Tê bì có thể gây ra cảm giác ngứa hoặc kiến bò nếu ai đó chạm nhẹ vào các ngón tay của bạn bằng một cây kim. Đôi khi, đó là cảm giác bỏng rát. Bên cạnh đó, tê bì có thể khiến bạn khó nhấc ngón tay lên. Bạn có thể cảm thấy vụng về, lóng ngóng giống như khi mất đi sức mạnh của bàn tay.
Nguyên nhân
Các dây thần kinh đóng vai trò dẫn truyền thông tin từ não và trở về não. Nếu chúng bị chèn ép, tổn thương hoặc bị kích thích thì tê bì có thể xảy ra. Ví dụ như một số có thể gây tê bì các ngón tay của bạn:
Đây là một rối loạn xảy ra khi xây thần kinh chi phối cảm giác cho bàn tay bị bó chặt hoặc bị cản trở. Nó thường gây ra tê bì ngón trỏ, ngón giữa và ngón cái.
Bệnh lý rễ thần kinh vùng cổ
Bệnh xảy ra khi một rễ thần kinh của vùng cổ bị viêm hoặc chèn ép. Nó cũng gây ra các triệu chứng giống như hội chứng ống cổ tay.
Tiểu đường
Bệnh lý thần kinh do tiểu đường có thể dẫn đến tổn thương thần kinh ở bàn chân cũng như ở bàn tay. Bàn chân thường bị tê bì đầu tiên.
Bệnh khiến cho các mạch máu nhỏ ở ngón tay bị co thắt hoặc mở ra và đóng lại rất nhanh, gây ra tê bì và ảnh hưởng đến tuần hoàn máu.
Viêm khớp dạng thấp
Đây là một rối loạn tự miễn gây sưng, căng cứng và đau các khớp. Nó cũng có thể dẫn đến tê bì, kiến bò và cảm giác bỏng rát ở bàn tay.
Dây thần kinh trụ bị kẹt
Hội chứng ống cổ tay ảnh hưởng đến dây thần kinh giữa ở cánh tay nhưng dây thần kinh trụ có thể bị kẹt gây tê bì ngón út và ngón nhẫn.
Những nguyên nhân ít gặp hơn gây tê bì ngón tay bao gồm:
Khi nào cần đến gặp bác sĩ?
Đôi khi, cảm giác tê bì hoặc kiến bò có thể là những triệu chứng của một cấp cứu y khoa. Ví dụ như khi một người bị đột quỵ do nhồi máu não hoặc xuất huyết não. Nếu bạn có bất kì triệu chứng nào dưới đây, cần gọi cấp cứu ngay lập tức:
Nếu các triệu chứng của bạn bắt đầu xảy ra thường xuyên hơn, ảnh hưởng đến những hoạt động hàng ngày hoặc gây đau và khó chịu đáng kể, hãy đến gặp bác sĩ.
Chẩn đoán
Bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh cho bạn bằng hỏi tiền sử và thăm khám cánh tay, bàn tay, các ngón tay. Trong một số trường hợp, bác sẽ được giới thiệu đến bác sĩ chuyên khoa, ví dụ như bác sĩ chỉnh hình hoặc chuyên khoa thần kinh để đánh giá chức năng thần kinh.
Một xét nghiệm khác thường được dùng đó là chụp cộng hưởng từ. Nó có thể giúp đánh giá xương ở các vị trí như cổ, vai, cánh tay, cổ tay và các ngón tay có bị lệch ra và gây chèn ép dây thần kinh của bạn hay không.
Xét nghiệm máu có thể giúp bác sĩ chẩn đoán một số bệnh gây ra tê bì ngón tay như viêm khớp dạng thấp hoặc thiếu vitamin B12.
Điều trị
Bác sĩ có thể chỉ định các thuốc không kê đơn để giảm viêm, ví dụ như các thuốc kháng viêm phi steroid – ibuprofen và acetaminophen.
Một lựa chọn khác là đeo nẹp để giúp cho khuỷu tay và cổ tay của bạn ở vị trí thích hợp, ít gây chèn ép dây thần kinh.
Trong những trường hợp hiếm gặp khi thuốc không kê đơn không có hiệu quả, bác sĩ có thể cho bạn tiêm steroid để giảm viêm, phẫu thuật để giải phóng dây thần kinh bị chèn ép.
Để bàn tay và cổ tay của bạn được nghỉ ngơi là cách tốt nhất để giảm viêm khi bạn ở nhà. Bạn cũng có thể chườm lạnh lên vùng bị tổn thương. Tập luyện để kéo dãn bàn tay và cổ tay có thể giảm bớt khó chịu:
Phòng bệnh
Một vài nguyên nhân liên quan đến tê bì ngón tay là do chấn thương quá nhiều. Đó là khi bạn sử dụng các cử động và hoạt động lặp lại, có thể gây kích thích hoặc tổn thương các dây thần kinh và dẫn đến tê bì.
Những cách để phòng tránh chấn thương lặp lại bao gồm:
Tiên lượng
Tê bì ngón tay thường có thể điều trị được nếu không đi kèm với các triệu chứng cấp cứu. Nghỉ ngơi có thể giúp giảm các chấn thương quá nhiều. Bác sĩ cũng có thể khuyến cáo sử dụng những phương pháp điều trị đặc biệt hơn tùy thuộc vào bệnh lí nguyên nhân của bạn. Nhìn chung, điều trị càng sớm thì tê bì càng ít có khả trở thành vĩnh viễn. Đó là lí do tại sao bạn không nên lờ đi các triệu chứng của mình.
Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.
Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.