

    Tầm soát sức khỏe định kỳ: Đầu tư cho một năm mới an lành và hạnh phúc

    Năm mới là thời điểm lý tưởng để thiết lập mục tiêu mới cho bản thân, trong đó sức khỏe toàn diện của bản thân và gia đình là yếu tố thiết yếu và là tài sản quý giá nhất, tạo nền tảng cho niềm vui và thành công. Để có sức khỏe tốt, việc chủ động phòng bệnh thông qua tầm soát sức khỏe định kỳ là một khoản đầu tư thông minh và quan trọng bậc nhất. Bài viết này sẽ phân tích tầm quan trọng, lợi ích cụ thể và các bước thực hiện tầm soát sức khỏe hiệu quả, giúp bạn đón một năm mới khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng.

  • 21/02/2026

    Thảo mộc và trà – Sự hòa hợp tự nhiên trong hỗ trợ chăm sóc sức khỏe toàn diện

    Trong nhịp sống hiện đại đầy áp lực, xu hướng tìm về các giá trị tự nhiên như một giải pháp bền vững để chăm sóc sức khỏe. Trong số đó, sự kết hợp tinh tế giữa thảo mộc và trà không chỉ đơn thuần tạo nên một thức uống giải khát, mà còn là giải pháp "thanh nhiệt", cân bằng cơ thể dựa trên nền tảng y học cổ truyền.

Xem thêm