Hiểm họa từ thuốc lá điện tử với giới trẻ
Cho dù pháp luật chưa cho phép buôn bán và sử dụng, thuốc lá điện tử vẫn xuất hiện tràn lan trên thị trường. Loại thuốc lá này chứa nhiều độc tố ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng lại được giới trẻ ưa thích sử dụng và đang có chiều hướng gia tăng.
Trên “chợ mạng”, mặt hàng thuốc lá điện tử được bán công khai.
Thực trạng đáng báo động
Dạo quanh các trường học, quán cà phê và các địa điểm công cộng khác, không khó để bắt gặp hình ảnh các bạn trẻ, thậm chí học sinh, sinh viên đang sử dụng thuốc lá điện tử (TLĐT).
Tại một quán nước bên cạnh một trường THPT trên địa bàn quận Cầu Giấy, tôi bắt gặp một nhóm học sinh đang chuyền tay nhau những chiếc pod thoạt nhìn như những cây bút, thản nhiên hút và nhả khói mù mịt.
Sau khi nghe tôi ngỏ ý muốn tìm hiểu để mua hút thử, một cậu thanh niên trong nhóm tên T. nhiệt tình giới thiệu rằng thuốc lá điện tử an toàn và chứa ít chất độc hơn thuốc lá truyền thống, hít xong không bị ám mùi. Chưa kể, thuốc lá điện tử có chứa những mùi thơm rất dễ chịu, khi hút vào dễ tạo nên cảm giác “hưng phấn”, “phê pha” cho người sử dụng hơn.
Được biết, T. hiện đang là học sinh lớp 12 và đã sử dụng thuốc lá điện tử được 2 năm. Không có sự cho phép của gia đình và nhà trường nhưng T. cùng nhóm bạn của mình vẫn thường xuyên “dùng trộm” thuốc lá điện tử.
Ngồi cách đó vài bàn, bạn X.H (23 tuổi, Hai Bà Trưng, Hà Nội) cũng đang nhâm nhi cốc cà phê cùng “điếu” thuốc lá điện tử trên tay. “Trước đây, tôi sử dụng thuốc lá điếu truyền thống nhưng nghe lời quảng cáo thuốc lá điện tử ít có hại hơn nên tôi chuyển qua sử dụng. Thuốc lá điện tử còn hút “êm” hơn và mùi thơm dễ chịu hơn nữa.”
“Thuốc lá điện tử bây giờ mua dễ lắm, giá cũng rẻ, chỉ khoảng vài trăm nghìn là có thể dùng cả tháng. Bạn chỉ cần gõ trên Google hay Facebook thông tin, người bán sẽ giao đến tận tay trong vòng 30 phút, máy hút thì tùy giá tiền”, H. vừa nói vừa hút, khói và hương bao trùm cả một góc quán.
Theo lời chỉ dẫn của H. tôi gõ từ khóa “thuốc lá điện tử” trên Facebook thì thấy có rất nhiều fanpage, hội nhóm hiện ra với hình thức kinh doanh các thiết bị tinh dầu, phụ kiện, máy hút thuốc lá điện tử từ mới đến cũ (đã qua sử dụng) với giá thành rất đa dạng.
Trong vai một bạn học sinh cấp 3 liên hệ với số điện thoại trong một bài viết, người bán hàng cho biết, nếu không thể đến tận nơi xem, cửa hàng sẽ gửi hình ảnh và tư vấn báo giá qua Facebook hoặc Zalo, thậm chí có một website riêng để tiện cho việc giới thiệu và mua bán sản phẩm. Bên cửa hàng có rất nhiều khung giá, sau khi chốt được sản phẩm ưng ý, nếu ở nội thành Hà Nội thì chỉ mất 30-40 phút để giao tận tay. Khi được hỏi về độ tuổi mua hàng, bên cửa hàng không giới hạn độ tuổi, thậm chí còn nhiệt tình giới thiệu có rất nhiều bạn học sinh cấp 2, cấp 3 đã là khách hàng quen thuộc ở đây.
Thuốc lá điện tử là sản phẩm cấm buôn bán trên website và các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng người bán đã có nhiều cách khác nhau để tiếp cận với khách hàng, đặc biệt là tệp khách hàng trẻ tuổi, trong đó có cả học sinh còn đang ngồi trên ghế nhà trường.
Theo PGS.TS Lương Ngọc Khuê – Nguyên Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại (PCTH) của thuốc lá, khảo sát trên 11 tỉnh thành, tỉ lệ sử dụng thuốc lá điện tử của học sinh ở nhóm từ 13-17 tuổi đang tăng từ 2,6% vào năm 2019 lên 8,1% năm vào năm 2023. Ở nhóm từ 13-15 tuổi, tỉ lệ đã tăng hơn gấp đôi từ 3,5% vào năm 2022 lên 8% vào năm 2023. Đặc biệt, tỉ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nữ giới độ tuổi 11-18 là 4,3% năm 2023.
“Thuốc lá điện tử còn nguy hiểm hơn thuốc lá thông thường”
BSCKII Nguyễn Đình Tuấn, chuyên khoa thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Medlatec.
(Ảnh: Sức khỏe+)
Đây là khẳng định của BSCKII Nguyễn Đình Tuấn, Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Medlatec. Bác sĩ Tuấn cho biết, bên cạnh chất gây nghiện là nicotine, gây tăng nhịp tim, co thắt mạch máu ở tim, tăng huyết áp… trong thuốc lá điện tử còn có propylene glycol, một chất gây ung thư khi được đun nóng và hóa hơi cùng 60 hợp chất hóa học độc hại và các kim loại nặng.
Để tạo mùi vị hấp dẫn, thu hút người sử dụng, các nhà sản xuất còn sử dụng rất nhiều loại hương liệu có mùi vị như: chocolate, bạc hà, táo, cam, chanh… trong thuốc lá điện tử. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hiện có khoảng 20.000 loại hương liệu, trong đó có nhiều loại chưa được đánh giá toàn diện về mức độ gây hại với sức khỏe. Những hương vị này có thể che giấu độ gắt của nicotine làm cho sản phẩm dễ chịu hơn, dễ hít vào hơn. Một số hương liệu được sử dụng trong thuốc lá điện tử đã được chứng minh là làm tăng độc tính của sản phẩm.
Bác sĩ Nguyễn Đình Tuấn cho biết thêm, thuốc lá điện tử còn nguy hiểm hơn thuốc lá thông thường do có thể tự trộn các nguyên liệu ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí cả ma túy. Trường hợp nhỏ nhất bác sĩ từng điều trị là một bạn học sinh lớp 7. Bạn nhập viện với các biểu hiện run tay chân, chóng mặt, khó thở, đau tức ngực, loạn thần, xuất hiện các cơn co giật… Sau khi khai thác bệnh sử, dựa trên các triệu chứng và kết quả xét nghiệm dương tính với cần sa, lúc này bạn học sinh mới thừa nhận sử dụng thuốc lá điện tử.
Thực tế cho thấy, số trường hợp nhập viện cấp cứu sau khi xuất hiện các biến chứng do sử dụng thuốc lá điện tử được ghi nhận ở nhiều tỉnh, thành phố và đang có chiều hướng gia tăng. Theo báo cáo thống kê của gần 700 cơ sở khám, chữa bệnh, chỉ tính riêng năm 2023, có 1.224 người nhập viện do sử dụng thuốc lá điện tử trên cả nước.
Các tác hại nghiêm trọng khi sử dụng thuốc lá điện tử và giải pháp phòng ngừa
Bác sĩ Tuấn cho biết, sử dụng thuốc lá điện tử sẽ gây nên các tác hại nghiêm trọng tới sức khỏe.
Nicotine trong thuốc lá điện tử là chất gây nghiện, người sử dụng nó bắt buộc phải dùng tiếp, nếu không sẽ vật vã khó chịu, không dứt ra được. Nicotine làm giảm lưu lượng máu, gây ra nguy cơ đau thắt ngực, suy tim, đột quỵ. Nicotine còn gây ra suy giảm miễn dịch, giảm sức đề kháng.
Sử dụng thuốc lá điện tử lâu dài còn ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, thần kinh ngoại biên, gây ra các triệu chứng như loạn thần, đau đầu, suy giảm trí nhớ, run rẩy tay chân.
Thuốc lá điện tử được chứng minh đã gây ra bệnh phổi như tắc nghẽn phổi mãn tính, ung thư phổi, hen, đột quỵ não, tim mạch
Một số loại thuốc lá điện tử có thể chứa những thành phần nguy hiểm như chì, formaldehyde hay tetrahydrocannabinol (THC) là chất gây ung thư, dị tật bẩm sinh hoặc các vấn đề sức khỏe khác.
Là một bác sĩ chuyên khoa thần kinh, đã và đang điều trị rất nhiều trường hợp bệnh nhân liên quan đến thuốc lá điện tử, bác sĩ Tuấn cho rằng, với những trường hợp muốn cai thuốc lá điện tử, người sử dụng cần đến gặp bác sĩ hay chuyên gia y tế để có liệu trình điều trị phù hợp.
Về việc ngăn chặn thuốc lá điện tử, trước hết là từ phía cơ quan quản lý, việc đầu tiên phải làm và cần làm sớm là hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan thuốc lá điện tử và cấm lưu hành thuốc lá điện tử trong cộng đồng. Bên cạnh việc đó còn cần đẩy mạnh truyền thông, giáo dục - là trách nhiệm của các ban, ngành, địa phương, đặc biệt là các trường học, về tác hại của thuốc lá điện tử. Các em đang ở độ tuổi thích khám phá, thích thể hiện bản thân, thậm chí là chống đối, nên việc nhắc nhở, khuyên bảo cần được thực hiện khéo léo, kiên trì.
Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM (VIAM Clinic) trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam tư vấn, cung cấp chế độ dinh dưỡng cá thể dành cho những người đang điều trị các bệnh mạn tính, trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng, trẻ thừa cân béo phì phụ nữ mang thai và cho con bú,... Hãy liên hệ với VIAM Clinic nếu bạn muốn có chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị và cải thiện sức khỏe TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935.18.3939 hoặc 024.3633.5678
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Thuốc lá điện tử cản trở sự phát triển não bộ ở thanh thiếu niên.
-
Lý do nên bỏ muối vào nước luộc trứng
Nhiều người nghĩ là cho chút muối khi luộc trứng giúp dễ bóc vỏ hơn. Thực tế, nhúm muối nhỏ là một mẹo khoa học giúp luộc trứng hoàn hảo hơn cả.
-
Bố mẹ nên làm gì để giúp con ôn thi học kỳ tiểu học hiệu quả
Mỗi khi mùa thi học kỳ đến gần, không khí trong nhiều gia đình lại trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Với các bạn nhỏ tiểu học, lứa tuổi còn ham vui, dễ xao nhãng và chưa có kỹ năng tập trung kéo dài, kỳ thi không chỉ là thử thách với con mà còn là một cuộc chiến tâm lý đối với cả bố mẹ. Hiểu được những nỗi lo đó, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin để việc ôn thi học kỳ trở nên nhẹ nhàng hơn. Thay vì áp lực điểm số, sự đồng hành đúng cách của phụ huynh sẽ giúp trẻ vừa nắm vững kiến thức, vừa hình thành được thói quen tự học bền vững.
-
Uống lá chè tươi hay trà khô tốt hơn cho gan?
Trà xanh chứa các hoạt chất giúp bảo vệ gan hiệu quả. Tuy nhiên, nên lựa chọn lá chè tươi hái vườn hay trà khô để đạt lợi ích cao nhất mà không gây hại cho sức khỏe?
-
Bệnh đái tháo đường type 5
Bệnh đái tháo đường type 5 (Tiểu đường type 5), trước đây gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), là một thể bệnh riêng biệt gắn với suy dinh dưỡng mạn tính và thiếu sự chăm sóc y tế. Sau nhiều năm tranh luận, tháng 1/2025, một nhóm chuyên gia quốc tế đã thống nhất phân loại lại tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng- MRDM thành tiểu đường type 5. Quyết định này được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) phê chuẩn tại Đại hội Đái tháo đường Thế giới 2025 ở Bangkok.
-
Mối liên quan giữa giấc ngủ và tăng trưởng ở trẻ từ 5 – 8 tuổi
Ngủ đủ giấc là yếu tố vô cùng quan trọng đối với trẻ bởi nhiều lý do khác nhau, từ việc hồi phục năng lượng cho cơ thể hoạt động cho tới hoàn thiện các chức năng não bộ. Các bằng chứng khoa học còn chỉ ra rằng giấc ngủ giúp hỗ trợ cho quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.
-
6 loại thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều
Mọi người thường nghe nhiều về canxi nhưng ít chú ý đến magie - khoáng chất liên quan đến hàng trăm phản ứng sinh hóa trong cơ thể như ổn định nhịp tim, thư giãn cơ bắp, củng cố hệ thần kinh, kiểm soát đường huyết. Tham khảo một số thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều.
-
Bệnh tay chân miệng : Dấu hiệu và phòng tránh cho trẻ
Bệnh tay chân miệng là một bệnh phổ biến ở trẻ em, thường bùng phát trong những tháng giao mùa trời lạnh do điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển. Với tốc độ lây lan nhanh qua đường tiếp xúc và tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm, việc hiểu rõ dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa bệnh tay chân miệng là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin khoa học, thực tiễn giúp phụ huynh nhận diện sớm bệnh và áp dụng các biện pháp phòng tránh hiệu quả.
-
Các nhà khoa học phát hiện yếu tố dự đoán tuổi thọ trong một nghiên cứu gây bất ngờ
Các nhà khoa học cho biết họ đã xác định được một chỉ số quan trọng giúp dự đoán tuổi thọ con người. Kết quả cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng vai trò lớn hơn nhiều so với những gì từng ước tính. Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng lối sống lành mạnh vẫn giữ vai trò thiết yếu trong việc sống lâu và sống khỏe.
