Kiểm soát phản ứng phụ của việc điều trị HIV
Phản ứng phụ của việc điều trị HIV có thể được giảm đáng kể với các phương pháp điều trị mới. Trao đổi với bác sỹ về các phản ứng phụ của việc điều trị HIV và cách kiểm soát chúng là rất quan trọng. Cũng có những phương pháp đơn giản có thể làm giảm đáng kể các phản ứng phụ ở mức độ nhẹ.
Các phản ứng phụ của việc điều trị HIV ở mức độ nhẹ
Khi bắt đầu điều trị HIV, có thể có một vài phản ứng phụ nhẹ có thể kéo dài trong khoảng vài tuần và sau đó biến mất khi cơ thể đã thích nghi với thuốc. Bạn có thể kiểm soát những phản ứng phụ ngắn hạn này bằng một số bước tự chăm sóc cơ bản:
Mệt mỏi: Lên kế hoạch nghỉ ngơi, hạn chế các bài tập cường độ cao khi có các dấu hiệu mệt mỏi.
Buồn nôn: Ăn những bữa ăn nhỏ hơn, và hạn chế những loại thực phẩm có nhiều gia vị có thể sẽ giúp ích cho bạn.
Tiêu chảy: Hãy chắc chắn rằng, bạn đã uống nhiều nước và các loại đồ uống tốt cho sức khỏe khác để thay thế cho lượng dịch đã mất đi. Cắt giảm lượng thực phẩm sống, ngũ cốc nguyên hạt cũng như các món ăn nhiều gia vị. Tập trung ăn các loại thực phẩm nhạt cho đến khi bạn cảm thấy khá hơn.
Mẩn đỏ: Không nên sử dùng các loại sản phẩm chăm sóc da có mùi thơm và chỉ nên mặc các loại quần áo được làm từ các loại sợi tự nhiên, mềm như cotton và vải lanh.
Các phản ứng phụ khác có thể xảy ra có thể bao gồm đau đầu, sốt, đau cơ và chóng mặt. Hỏi ý kiến bác sỹ các loại thuốc không kê đơn có thể sử dụng một cách an toàn để giảm những triệu chứng trên hay không.
Tuy nhiên, bạn cũng nên chú ý rằng, đôi khi, một số phản ứng phụ tưởng chừng là nhẹ, như mẩn đỏ, sốt hay buồn nôn, nhưng đó có thể là triệu chứng của một vấn đề sức khỏe khác nghiêm trọng hơn và cần được điều trị. Khi bắt đầu một loại thuốc điều trị HIV mới, hãy chắc chắn rằng bạn đã hỏi bác sỹ về việc những phản ứng phụ sẽ kéo dài trong thời gian bao lâu trước khi chúng giảm bớt mức độ nghiêm trọng. Biết được điều này sẽ giúp bạn biết được khi nào cần đi khám bác sỹ.
Bạn cũng nên chú ý rằng, bất cứ phản ứng dị ứng nào với thuốc, ví dụ như phù mặt hoặc phù quanh mắt, môi, lưỡi – cũng có thể sẽ gây nguy hiểm cho tính mạng và cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.
Có rất nhiều phản ứng phụ nghiêm trọng hơn do việc điều trị HIV mang lại sẽ phát triển dần theo thời gian. Những biến chứng này sẽ cần phải chăm sóc y tế đặc biệt, hoặc thay đổi thuốc điều trị HIV. Bao gồm:
Tăng cholesterol và các loại chất béo khác trong máu: Xét nghiệm máu có thể giúp bạn kiểm tra được những thay đổi này. Bạn cũng nên bắt đầu uống các loại thuốc giúp kiểm soát cholesterol máu và tránh ăn chất béo trong bữa ăn.
Tăng đường huyết: Việc này có thể dẫn đến tiểu đường. Bạn có thể sẽ phải thay đổi chế độ ăn và đổi thuốc, nếu cần.
Thay đổi cách cơ thể dự trữ chất béo chuyển hóa: Việc này có thể dẫn đến việc hình thành mỡ tích tụ ở một số phần nhất định của cơ thể, ví dụ như bụng, và sẽ mất đi lớp mỡ ở một số cơ quan khác, ví dụ như ở mặt và các chi. Các bài tập sức mạnh và sử dụng tesamorelin, một loại thuốc kê đơn nhắm đến mỡ ở bụng, có thể giúp bạn kiểm soát được những phản ứng phụ này của việc điều trị HIV.
Hình thành axit lactic trong máu: Triệu chứng bao gồm mất cảm giác ngon miệng, buồn nôn, nôn mửa và đau bụng. Báo cáo lại với bác sỹ của bạn về những triệu chứng này càng sớm càng tốt. Bạn có thể sẽ cần phải đổi thuốc điều trị HIV.
Loãng xương: Bài kiểm tra mật độ xương có thể phát hiện ra phản ứng phụ này. Các bước dự phòng bao gồm luyện tập để giảm cân và ăn một chế độ ăn củng cố sức mạnh cho xương.
Tổn thương gan: Dấu hiệu và triệu chứng bao gồm đau bụng, nước tiểu sẫm màu, vàng da và phân có màu sáng hoặc màu xám. Bác sỹ có thể sẽ tiến hành các xét nghiệm để xác định xem nên làm gì tiếp theo.
Một loại phản ứng phụ khác có thể xảy ra khi loại thuốc điều trị HIV của bạn không còn hiệu quả nữa. Kháng thuốc là một vấn đề lớn trong điều trị HIV. Tình trạng này thường xảy ra khi HIV đột biến, tạo ra một thế hệ virus mới, và không thể được kiểm soát bởi loại thuốc từng rất hiệu quả trước đây.
Không uống thuốc điều trị HIV đúng như chỉ định có thể làm tăng nguy cơ kháng thuốc. Bỏ thuốc hoặc bắt đầu rồi dừng uống bất kỳ loại thuốc kháng virus nào cũng có thể khiến virus nhân lên, và làm tăng nguy cơ đột biến của virus.
Nếu một kế hoạch điều trị HIV trước đây đã từng hiệu quả với bạn mà nay lại không kiểm soát được bệnh nữa, hãy trao đổi với bác sỹ. Các xét nghiệm máu có thể nhận ra được tình trạng kháng thuốc và giúp xác định được các lựa chọn điều trị khác hiệu quả với bạn.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Nhiễm HIV và quan hệ tình dục an toàn
Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.
Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.