Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Lợi ích sức khỏe của Cà phê và Trà dưới góc nhìn khoa học

Bên cạnh nước lọc, cà phê và trà là hai thức uống được yêu thích nhất trên toàn thế giới. Cả hai đều chứa những hợp chất có thể hỗ trợ đắc lực cho sức khỏe.

Bản chất và nguồn gốc cơ bản của Cà phê và Trà

  • Cà phê: Hạt cà phê mọc trên các loại cây có hoa được tìm thấy tại hơn 50 quốc gia trên thế giới, bao gồm cả Mỹ (Hawaii). Chúng được rang, xay, sau đó đem đun sôi, pha nhỏ giọt, hấp hoặc ngâm để tạo thành cà phê - tùy thuộc vào nơi bạn sống và sở thích cá nhân của bạn.
  • Trà: Hơn hai phần ba dân số thế giới uống loại thức uống này, vốn được làm từ lá của một loại bụi cây có tên gọi là Camellia sinensis. Thông thường, bạn sẽ ngâm lá trà trong nước nóng đang bốc hơi vài phút, sau đó thưởng thức trà khi còn nóng hoặc dùng chung với đá

Sự khác biệt giữa Trà Xanh, Trà Ô Long và Trà Đen

Các nhà sản xuất trà tiến hành làm khô và vò nát lá trà để làm giải phóng lớp dầu bên trong, sau đó họ có thể để chúng tiếp xúc với không khí trong một khoảng thời gian, tùy thuộc vào loại trà muốn làm. Quá trình này được gọi là "lên men" - một phản ứng hóa học ảnh hưởng đến hương vị của lá trà và chuyển chúng sang màu nâu. Lá trà càng tiếp xúc với không khí lâu thì hàm lượng caffeine càng cao.

  • Trà xanh sử dụng lá trà hoàn toàn không qua lên men, đó là lý do tại sao nó gần như không có caffeine.
  • Trà Ô Long sử dụng lá trà được lên men trong một khoảng thời gian vừa phải.
  • Trà đen sở hữu những lá trà được lên men trong thời gian lâu nhất.

Cơ chế chống lại các gốc tự do của cơ thể

Các gốc tự do là những hóa chất có thể hủy hoại các tế bào của bạn, dẫn đến các tình trạng bệnh tật và ốm đau. Cơ thể bạn tự sản sinh ra chúng khi chuyển hóa một số loại thực phẩm thành năng lượng và khi ánh nắng mặt trời chiếu vào da. Bạn cũng có thể dung nạp chúng từ những thứ bạn ăn và uống hàng ngày. Trà và cà phê giúp cơ thể bạn chiến đấu chống lại các gốc tự do này bằng chính những hóa chất của riêng chúng, được gọi là các chất chống oxy hóa.

Những lợi ích sức khỏe cụ thể khi sử dụng trà/cà phê

Việc sử dụng trà và cà phê đúng cách mang lại những tác động tích cực đến nhiều cơ quan khác nhau trong cơ thể:

  • Bệnh tiểu đường Type 2: Cả trà và cà phê đều liên quan đến việc làm giảm tỷ lệ mắc tình trạng này - căn bệnh ảnh hưởng đến cách cơ thể sử dụng đường trong máu (glucose) để làm năng lượng. Cà phê chứa rất nhiều một loại chất chống oxy hóa nhất định giúp giữ lượng đường trong máu thấp hơn và ổn định hơn - đây vốn là thách thức chính của bệnh tiểu đường. Trong khi đó, các chất chống oxy hóa từ trà có thể giúp cơ thể bạn xử lý đường trong máu tốt hơn.
  • Bệnh Parkinson: Cà phê và trà có thể giúp chống lại căn bệnh nghiêm trọng này - chứng bệnh tấn công các tế bào thần kinh trong não và khiến bạn gặp khó khăn trong việc vận động. Một số nghiên cứu cho thấy caffeine có thể làm dịu các triệu chứng khởi phát sớm của Parkinson, trong khi các nghiên cứu khác chỉ ra rằng uống cà phê và trà có thể giúp bảo vệ não bộ của bạn khỏi căn bệnh này ngay từ đầu.
  • Bệnh tim mạch: Các bác sĩ từng nghĩ rằng những người mắc bệnh này nên cắt giảm trà và cà phê vì có chứa caffeine, nhưng hiện nay có vẻ như chúng lại giúp bảo vệ bạn. Trong một nghiên cứu, những người uống từ 3 đến 5 tách cà phê mỗi ngày có ít nguy cơ bị tích tụ canxi trong các mạch máu mang máu đến cơ tim hơn. Điều đó có thể đồng nghĩa với việc tỷ lệ mắc bệnh tim sẽ thấp hơn.
  • Bệnh gan: Gan là một cơ quan khác có khả năng được hưởng lợi từ ly cà phê buổi sáng của bạn. Uống từ 3 tách cà phê trở lên mỗi ngày có thể làm giảm khả năng mắc bệnh gan mãn tính, xơ gan và ung thư gan - và nó có thể là một phương thuốc thay thế cho những người đang gặp phải các vấn đề này. Cà phê có chứa hơn 100 hợp chất hóa học khác nhau, và các nhà khoa học đang cố gắng tìm hiểu xem chúng làm gì cũng như cách chúng phối hợp với nhau để giúp ích cho gan của bạn như thế nào.
  • Đột quỵ: Hiện tượng này xảy ra khi máu bị cắt bứt khỏi một vùng nhất định trong não của bạn, và một tách cà phê hoặc trà mỗi ngày có thể làm giảm nguy cơ gặp phải tình trạng này. Lý do có thể là vì cà phê có thể làm dịu chứng viêm và giúp kiểm soát lượng đường trong máu của bạn. Ngoài ra, việc uống trà đen cũng liên quan đến việc làm hạ huyết áp, giúp bạn ít có nguy cơ bị đột quỵ hơn.
  • Bệnh ung thư: Cà phê và trà xanh có thể giúp ngăn ngừa ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt, trong khi tất cả các loại trà đều có thể bảo vệ bạn chống lại các loại ung thư ảnh hưởng đến buồng trứng và dạ dày. Các nhà nghiên cứu tin rằng các chất chống oxy hóa trong trà, bao gồm cả những chất được gọi là polyphenols, chính là yếu tố mang lại lợi ích này.
  • Bệnh Alzheimer: Rối loạn này tấn công các tế bào thần kinh của não (neurons) - nó có thể gây suy giảm trí nhớ và làm thay đổi các mô thức suy nghĩ cũng như hành vi. Cà phê chứa các chất chống oxy hóa có thể giúp bảo vệ các tế bào thần kinh, và trà xanh chứa một số chất có thể giúp ngăn ngừa các cụm protein được cho là nguyên nhân gây ra căn bệnh này.
  • Sỏi mật: Đây là những mảnh nhỏ chứa cholesterol cứng và các chất khác hình thành trong túi mật của bạn - một cơ quan nhỏ hình quả lê nằm gần bụng hỗ trợ cho việc tiêu hóa. Đôi khi chúng có thể gây ra những cơn đau nghiêm trọng và các vấn đề sức khỏe nếu không được điều trị. Nhưng cà phê có thể làm giảm khả năng bạn mắc phải chúng vì nó giúp di chuyển chất lỏng đi qua túi mật, khiến cholesterol ít có nguy cơ kết tinh thành sỏi mật hơn.
  • Giảm cân: Nếu bạn uống các loại thức uống có hàm lượng calo thấp như cà phê và trà thay vì các loại nước chứa nhiều đường, bạn có thể thấy việc giảm cân trở nên dễ dàng hơn. Chúng có thể mang lại cho bạn một nguồn năng lượng sảng khoái, thỏa mãn mà gần như không chứa calo. Tất nhiên, điều đó sẽ không có tác dụng nếu bạn cho thêm một đống đường và kem - vì vậy hãy trung thành với cách pha chế cơ bản bản nhất.

Những hệ lụy sức khỏe khi lạm dụng quá mức

Mặc dù có những lợi ích sức khỏe tuyệt, việc nạp quá nhiều caffeine vào cơ thể có thể gây ra những phản ứng ngược tiêu cực:

  • Ảnh hưởng tâm lý và giấc ngủ: Quá nhiều caffeine có thể khiến bạn cảm thấy lo lắng, bồn chồn hoặc dễ gắt gỏng, đồng thời gây khó ngủ.
  • Suy giảm sức khỏe xương khớp: Việc lạm dụng caffeine cũng có thể làm giảm khả năng giữ canxi của cơ thể bạn, điều này có thể dẫn đến rạn nứt hoặc gãy xương (vì canxi là chất giữ cho xương chắc khỏe).

Lời khuyên của chuyên gia

Việc lựa chọn sử dụng trà hay cà phê đều cần sự hiểu biết và lắng nghe chính cơ thể mình. Việc một người lạm dụng cực đoan các thức uống này để đổi lấy sự tỉnh táo tức thì, nhưng lại phải đánh đổi bằng sức khỏe của hệ thần kinh, giấc ngủ và sự chắc khỏe của xương khớp là một sự lựa chọn không xứng đáng. Hãy chủ động trao đổi với bác sĩ của bạn nếu bạn có những câu hỏi hoặc thắc mắc cụ thể về việc hàm lượng bao nhiêu là quá nhiều đối với giới hạn của riêng bản thân bạn. Chỉ khi bạn thấu hiểu liều lượng và sử dụng khoa học, các thức uống này mới thực sự phát huy trọn vẹn giá trị và mang lại bệ phóng sức khỏe tốt nhất cho cuộc sống của bạn.

https://www.webmd.com/food-recipes/ss/slideshow-all-about-matcha

Bình luận
Tin mới
  • 09/11/2026

    Vì sao mùa đông dễ gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim?

    Khi thời tiết chuyển lạnh, không chỉ làn da và hệ hô hấp chịu ảnh hưởng mà tim mạch cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mùa đông là thời điểm tỷ lệ đột quỵ và nhồi máu cơ tim tăng cao nhất trong năm.

  • 08/11/2026

    Cúm mùa khi giao mùa: Nhận diện sớm triệu chứng và biện pháp phòng ngừa chủ động

    Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm (Influenza virus) gây ra, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển.

  • 08/11/2026

    Top 5 thực phẩm "vàng" nên dự trữ trong mùa mưa bão

    Mỗi khi mùa bão lũ tràn về, nguồn cung ứng thực phẩm và điện nước thường xuyên bị gián đoạn. Để giúp các gia đình chủ động chăm sóc sức khỏe và đảm bảo dinh dưỡng trong những ngày thiên tai, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những gợi ý về việc chuẩn bị thực phẩm dự trữ mùa bão lũ an toàn và khoa học.

  • 07/11/2026

    Các loại vaccine nên tiêm trong mùa đông

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về cũng là lúc hệ miễn dịch của trẻ nhỏ phải đối mặt với một thử thách lớn. Mùa đông không chỉ mang theo không khí rét buốt mà còn tạo ra điều kiện môi trường vô cùng lý tưởng để vô số các loại mầm bệnh sinh sôi và lây lan trong không khí.

  • 07/11/2026

    Bí quyết bù nước mỗi ngày cho người mắc bệnh Crohn

    Bệnh Crohn là một dạng bệnh viêm ruột mạn tính, thường gây tiêu chảy kéo dài khiến người bệnh dễ rơi vào tình trạng mất nước và mất cân bằng điện giải. Việc xây dựng thói quen bù nước phù hợp có thể giúp giảm bớt gánh nặng này.

  • 06/11/2026

    5 quan niệm sai lầm phổ biến về sàng lọc ung thư vú

    Sàng lọc ung thư vú là một công cụ quan trọng để phát hiện sớm các trường hợp bệnh và điều trị trước khi chúng có cơ hội lan rộng. Tuy nhiên, một số lầm tưởng và quan niệm sai lầm khiến mọi người không đi khám sàng lọc cần thiết. Bài viết này sẽ đề cập đến những quan niệm sai lầm phổ biến và thảo luận về những phát hiện của nghiên cứu.

  • 06/11/2026

    Các bệnh truyền nhiễm lây lan qua nước bọt

    Nước bọt có thể truyền nhiều bệnh truyền nhiễm khác nhau, bao gồm bệnh tăng bạch cầu đơn nhân, viêm họng do liên cầu khuẩn và nhiễm virus rota. Hiểu rõ cách thức lây lan của các bệnh này giúp bạn thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa.

  • 05/11/2026

    Cẩm nang tiêm chung và phòng bệnh mùa đông cho trẻ

    Thời tiết chuyển lạnh là khoảng thời gian khiến nhiều bậc phụ huynh bắt đầu lo lắng và trăn trở về sức khỏe của con cái. Chúng ta thường có suy nghĩ rằng mùa đông chỉ mang theo những cơn cảm lạnh hay ho sốt thông thường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các bệnh lây nhiễm nguy hiểm, bao gồm cả những căn bệnh do muỗi truyền như sốt xuất huyết, vẫn luôn rình rập và đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của trẻ nhỏ, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á. Để con có một mùa đông thực sự khỏe mạnh và trọn vẹn, việc trang bị kiến thức về tiêm chủng cũng như các biện pháp phòng bệnh tại nhà là điều vô cùng cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về cách tạo ra một "lớp áo giáp" vững chắc, nhằm bảo vệ con yêu khỏi những tác nhân gây bệnh trong giai đoạn thời tiết khắc nghiệt này.

Xem thêm