Hiểm họa từ thuốc lá điện tử với giới trẻ
Cho dù pháp luật chưa cho phép buôn bán và sử dụng, thuốc lá điện tử vẫn xuất hiện tràn lan trên thị trường. Loại thuốc lá này chứa nhiều độc tố ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng lại được giới trẻ ưa thích sử dụng và đang có chiều hướng gia tăng.
Trên “chợ mạng”, mặt hàng thuốc lá điện tử được bán công khai.
Thực trạng đáng báo động
Dạo quanh các trường học, quán cà phê và các địa điểm công cộng khác, không khó để bắt gặp hình ảnh các bạn trẻ, thậm chí học sinh, sinh viên đang sử dụng thuốc lá điện tử (TLĐT).
Tại một quán nước bên cạnh một trường THPT trên địa bàn quận Cầu Giấy, tôi bắt gặp một nhóm học sinh đang chuyền tay nhau những chiếc pod thoạt nhìn như những cây bút, thản nhiên hút và nhả khói mù mịt.
Sau khi nghe tôi ngỏ ý muốn tìm hiểu để mua hút thử, một cậu thanh niên trong nhóm tên T. nhiệt tình giới thiệu rằng thuốc lá điện tử an toàn và chứa ít chất độc hơn thuốc lá truyền thống, hít xong không bị ám mùi. Chưa kể, thuốc lá điện tử có chứa những mùi thơm rất dễ chịu, khi hút vào dễ tạo nên cảm giác “hưng phấn”, “phê pha” cho người sử dụng hơn.
Được biết, T. hiện đang là học sinh lớp 12 và đã sử dụng thuốc lá điện tử được 2 năm. Không có sự cho phép của gia đình và nhà trường nhưng T. cùng nhóm bạn của mình vẫn thường xuyên “dùng trộm” thuốc lá điện tử.
Ngồi cách đó vài bàn, bạn X.H (23 tuổi, Hai Bà Trưng, Hà Nội) cũng đang nhâm nhi cốc cà phê cùng “điếu” thuốc lá điện tử trên tay. “Trước đây, tôi sử dụng thuốc lá điếu truyền thống nhưng nghe lời quảng cáo thuốc lá điện tử ít có hại hơn nên tôi chuyển qua sử dụng. Thuốc lá điện tử còn hút “êm” hơn và mùi thơm dễ chịu hơn nữa.”
“Thuốc lá điện tử bây giờ mua dễ lắm, giá cũng rẻ, chỉ khoảng vài trăm nghìn là có thể dùng cả tháng. Bạn chỉ cần gõ trên Google hay Facebook thông tin, người bán sẽ giao đến tận tay trong vòng 30 phút, máy hút thì tùy giá tiền”, H. vừa nói vừa hút, khói và hương bao trùm cả một góc quán.
Theo lời chỉ dẫn của H. tôi gõ từ khóa “thuốc lá điện tử” trên Facebook thì thấy có rất nhiều fanpage, hội nhóm hiện ra với hình thức kinh doanh các thiết bị tinh dầu, phụ kiện, máy hút thuốc lá điện tử từ mới đến cũ (đã qua sử dụng) với giá thành rất đa dạng.
Trong vai một bạn học sinh cấp 3 liên hệ với số điện thoại trong một bài viết, người bán hàng cho biết, nếu không thể đến tận nơi xem, cửa hàng sẽ gửi hình ảnh và tư vấn báo giá qua Facebook hoặc Zalo, thậm chí có một website riêng để tiện cho việc giới thiệu và mua bán sản phẩm. Bên cửa hàng có rất nhiều khung giá, sau khi chốt được sản phẩm ưng ý, nếu ở nội thành Hà Nội thì chỉ mất 30-40 phút để giao tận tay. Khi được hỏi về độ tuổi mua hàng, bên cửa hàng không giới hạn độ tuổi, thậm chí còn nhiệt tình giới thiệu có rất nhiều bạn học sinh cấp 2, cấp 3 đã là khách hàng quen thuộc ở đây.
Thuốc lá điện tử là sản phẩm cấm buôn bán trên website và các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng người bán đã có nhiều cách khác nhau để tiếp cận với khách hàng, đặc biệt là tệp khách hàng trẻ tuổi, trong đó có cả học sinh còn đang ngồi trên ghế nhà trường.
Theo PGS.TS Lương Ngọc Khuê – Nguyên Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại (PCTH) của thuốc lá, khảo sát trên 11 tỉnh thành, tỉ lệ sử dụng thuốc lá điện tử của học sinh ở nhóm từ 13-17 tuổi đang tăng từ 2,6% vào năm 2019 lên 8,1% năm vào năm 2023. Ở nhóm từ 13-15 tuổi, tỉ lệ đã tăng hơn gấp đôi từ 3,5% vào năm 2022 lên 8% vào năm 2023. Đặc biệt, tỉ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nữ giới độ tuổi 11-18 là 4,3% năm 2023.
“Thuốc lá điện tử còn nguy hiểm hơn thuốc lá thông thường”
BSCKII Nguyễn Đình Tuấn, chuyên khoa thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Medlatec.
(Ảnh: Sức khỏe+)
Đây là khẳng định của BSCKII Nguyễn Đình Tuấn, Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Medlatec. Bác sĩ Tuấn cho biết, bên cạnh chất gây nghiện là nicotine, gây tăng nhịp tim, co thắt mạch máu ở tim, tăng huyết áp… trong thuốc lá điện tử còn có propylene glycol, một chất gây ung thư khi được đun nóng và hóa hơi cùng 60 hợp chất hóa học độc hại và các kim loại nặng.
Để tạo mùi vị hấp dẫn, thu hút người sử dụng, các nhà sản xuất còn sử dụng rất nhiều loại hương liệu có mùi vị như: chocolate, bạc hà, táo, cam, chanh… trong thuốc lá điện tử. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hiện có khoảng 20.000 loại hương liệu, trong đó có nhiều loại chưa được đánh giá toàn diện về mức độ gây hại với sức khỏe. Những hương vị này có thể che giấu độ gắt của nicotine làm cho sản phẩm dễ chịu hơn, dễ hít vào hơn. Một số hương liệu được sử dụng trong thuốc lá điện tử đã được chứng minh là làm tăng độc tính của sản phẩm.
Bác sĩ Nguyễn Đình Tuấn cho biết thêm, thuốc lá điện tử còn nguy hiểm hơn thuốc lá thông thường do có thể tự trộn các nguyên liệu ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí cả ma túy. Trường hợp nhỏ nhất bác sĩ từng điều trị là một bạn học sinh lớp 7. Bạn nhập viện với các biểu hiện run tay chân, chóng mặt, khó thở, đau tức ngực, loạn thần, xuất hiện các cơn co giật… Sau khi khai thác bệnh sử, dựa trên các triệu chứng và kết quả xét nghiệm dương tính với cần sa, lúc này bạn học sinh mới thừa nhận sử dụng thuốc lá điện tử.
Thực tế cho thấy, số trường hợp nhập viện cấp cứu sau khi xuất hiện các biến chứng do sử dụng thuốc lá điện tử được ghi nhận ở nhiều tỉnh, thành phố và đang có chiều hướng gia tăng. Theo báo cáo thống kê của gần 700 cơ sở khám, chữa bệnh, chỉ tính riêng năm 2023, có 1.224 người nhập viện do sử dụng thuốc lá điện tử trên cả nước.
Các tác hại nghiêm trọng khi sử dụng thuốc lá điện tử và giải pháp phòng ngừa
Bác sĩ Tuấn cho biết, sử dụng thuốc lá điện tử sẽ gây nên các tác hại nghiêm trọng tới sức khỏe.
Nicotine trong thuốc lá điện tử là chất gây nghiện, người sử dụng nó bắt buộc phải dùng tiếp, nếu không sẽ vật vã khó chịu, không dứt ra được. Nicotine làm giảm lưu lượng máu, gây ra nguy cơ đau thắt ngực, suy tim, đột quỵ. Nicotine còn gây ra suy giảm miễn dịch, giảm sức đề kháng.
Sử dụng thuốc lá điện tử lâu dài còn ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, thần kinh ngoại biên, gây ra các triệu chứng như loạn thần, đau đầu, suy giảm trí nhớ, run rẩy tay chân.
Thuốc lá điện tử được chứng minh đã gây ra bệnh phổi như tắc nghẽn phổi mãn tính, ung thư phổi, hen, đột quỵ não, tim mạch
Một số loại thuốc lá điện tử có thể chứa những thành phần nguy hiểm như chì, formaldehyde hay tetrahydrocannabinol (THC) là chất gây ung thư, dị tật bẩm sinh hoặc các vấn đề sức khỏe khác.
Là một bác sĩ chuyên khoa thần kinh, đã và đang điều trị rất nhiều trường hợp bệnh nhân liên quan đến thuốc lá điện tử, bác sĩ Tuấn cho rằng, với những trường hợp muốn cai thuốc lá điện tử, người sử dụng cần đến gặp bác sĩ hay chuyên gia y tế để có liệu trình điều trị phù hợp.
Về việc ngăn chặn thuốc lá điện tử, trước hết là từ phía cơ quan quản lý, việc đầu tiên phải làm và cần làm sớm là hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan thuốc lá điện tử và cấm lưu hành thuốc lá điện tử trong cộng đồng. Bên cạnh việc đó còn cần đẩy mạnh truyền thông, giáo dục - là trách nhiệm của các ban, ngành, địa phương, đặc biệt là các trường học, về tác hại của thuốc lá điện tử. Các em đang ở độ tuổi thích khám phá, thích thể hiện bản thân, thậm chí là chống đối, nên việc nhắc nhở, khuyên bảo cần được thực hiện khéo léo, kiên trì.
Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM (VIAM Clinic) trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam tư vấn, cung cấp chế độ dinh dưỡng cá thể dành cho những người đang điều trị các bệnh mạn tính, trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng, trẻ thừa cân béo phì phụ nữ mang thai và cho con bú,... Hãy liên hệ với VIAM Clinic nếu bạn muốn có chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị và cải thiện sức khỏe TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935.18.3939 hoặc 024.3633.5678
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Thuốc lá điện tử cản trở sự phát triển não bộ ở thanh thiếu niên.
-
Cách giúp đậu dễ tiêu hóa hơn
Mọi người thường tránh ăn đậu vì chúng được biết là gây đầy hơi và chướng bụng. Điều này xảy ra vì đậu chứa một loại đường phức tạp gọi là galacto-oligosaccharide (GOS), một dạng carbohydrate mà các enzyme tiêu hóa của con người không thể phân giải hoàn toàn. Thay vào đó, GOS được vi khuẩn trong ruột già lên men, và sinh ra sản phẩm phụ là khí, gây đầy hơi. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng đầy hơi do đậu gây ra, nhưng việc kết hợp đậu với một số loại thực phẩm cụ thể có thể cải thiện tiêu hóa.
-
Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer
Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.
-
Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?
Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?
-
Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa
Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.
-
5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả
Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.
-
Mướp đắng tốt cho sức khỏe thế nào?
Mướp đắng là thực phẩm phổ biến nhưng được nhiều người ưa chuộng vì những công dụng tốt cho sức khỏe.
-
Bệnh ho gà - Mối nguy hiểm cho trẻ nhỏ trong mùa đông
Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Bệnh đặc trưng bởi những cơn ho kéo dài, dữ dội và dai dẳng, thường kết thúc bằng tiếng “rít” đặc trưng khi hít vào. Ho gà có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người già và những người có hệ miễn dịch yếu. Việc tiêm vắc xin đầy đủ và phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này.
-
Teo cơ bắp chứ không phải loãng xương khiến người cao tuổi dễ vấp ngã
Chúng ta thường khuyên người lớn tuổi uống sữa Canxi để phòng gãy xương, nhưng chính lớp cơ bắp yếu mới là nguyên nhân khiến họ dễ vấp ngã. Hội chứng teo cơ tuổi già đang tàn phá sức khỏe người có tuổi. Ngay cả khi ăn rất nhiều thịt cá, cơ bắp của họ vẫn cứ teo dần vì một sai lầm phân bổ dinh dưỡng vô cùng phổ biến.
