Hệ thần kinh bị ảnh hưởng thế nào bởi thời tiết?

Thời tiết và những thay đổi khí hậu thực sự có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe thần kinh sinh học của bạn hơn bạn nghĩ. Ngay cả những thay đổi nhỏ cũng có thể dẫn đến sự khác biệt đáng kể trong cách bạn cảm nhận và vận động.

Áp suất khí quyển

Áp suất khí quyển, hay còn gọi là áp suất không khí, là trọng lượng của không khí xung quanh và bầu khí quyển Trái đất. Chúng ta đều quen thuộc với cảm giác khi máy bay cất cánh hoặc hạ cánh: bụng có thể khó chịu và hơi choáng váng. Những cảm giác này, do sự thay đổi lớn về độ cao gây ra, chính là cách cơ thể chúng ta cảm nhận sự thay đổi áp suất khí quyển.

Những thay đổi về áp suất khí quyển thường xảy ra trong lúc giao mùa và có thể ảnh hưởng đến cảm giác của chúng ta ở mức độ cá nhân. Tùy thuộc vào từng người, việc áp suất khí quyển giảm do một cơn bão sắp đến có thể làm giảm lưu lượng oxy lên não, gây ra cơn đau nửa đầu hoặc mất cân bằng áp suất xoang. Đối với những người khác, sự giảm áp suất này có thể khiến các mô liên kết giãn nở, gây ra đau khớp và mệt mỏi cơ bắp toàn thân. Bạn còn nhớ người cao tuổi thường phàn nàn rằng khi trời mưa, các khớp xương của các cụ luôn đau nhói? Thực ra, người cao tuổi đã cảm thấy thật. Khi áp suất khí quyển giảm, bao khớp xung quanh mỗi khớp của họ sẽ bắt đầu giãn nở. Nếu có những thay đổi do viêm khớp trong các khớp, bao khớp giãn nở sẽ gây áp lực lên khớp.

Độ ẩm

Đơn giản mà nói, độ ẩm là lượng hơi ẩm trong không khí. Ở các nước châu Á, chúng ta hiểu quá rõ về độ ẩm. Đối với một số người, độ ẩm cao liên tục có thể gây áp lực gia tăng lên khả năng điều hòa nhiệt độ cơ thể, huyết áp và đường huyết, dẫn đến tăng mệt mỏi, quá nóng, sưng tấy hoặc khó chịu. Đối với những bệnh nhân có độ nhạy cảm thần kinh hoặc viêm nhiễm, môi trường độ ẩm cao có thể gây khó khăn trong việc giảm các triệu chứng đau và quản lý tình trạng mãn tính.

Biến đổi nhiệt độ

Mùa xuân ở châu á mang đến sự tăng dần của nhiệt độ và độ ẩm, nhưng thường thì buổi sáng có thể bắt đầu mát mẻ, trong khi giữa buổi chiều lại trở nên nóng và ẩm bất ngờ. Việc di chuyển giữa các không gian trong nhà có điều hòa và điều kiện ngoài trời ấm áp cũng có thể gây thêm căng thẳng cho khả năng điều hòa nhiệt độ bên trong cơ thể. Những thay đổi đột ngột này có thể dẫn đến mệt mỏi, suy nhược hoặc thay đổi nhận thức, đặc biệt ở những người có tổn thương thần kinh.

Tiếp xúc với chất gây dị ứng

Với khí hậu thất thường, ấm ướt, đây là điều kiện rất thuận lợi cho phấn hoa, nấm mốc và mạt bụi hoạt động. Cùng với những thay đổi trong hình thái thời tiết, việc tiếp xúc với nấm mốc, phấn hoa có thể ảnh hưởng đến khả năng phản ứng của cơ thể với các chất gây dị ứng. Triệu chứng dị ứng có thể dẫn đến nghẹt mũi, rối loạn giấc ngủ và viêm nhiễm, gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, áp lực xoang, sương mù não và đau đầu.

Tình trạng khi hệ thần kinh bị ảnh hưởng bởi thời tiết

Một số người đặc biệt nhạy cảm với sự thay đổi của thời tiết, và các triệu chứng của họ có thể xuất hiện gần như ngay lập tức. Mặc dù dị ứng theo mùa và những thay đổi khí quyển như độ ẩm, dao động nhiệt độ hoặc áp suất khí quyển có thể gây khó chịu, chúng cũng có thể làm trầm trọng thêm hoặc giống với các triệu chứng của những tình trạng thần kinh tiềm ẩn.

Dưới đây là một số rối loạn thần kinh thường trùng lặp với các triệu chứng liên quan đến thời tiết. Việc nhận ra mối liên hệ này có thể giúp xác định khi nào vấn đề không chỉ là theo mùa và khi nào cần đánh giá thêm.

Đau nửa đầu mãn tính 

Thay đổi áp suất khí quyển, nhiệt độ và độ ẩm là những yếu tố kích hoạt đau nửa đầu đã được biết đến. Mặc dù thời tiết có thể khởi phát phản ứng, nguyên nhân cơ bản thường là sự nhạy cảm thần kinh đối với các tác động từ giác quan và môi trường. Họ thường cảm thấy mệt mỏi và đau đầu, đôi lúc họ sẽ hỏi về thời tiết vào ngày hôm sau.

Rối loạn tiền đình

Các tình trạng như bệnh Meniere, viêm dây thần kinh tiền đình và hội chứng hậu chấn động có thể gây chóng mặt và mất thăng bằng. Những triệu chứng này thường trở nên rõ rệt hơn trong quá trình thay đổi áp suất ảnh hưởng đến tai trong và các hệ thống liên quan

Đọc thêm: Những điều cần biết về rối loạn tiền đình | VIAM

Rối loạn chức năng hệ thần kinh tự chủ 

Hệ thần kinh tự chủ điều hòa các chức năng thiết yếu như kiểm soát nhiệt độ, huyết áp và nhịp tim. Ở những người mắc rối loạn chức năng hệ thần kinh tự chủ, sự thay đổi về độ ẩm hoặc nhiệt độ có thể dẫn đến sương mù não, mệt mỏi hoặc choáng váng. Thường thì bệnh nhân sẽ bị chóng mặt và mất thăng bằng đáng kể trong điều kiện khí hậu nóng ẩm. Hãy khuyến khích họ duy trì nhiệt độ cơ thể mát mẻ và luôn giữ đủ nước, đặc biệt là trong những tháng mùa hè thu sắp tới này.

Đau cơ xơ hóa và nhạy cảm trung ương 

Những người mắc đau cơ xơ hóa hoặc các hội chứng đau tương tự có thể nhận thấy sự gia tăng đau, mệt mỏi hoặc đầu óc kém minh mẫn trong một số điều kiện thời tiết nhất định. Các rối loạn này liên quan đến một hệ thần kinh phản ứng mạnh mẽ hơn với cả những thay đổi bên trong và bên ngoài.

Đa xơ cứng 

Nhiều người mắc đa xơ cứng trải qua sự tạm thời tồi tệ hơn của các triệu chứng trong thời tiết ấm hơn. Nhiệt độ và độ ẩm có thể cản trở sự dẫn truyền tín hiệu thần kinh, góp phần gây ra mệt mỏi, yếu cơ và suy nghĩ chậm chạp. Thật vậy, vào đầu những năm 1900, có một thứ gọi là "thử nghiệm tắm nước nóng". Các bác sĩ sẽ đặt những bệnh nhân nghi ngờ mắc bệnh đa xơ cứng vào bồn tắm nước nóng, và nếu họ mệt mỏi, yếu hoặc kiệt sức, điều đó đôi khi sẽ củng cố chẩn đoán. Khi nước nguội đi, họ lấy lại được một phần sức mạnh và có thể ra khỏi bồn tắm.

Hội chứng hậu chấn động (Post-Concussion Syndrome)

Đối với những người đang hồi phục sau chấn động, ngay cả những thay đổi thời tiết nhẹ như hoạt động của bão hoặc dao động nhiệt độ cũng có thể gây ra đau đầu, rối loạn giấc ngủ hoặc các vấn đề về tập trung.

Quản lý các triệu chứng khi giao mùa

Mặc dù chúng ta không thể kiểm soát thời tiết, nhưng chúng ta có thể kiểm soát cách cơ thể phản ứng với nó.

• Theo dõi thời tiết: Sử dụng nhật ký hoặc ứng dụng đơn giản để ghi lại các triệu chứng cùng với những thay đổi thời tiết. Nếu bạn nhận thấy một quy luật nào đó, điều này có thể giúp xác định các yếu tố kích hoạt theo thời gian.
• Luôn uống đủ nước: Biến việc uống đủ nước thành thói quen hàng ngày để giúp cơ thể thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ và áp suất.
• Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột: Hãy cho cơ thể bạn thời gian để thích nghi khi di chuyển giữa không gian trong nhà mát mẻ và điều kiện ngoài trời ấm áp.
• Ngủ đủ giấc: Nghỉ ngơi kém thường làm trầm trọng thêm các triệu chứng liên quan đến thời tiết. Để cải thiện chất lượng giấc ngủ, đặc biệt trong mùa bão, hãy sử dụng rèm cản sáng, máy tạo tiếng ồn trắng và duy trì thói quen hàng ngày nhất quán.
• Nói chuyện với bác sĩ tâm lý: Nếu bạn nhận thấy cơ thể không được khỏe, hãy đi gặp các bác sĩ tâm lýđể được tư vấn tốt nhất. Hãy chủ động phòng ngừa hơn chữa bệnh.

Nếu các triệu chứng của bạn tăng giảm theo thời tiết, rất có thể hệ thần kinh của bạn đang cố gắng nói với bạn điều gì đó.

Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi, uể oải, hoặc mất thăng bằng trong một số hình thái thời tiết nhất định, đừng cho đó là "chỉ vì nóng" hay "do tuổi tác". Đó có thể là hệ thần kinh của bạn đang phản ứng với căng thẳng từ môi trường, và có thể có những cách hiệu quả hơn để quản lý nó.

Ngay cả khi các yếu tố kích hoạt từ môi trường là một phần của vấn đề, hệ thần kinh có thể khuếch đại phản ứng của cơ thể. Nếu các triệu chứng dường như quay trở lại theo mùa hoặc không cải thiện chỉ với điều trị dị ứng, thì đã đến lúc xem xét việc thăm khám thần kinh.