Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Khuyến cáo dinh dưỡng cho bệnh nhân sởi

Bệnh sởi tiến triển nặng ở trẻ nhỏ có tình trạng dinh dưỡng kém, đặc biệt là thiếu vitamin A, suy dinh dưỡng hoặc trẻ có hệ thống miễn dịch suy giảm

Bệnh sởi tiến triển nặng ở trẻ nhỏ có tình trạng dinh dưỡng kém, đặc biệt là thiếu vitamin A, suy dinh dưỡng hoặc trẻ có hệ thống miễn dịch suy giảm và do sức đề kháng của cơ thể suy giảm nên bệnh nhân dễ bị biến chứng. Một chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp dự phòng và giảm thiểu các nguy cơ gánh nặng của bệnh sởi.

Vì sao cần chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ mắc bệnh sởi?

Bệnh sởi chính là tác nhân gây ảnh hưởng tới tình trạng dinh dưỡng của trẻ. Trẻ bị sởi thường chán ăn, bỏ ăn hay từ chối không ăn do bị viêm loét ở miệng, do tình trạng nhiễm trùng; nôn và tiêu chảy không chỉ làm tăng nhu cầu một số chất dinh dưỡng mà còn tăng đào thải và giảm hấp thu chất dinh dưỡng.

Đặc biệt, bệnh sởi làm tăng nhu cầu vitamin A của cơ thể, dẫn đến thiếu vitamin A, kể cả ở những trẻ trước đó được nuôi dưỡng tốt và không thiếu vitamin A vẫn có thể gây biến chứng viêm loét giác mạc, thậm chí gây mù lòa.

Thiếu vitamin A gây tổn thương ở mắt.

Việc bổ sung này giúp dự trữ vitamin A trong thời gian mắc bệnh sởi, kể cả ở trẻ được nuôi dưỡng tốt và có thể giúp bảo vệ mắt, chống mù lòa. Bổ sung vitamin A đã được một số nghiên cứu chứng minh làm giảm 50% trường hợp tử vong do bệnh sởi.

Do đó, bắt buộc tất cả trẻ em mắc sởi đều phải được uống vitamin A theo phác đồ của Bộ Y tế.

Chăm sóc dinh dưỡng là vô cùng quan trọng trong dự phòng và hỗ trợ điều trị bệnh sởi để giúp cơ thể tăng sức đề kháng chống lại tác nhân gây bệnh, giảm nguy cơ mắc các biến chứng hay giảm nhẹ biến chứng khi đã mắc. Trẻ suy dinh dưỡng thường dễ bị mắc sởi và bị biến chứng nặng. Ngược lại, trẻ bị mắc sởi lại dễ bị suy dinh dưỡng thậm chí suy dinh dưỡng nặng. Do đó, nếu trong quá trình điều trị bệnh sởi, nếu trẻ bị suy dinh dưỡng nặng sẽ cần được áp dụng chế độ điều trị suy dinh dưỡng. Việc lựa chọn thực phẩm hợp lý và chế độ dinh dưỡng đúng cách sẽ mang lại lợi ích trong việc phòng và chữa bệnh sởi.

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn nhằm nâng cao miễn dịch cho bệnh nhân sởi

Chế độ ăn đảm bảo đủ 4 nhóm thực phẩm. Nhóm cung cấp chất bột đường, chất đạm, chất béo, giàu vitamin - khoáng chất thiết yếu; ăn đa dạng thực phẩm: 15-20 loại thực phẩm mỗi ngày; Cần chú ý thức ăn chế biến dạng lỏng, hay mềm, theo sở thích của từng bệnh nhân. Và chú ý bổ sung các dạng siro, hay dạng cốm đa vitamin - khoáng chất cho trẻ em, hay viên đa vitamin khoáng chất cho người lớn giúp cho nâng cao miễn dịch, mà trong thành phần các sản phẩm dinh dưỡng này cần có các thành phần như vitamin A, E, C, kẽm, selen..., trong đó quan trọng hơn cả là vitamin A, C và kẽm.

Đối với trẻ còn trong độ tuổi bú mẹ: bà mẹ cần tiếp tục cho con bú, cho bú nhiều lần hơn kết hợp với ăn bổ sung hợp lý. Thực hiện cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu là biện pháp tốt nhất giúp trẻ tăng trưởng, phát triển tối ưu và góp phần phòng bệnh tốt nhất.

Về nhu cầu dinh dưỡng trẻ cần được cung cấp đầy đủ, đa dạng thực phẩm (đủ 4 nhóm thực phẩm: nhóm chất đạm, nhóm chất béo, nhóm chất bột đường, nhóm cung cấp vitamin và chất khoáng với 15 loại thực phẩm), không quá kiêng khem để bù lại các chất dinh dưỡng mất đi (đặc biệt là năng lượng và protein) do quá trình nhiễm trùng và tiến triển bệnh.

Cần cho trẻ ăn đủ các thức ăn giàu đạm. Đặc biệt, các thực phẩm giàu đạm có giá trị sinh học cao như thịt, cá (cá chép, cá quả, cá ba sa, cá bông lau, cá hồi, cá trích...), trứng, sữa, hải sản đồng thời cũng là nguồn cung cấp kẽm và sắt giúp tăng cường hệ miễn dịch và sức đề kháng cho trẻ. Trong trường hợp trẻ bị biến chứng tiêu chảy hoặc viêm phổi, cần bổ sung kẽm theo hướng dẫn của y tế bằng đường uống cho trẻ.

Cần cho trẻ ăn tăng rau, quả có màu vàng, đỏ (như cà rốt, cà chua, bí đỏ, cam, xoài, đu đủ, dưa hấu...) và các loại rau có lá xanh sẫm (như rau muống, rau ngót, rau dền đỏ, cải bó xôi, xúp lơ xanh...) vì có nhiều vitamin và khoáng chất, đặc biệt là vitamin A, vitamin C... giúp tăng cường miễn dịch, chống nhiễm trùng và làm nhanh lành các tổn thương, đặc biệt tổn thương ở mắt, chống mù lòa. Các loại quả khác giàu vitamin C giúp nâng cao sức đề kháng và cung cấp nước cho trẻ như bưởi, táo, lê... cũng rất tốt. Bên cạnh đó, trẻ cần được uống bổ sung vitamin A theo phác đồ điều trị.

Cần lưu ý khi đang bị bệnh sởi không nên dùng các loại gia vị cay nóng như ớt, hạt tiêu, quế, hành tây, tỏi, cà ri..., hạn chế thức ăn chứa nhiều chất béo no, nội tạng động vật. Tuyệt đối tránh, không dùng các thức ăn mà đã bị dị ứng hoặc các thức ăn lạ.

ThS.Bs. Đỗ Thị Phương Hà - PGs. TS. Lê Bạch Mai - Theo Sức Khoẻ và Đời Sống
Bình luận
Tin mới
  • 22/04/2024

    Bí quyết giữ làn da tươi trẻ, không lo suy giảm collagen

    Tuổi tác tăng cao gây suy giảm collagen, dẫn tới những dấu hiệu lão hóa trên da như nếp nhăn, da chảy xệ. Bạn nên chăm sóc da thế nào để duy trì đủ lượng collagen cho làn da tươi trẻ?

  • 22/04/2024

    Trà dành cho hội chứng ruột kích thích

    Uống trà thảo dược có thể làm dịu các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích, một chứng rối loạn tiêu hoá mạn tính có thể gây đau bụng, đầy hơi, chướng bụng và tiêu chảy hoặc táo bón.

  • 21/04/2024

    Tại sao bạn bị say tàu xe?

    Nhiều người khi di chuyển bằng các loại phương tiện thường hay bị say xe. Cảm giác khó chịu này từ đâu mà có và làm thế nào để giảm các triệu chứng khó chịu. Hãy cùng tìm hiểu ở bài viết dưới đây.

  • 21/04/2024

    Muốn giảm mỡ bụng, trước tiên cần kiểm soát stress

    Giảm cân, giảm mỡ bụng bằng chế độ ăn kiêng kham khổ có thể phản tác dụng. Nguyên nhân là do cơ thể có xu hướng tích tụ mỡ ở vòng eo khi bạn bị căng thẳng, stress kéo dài.

  • 21/04/2024

    Chuyên gia chia sẻ 5 lợi ích sức khoẻ của lá neem trong mùa Hè

    Lá neem có tên khoa học là Azadirachta indica, được biết đến nhiều trong y học cổ truyền. Theo bác sĩ Shweta Jaiswal, chuyên gia dinh dưỡng cấp cao, Bệnh viện Sharda (Ấn Độ), việc kết hợp các loại thực phẩm, đồ uống có lá neem vào chế độ ăn uống mùa Hè có thể mang lại nhiều lợi ích sức khoẻ.

  • 21/04/2024

    Phải làm gì khi trẻ bị hôi chân?

    Giống như người lớn, một số trẻ em do di truyền mồ hôi, bị rối loạn da hoặc rối loạn các tuyến hoặc đổ mồ hôi nhiều do lo lắng. Phát triển thói quen vệ sinh như mang tất sạch, khô, mới mỗi ngày có thể giúp trẻ giảm bớt mùi hôi.

  • 21/04/2024

    Tắm vào buổi sáng hay buổi tối sẽ tốt hơn?

    Tắm rửa là thói quen cơ bản hàng ngày của mỗi chúng ta. Nhưng liệu thời điểm tắm sáng hay tối có thực sự quan trọng và ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn?

  • 21/04/2024

    Cách tẩy tế bào chết cho vết rạn da

    Vết rạn da có lẽ là nỗi lo lắng của rất nhiều người. Tuy nhiên, các phương pháp hiện nay chưa thể loại bỏ hoàn toàn điều này. Tẩy da chết chính là một cách đơn giản nhưng rất hữu ích giúp loại bỏ lớp da cũ, kích thích sản sinh collagen và khiến các vết rạn mờ đi.

Xem thêm