Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Lao màng não

Bệnh lao nếu không được điều trị có thể lan đến nhiều bộ phận khác nhau trong cơ thể, trong đó có lao màng não.

Lao màng não 

Bệnh lao là một bệnh truyền nhiễm qua đường không khí mà thường ảnh hưởng đến phổi. Bệnh gây ra bởi vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis. Vi khuẩn lao có thể vào máu và gây nhiễm sang các bộ phận, mô khác trong cơ thể nếu như bệnh lao không được điều trị nhanh chóng.

Đôi khi, vi khuẩn sẽ đi vào màng não (màng bao xung quang não và tủy sống). Lao màng não là một bệnh lí đe dọa tính mạng.

Yếu tố nguy cơ

Lao và lao màng não có thể phát triển ở trẻ em và mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, những người có vấn đề sức khỏe đặc biệt có nguy cơ cao mắc bệnh lí này như:

  • HIV/ AIDS
  • Uống quá nhiều rượu
  • Suy giảm miễn dịch
  • Tiểu đường

Lao màng não hiếm gặp ở Mỹ vì tỉ lệ được chủng ngừa cao. Ở những nước thu nhập thấp, trẻ em trong độ tuổi từ 0-4 là đối tượng dễ mắc nhất.

Triệu chứng

Những triệu chứng đầu tiên của viêm màng não thường xuất hiện chậm và nghiêm trọng hơn sau khoảng 1 tuần. Trong giai đoạn sớm của nhiễm trùng, những triệu chứng thường gặp bao gồm:

  • Mệt mỏi
  • Khó chịu
  • Sốt nhẹ

Theo tiến triển của bệnh, những triệu chứng sẽ trở nên nghiêm trọng hơn. Những triệu chứng điển hình của viêm màng não (ví dụ như cứng cổ, đau đầu, nhạy cảm với ánh sáng) không phải luôn luôn xuất hiện. Thay vào đó, bạn có thể gặp một số triệu chứng như:

  • Sốt
  • Thay đổi ý thức (lẫn lộn)
  • Buồn nôn và nôn
  • Hôn mê
  • Kích thích
  • Lơ mơ

Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám và hỏi bạn một số câu hỏi về triệu chứng cũng như tiền sử bệnh.

Họ có thể chỉ định thêm một số xét nghiệm nếu nghi ngờ bạn bị viêm màng não. Ví dụ như chọc dịch não tủy (lấy dịch từ tủy sống và gửi mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm).

Những xét nghiệm khác được thực hiện bao gồm:

  • Sinh thiết màng não
  • Xét nghiệm công thức máu
  • Chụp Xquang ngực
  • Chụp cắt lớp vi tính sọ
  • Làm test da để chẩn đoán lao

Biến chứng

Những biến chứng của lao màng não là đáng chú ý và đôi khi có thể đe dọa tính mạng:

  • Co giật
  • Nghe kém
  • Tăng áp lực nội sọ
  • Tổn thương não
  • Đột quỵ
  • Tử vong

Tăng áp lực nội sọ có thể gây ra những tổn thương não vĩnh viễn và không thể đảo ngược. Hãy gọi ngay cho bác sĩ nếu bạn bị thay đổi thị lực đi kèm với đau đầu vì đây là dấu hiệu của tăng áp lực nội sọ.

Điều trị

Bác sĩ có thể kê đơn thuốc chống lao cho bạn, gồm:

  • Isoniazid
  • Rifampin
  • Pyrazinamide
  • Ethambutol

Những thuốc này đều trị cả lao màng não do lao và lao thông thường.

Bác sĩ cũng có thể kê các thuốc steroid theo đường toàn thân để giảm khả năng phát triển các biến chứng. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng, điều trị có thể phải kéo dài tới 12 tháng. Một số trường hợp cần phải được nhập viện.

Phòng bệnh

Cách tốt nhất để phòng lao màng lão là phòng nhiễm trùng lao. Những khu vực mà lao lưu hành phổ biến, vaccin phòng lao (BCG) được sử dụng rộng rãi để phòng bệnh. Vaccin này có hiệu quả kiểm soát nhiễm trùng lao cả ở trẻ em.

Điều trị những người bị nhiễm lao thể không hoạt động hoặc thể ẩn cũng có thể giúp kiểm soát bệnh lây lan. Những cá nhân này là những người có kết quả dương tính với vi khuẩn lao nhưng lại không có bất kì biểu hiện nào của bệnh và vẫn có thể lây truyền bệnh cho người khác.

Tiên lượng

Tiên lượng của bệnh tùy thuộc vào mức độ các triệu chứng và thời gian nhận được điều trị. Chẩn đoán và điều trị càng sớm, trước khi xuất hiện các biến chứng thì tiên lượng càng tốt.

Tiên lượng của những bệnh nhân có tổn thương não hoặc đột quỵ do lao màng não là không tốt. Tăng áp lực nội sọ có tiên lượng dè dặt. Tổn thương não sẽ tồn tại vĩnh viễn và sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài của bạn.

Bạn có thể bị lao màng não nhiều hơn 1 lần. Bác sĩ sẽ cần theo dõi sau khi điều trị để phát hiện ra những dấu hiệu nhiễm trùng càng sớm càng tốt.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Nhiễm lao ở trẻ em

Bs. Thanh Thanh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm