Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Làm gì để có “tinh binh” khỏe mạnh?

Chất lượng “tinh binh” đóng vai trò quyết định trong việc duy trì nòi giống.

Làm gì để có “tinh binh” khỏe mạnh?

Chất lượng “tinh binh” đóng vai trò quyết định trong việc duy trì nòi giống. Tuy nhiên điều đáng báo động là hiện nay, số nam giới vô sinh ngày càng nhiều và lứa tuổi vô sinh nam ngày càng trẻ hóa. Làm gì để có “tinh binh” khỏe mạnh là câu hỏi nhiều người muốn biết. Câu trả lời có trong bài viết sau đây.

Tinh trùng do hai tinh hoàn sản sinh ra kể từ tuổi dậy thì nam, nhưng quá trình sản xuất “tinh binh” còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố. Tinh trùng và chất lượng của nó phụ thuộc vào tinh hoàn, lối sống lành mạnh, thức ăn nước uống hàng ngày, môi trường sống mà bạn tiếp xúc... Bởi vậy, muốn nâng cao chất lượng “con giống”, bạn cần phải có nhiều mối quan tâm, nhiều sự đầu tư.

Cần “đầu tư” cho nhà máy sản xuất tinh binh

Khi còn trong thời kỳ bào thai, tinh hoàn được hình thành ở hai bên chậu hông và trong quá trình phát triển, tinh hoàn theo ống bẹn tụt dần xuống bìu từ tháng thứ 7. Bình thường, hầu hết trẻ trai khi sinh ra có bìu và 2 tinh hoàn nằm ở bìu 2 bên. Thật không may, một số ít trẻ mắc chứng tinh hoàn ẩn (hay lạc chỗ), khi sinh ra tinh hoàn vẫn nằm trong ổ bụng, không xuống được bìu. Tinh hoàn ẩn đó không có khả năng sinh tinh dù nó vẫn có khả năng tiết ra chất nội tiết tố nam testosterone. Khoa học ngày nay đã chứng minh được rằng: do nhiệt độ bên trong cơ thể luôn luôn là 37oC, đã làm cho tinh hoàn mất khả năng sinh tinh trùng. Vì vậy, khi phát hiện trẻ trai có tinh hoàn lạc chỗ, cha mẹ cần đưa con đi khám sớm để có thể phẫu thuật đưa tinh hoàn xuống bìu ngay khi trẻ dưới 1 tuổi. Có như thế khi trẻ lớn lên mới có thể có con.

Tập thể dục rất tốt cho sức khỏe toàn thân và sức khỏe sinh sản.

Một nguy cơ khác là búi tĩnh mạch tinh bị giãn nặng. Về giải phẫu, cuống mạch nuôi dưỡng tinh hoàn gồm động mạch và các tĩnh mạch tinh đi kèm với các ống dẫn tinh nằm ở hai bên gốc dương vật ở trong bìu. Khi mắc “lỗi kỹ thuật”, các đám tĩnh mạch này bị giãn có thể nắn thấy một búi mạch lổn nhổn ngay dưới da bìu. Búi tĩnh mạch loại này ảnh hưởng xấu đến quá trình sinh tinh vì làm nhiệt độ của bìu tăng lên, do lưu giữ nhiều chất của quá trình dị hóa lắng đọng tại đó hoặc do giảm máu vào động mạch tinh vì huyết áp tĩnh mạch tăng lên. Sự đầu tư lúc này là bạn cần đi khám để được giải quyết búi tĩnh mạch giãn trở lại bình thường thì mới có đội ngũ tinh binh khỏe mạnh được.Các chứng bệnh mắc phải như: ứ nước màng tinh hoàn, các bệnh nhiễm khuẩn như quai bị, thủy đậu, giang mai có thể làm teo, hoại tử tinh hoàn mà hậu quả là không có hay hạn chế sản sinh đội ngũ “tinh binh” chứ chưa nói đến việc chúng có khỏe hay rất yếu. Do đó, bạn phải khám phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời, tích cực các bệnh này thì mới hy vọng có con.

Tinh hoàn còn bị tác hại bởi các loại tia phóng xạ, các thuốc chống ung thư và ngay cả một số thuốc thông thường cũng có thể gây tác động xấu đến quá trình sinh sản tinh trùng như: thuốc chữa tăng huyết áp, thuốc chống viêm đường tiêu hóa rantidine, famotidine..., thuốc chữa bệnh gút, thuốc ức chế đáp ứng miễn dịch với cơ quan ghép...

Theo đó, bạn cần phải tránh tiếp xúc nhiều với tia phóng xạ, như ít chụp chiếu Xquang, chỉ sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ khi chữa bệnh để bảo vệ con giống quý hóa của mình.

Thực hiện lối sống lành mạnh, khoa học

Về chế độ ăn uống: Bạn cần ăn uống điều độ, đủ chất. Một ngày cần ăn 3 bữa chính là sáng, trưa, tối. Đủ chất được hiểu là bữa ăn phải có cấu tạo đủ 4 loại chất dinh dưỡng là đạm, đường, béo, vitamin và khoáng chất. Đạm nên dùng là: thịt nạc, cá tôm cua các loại, sữa, trứng. Tránh hoặc hạn chế dùng thịt cá chế biến sẵn dạng thức ăn nhanh, thịt cá nướng có nhiều chỗ bị cháy dễ gây ung thư. Chất béo nên dùng là dầu thực vật, chất béo có trong cá và thủy hải sản nói chung vì có nhiều chất omega-3 rất có lợi cho sức khỏe nói chung và con giống nói riêng.

Chất đường nên dùng là các loại ngũ cốc: gạo, ngô khoai, sắn, đậu. Nhưng nên ăn ngũ cốc thô, hạn chế ăn loại chế biến thành thức ăn liền, hạn chế dùng đường, chất ngọt trong bánh mứt, kẹo. Vitamin và khoáng chất có nhiều trong rau xanh, hoa quả các loại. Bạn cần bổ sung đầy đủ selenium, kẽm, acid folic để sản xuất đủ số lượng tinh trùng và là tinh trùng có chất lượng. Tinh trùng rất nhạy cảm với các chất ôxy hóa, những phân tử ôxy không ổn định có thể làm tổn thương chúng. Các loại vitamin có tác dụng bảo vệ tinh trùng không bị tổn thương.

Bạn cần hạn chế hoặc không dùng rượu, thuốc lá. Bởi thuốc lá gây ra những rối loạn về hoạt động tình dục, thậm chí có thể hủy diệt khả năng sinh sản. Tinh trùng của người hút thuốc từ 1 - 2 bao mỗi ngày có thể có hình thể bất thường và di chuyển chậm hơn so với những người không hút thuốc. Uống nhiều rượu có thể làm giảm nồng độ testosterone và cũng làm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng.

Tập thể dục thể thao đều đặn rất tốt cho sức khỏe toàn thân và sức khỏe sinh sản. Bạn cũng cần kiểm soát cân nặng, vì lượng mỡ thừa của cơ thể sẽ làm cho sự sản xuất các hormon sinh sản bị rối loạn, dẫn đến giảm số lượng tinh trùng và tăng tỷ lệ các tinh trùng bất thường. Để có thể sản xuất tinh trùng có chất lượng cao, bạn nên giữ chỉ số khối lượng cơ thể (BMI) trong khoảng 20 - 25.

Tránh các chất độc hại: nơi ở và làm việc thường có những hóa chất làm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng như: benzene, toluene, xylene có ở nhựa đường, dầu hỏa, nhựa lợp nhà; kim loại nặng như chì, cadmium, thủy ngân có trong pin, chất màu, đồ nhựa; sơn, venci, keo dán, chất diệt cỏ và côn trùng... đều phá hủy tiến trình sản xuất tinh trùng. Từ trường dù với tần số thấp nhưng cường độ tiếp xúc nhiều cũng có thể gây tổn hại đến quá trình sản xuất “con giống”. Vì vậy bạn cần tránh tiếp xúc gần các thiết bị điện gia dụng, thiết bị điện công nghiệp hoặc đường dẫn truyền điện...

BS. Ninh Văn Tiến - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 13/02/2026

    Thuốc nhuộm tóc có gây ung thư?

    Thuốc nhuộm tóc được sử dụng rộng rãi để che tóc bạc và thay đổi diện mạo. Tuy nhiên, nhiều người lo ngại các hóa chất trong thuốc nhuộm có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Vậy sự thật thế nào?

  • 13/02/2026

    Lợi ích của tình yêu và các hormone hạnh phúc đối với sức khỏe

    Tình yêu là một quá trình hoạt động tự nhiên của não bộ. Thay vì chỉ là cảm xúc đơn thuần, nó giống như một bộ máy điều khiển giúp cơ thể và tinh thần của chúng ta hoạt động tốt hơn. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ giải thích rõ hơn về cách hoạt động này để bạn thấy được tình yêu bảo vệ sức khỏe như thế nào. Việc tìm hiểu về các hoạt chất trong não không chỉ giải thích lý do chúng ta thấy vui vẻ, mà còn giúp giữ cho trái tim và trí óc luôn khỏe mạnh.

  • 12/02/2026

    Cẩm nang duy trì sức khỏe trong kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán

    Kỳ nghỉ Tết thường đi kèm với sự thay đổi đột ngột trong chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt, gây áp lực trực tiếp lên hệ tiêu hóa, chuyển hóa và hệ thần kinh.

  • 12/02/2026

    Làm ca đêm kéo dài, nội tiết phụ nữ thay đổi ra sao?

    Làm việc ca đêm khiến nhịp sinh học đảo lộn, kéo theo rối loạn nội tiết ở phụ nữ. Tình trạng này ảnh hưởng đến kinh nguyệt, sinh sản và sức khỏe lâu dài nếu không được kiểm soát.

  • 11/02/2026

    Dấu hiệu nhận biết hở van tim và mức độ nguy hiểm

    Hở van tim là bệnh lý tim mạch có thể gặp ở mọi lứa tuổi, tiến triển âm thầm nhưng tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm. Nhận biết sớm các dấu hiệu của hở van tim và hiểu rõ mức độ nguy hiểm của bệnh giúp người bệnh chủ động thăm khám, điều trị kịp thời, hạn chế rủi ro cho sức khỏe.

  • 11/02/2026

    Sơ cứu vết thương do pháo nổ: Nên và không nên làm gì?

    Pháo hoa từ lâu đã là một phần của Tết cổ truyền trong văn hóa người Á Đông. Nhiều người tin rằng tiếng pháo nổ sẽ xua đuổi vận rủi và những điều tiêu cực, mở đường cho may mắn trong năm mới. Tuy nhiên, trong khi pháo hoa mang lại sự phấn khích và ý nghĩa cho đêm giao thừa, chúng cũng tiềm ẩn những rủi ro về an toàn cho mọi người xung quanh. Cùng tìm hiểu về những rủi ro có thể gặp phải khi đốt pháo và những bước xử trí đúng cách qua bài viết sau!

  • 10/02/2026

    Bí quyết trường thọ từ những thói quen nhỏ mỗi ngày

    Những thói quen đơn giản như ăn uống điều độ, vận động nhẹ, ngủ đủ, giữ tinh thần lạc quan và kết nối xã hội có thể giúp kéo dài tuổi thọ và tăng chất lượng cuộc sống.

  • 10/02/2026

    Dọn dẹp nhà cửa: Không chỉ sạch mà còn tốt cho sức khỏe

    Vào dịp cuối năm, khi không khí se lạnh, việc dọn nhà đón Tết Nguyên Đán là một hoạt động truyền thống quen thuộc, không chỉ giúp không gian sống gọn gàng, sạch sẽ mà còn có tác dụng tốt cho sức khỏe, môi trường và phòng bệnh.

Xem thêm