Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Để nuôi dạy con cái hiệu quả hơn

Nuôi con là một trong những việc khó nhất – và một điều mà bạn có lẽ cảm thấy thiếu sự chuẩn bị nhất.

Để nuôi dạy con cái hiệu quả hơn

1. Thúc đẩy lòng tự trọng ở trẻ

Các trẻ nhỏ bắt đầu phát triển sự cảm nhận về bản thân khi chúng nhìn thấy bản thân qua con mắt của cha mẹ. Ngữ điệu, cử chỉ, và sự biểu hiện tình cảm của bạn được em bé chăm chú nhìn. Các từ ngữ và hành động của bố mẹ ảnh hưởng đến sự phát triển lòng tự trọng của trẻ nhỏ hơn bất kì điều gì khác .

Khen ngợi các thành tích dù nhỏ nhất sẽ khiến trẻ cảm thấy tự hào hơn, để trẻ làm việc một cách độc lập sẽ khiến trẻ cảm thấy năng lực của mình. Ngược lại, những nhận xét coi thường hoặc so sánh một điểm yếu của trẻ với những điều khác sẽ khiến chúng cảm thấy vô dụng.

Tránh dùng các lời nói nặng nề hay sử dụng từ ngữ công kích. Những lời nhận xét giống như: “Con thật ngốc khi làm điều đó!” hay “Con hành động như một đứa trẻ con vậy!” gây ra tổn hại cho tâm lý trẻ cũng giống như các chấn thương về thể xác vậy

Lựa chọn từ ngữ cẩn thận và trở nên rộng lượng hơn với trẻ. Để con bạn biết rằng mọi người cũng có những sai lầm, và bạn vẫn yêu chúng, thậm chí khi bạn không thích cách cư xử của chúng.

2. Dạy trẻ làm đúng

Bạn đã từng suy nghĩ xem đã bao nhiêu lần bạn phản ứng tiêu cực đối với bọn trẻ trong một ngày chưa? Bạn sẽ cảm thấy thế nào về một ông chủ đối xử với bạn bằng sự quản lí tiêu cực, mặc dù nó là có ý tốt?

Cách hiệu quả hơn để dạy trẻ làm đúng là: “Con đã dọn giường mà không cần nhắc nhở - thật là tuyệt vời” hoặc “Mẹ đã xem con chơi với chị và con thật kiên trì.” Những lời nói đó sẽ khuyến khích trẻ làm những điều tốt về lâu dài hơn là lặp lại những lời khiển trách.

Chú ý đến mọi thứ để có thể khen ngợi trẻ mỗi ngày. Rộng lượng với những phần thưởng – tình yêu của bạn, những cái ôm, và lời khen có thể làm việc đầy kì diệu. Bạn sẽ sớm thấy bạn “trưởng thành” hơn trong cư xử.

3. Thiết lập giới hạn và kỉ luật phù hợp

Kỉ luật là cần thiết trong mọi gia đình. Mục đích của kỉ luật là giúp cho trẻ lựa chọn hành vi được chấp nhận và học cách tự điều chỉnh bản thân. Chúng có thể sẽ kiểm tra giới hạn bạn đặt ra, nhưng bọn trẻ cũng cần những giới hạn đó để phát triển thành một người có trách nhiệm.

Thiết lập nguyên tắc trong nhà giúp trẻ nhỏ hiểu được những kì vọng của bản thân và phát triển sự tự kiểm soát. Một số nguyên tắc có thể bao gồm: không xem tivi cho đến khi làm xong bài tập về nhà, không đập phá, gọi tên hoặc trêu chọc anh chị em

4. Lập thời gian biểu cho trẻ

Đôi khi khó khăn cho cả bố mẹ và trẻ để cùng nhau ăn bữa cơm gia đình. Nhưng chắc chắn không có thứ gì trẻ mong muốn hơn là một bữa cơm gia đình. Thức dậy sớm hơn 10 phút vào buổi sáng để bạn có thể ăn sáng với con mình hoặc để việc rửa bát lại sau và đi dạo sau bữa tối với các con. Trẻ nhỏ không nhận được sự chú ý mà chúng muốn từ bố mẹ thường cư xử không đúng đắn vì chúng thường nghĩ rằng làm như thế sẽ  được chú ý.

Rất nhiều bậc phụ huynh nhận thấy cần một lịch sinh hoạt cùng với bọn trẻ. Tổ chức một buổi tối đặc biệt mỗi tuần để ở bên nhau và để bọn trẻ quyết định dành bao nhiêu thời gian là hợp lí. Tìm các cách khác nhau để kết nối như đặt một thông báo hay vật gì đó đặc biệt trong hộp đựng cơm trưa của trẻ.

Các bé tuổi vị thành niên có vẻ cần ít sự chia sẻ chú ý từ bố mẹ hơn là các trẻ nhỏ. Vì có ít cơ hội cho bố mẹ và các em ở bên nhau, bố mẹ nên chủ động khi các em bộc lộ mong muốn nói chuyện hay tham gia các hoạt động gia đình. Tham dự các buổi hòa nhạc, trò chơi, và các sự kiện khác với các bé đang ở tuổi teen sẽ biểu lộ sự chu đáo và giúp bạn hiểu nhiều hơn về con mình hay bạn của con mình.

Đừng cảm thấy tội lỗi nếu bạn là một ông bố bà mẹ của công việc. Có nhiều thứ nhỏ để bạn làm ở nhà như làm bắp rang bơ, chơi bài, chơi đồ hàng sẽ khiến trẻ nhớ đến.

5. Trở thành một hình mẫu tốt

Con bạn sẽ học rất nhiều cách cư xử từ bố mẹ. Càng nhỏ, trẻ càng dễ bắt chước bạn. Trước khi bạn nóng giận trước mặt bọn trẻ, hãy nghĩ: đó là điều bạn muốn trẻ cư xử khi tức giận? Trẻ sẽ học theo nếu như bạn cứ tiếp tục như vậy. Các nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ nhỏ thường có một hình mẫu để làm gương ở nhà.

Hình mẫu mà bạn mong muốn nhìn thấy từ con bạn: trách nhiệm, thân thiện, trung thực, tốt bụng và khoan dung, không ích kỉ, giúp đỡ người khác mà không mong chờ sự trả ơn, biết cảm ơn và đưa ra những lời khen ngợi. Hơn hết, hãy đối xử với con mình như những gì bạn mong muốn người khác đối xử với mình.

6. Giao thiệp

Bạn không thể mong đợi trẻ làm mọi điều đơn giản vì bạn yêu cầu trẻ phải làm. Chúng muốn và xứng đáng nhận những lời giải thích từ người lớn. Nếu chúng ta không dành thời gian để giải thích, trẻ nhỏ sẽ bắt đầu băn khoăn về giá trị và động lực của chúng ta. Bố mẹ thuyết phục con mình bằng cách cho phép chúng hiểu và học khi không bị phán xét.

Đưa ra những mong muốn rõ ràng của bạn. Nếu có một vấn đề, hãy miêu tả nó và bộc lộ cảm xúc của bạn và mời trẻ tìm biện pháp với bạn. Hãy gợi ý và đưa ra lựa chọn. Mở rộng tầm hiểu biết của trẻ hơn. Đàm phán. Khi trẻ tham gia việc quyết định trẻ sẽ có động lực hơn để thực hiện.

7. Hãy chỉ ra rằng tình yêu của bạn là vô điều kiện

Đối với một ông bố bà mẹ mà nói, bạn luôn có trách nhiệm điều chỉnh và hướng dẫn con mình. Nhưng bạn phải đưa ra các hướng dẫn khác nhau để trẻ có thể tiếp thu.

Khi bạn phải đối diện với con, hãy tránh khiển trách, chỉ trích, hoặc tìm kiếm khuyết điểm làm giảm sự tự trọng của trẻ và có thể dẫn đến sự bực bội ở trẻ. Thay vào đó, cố gắng nuôi nấng, giáo dục và động viện và thậm chí kể cả khi kỉ luật con mình. Cần đảm bảo con trẻ biết rằng mặc dù bạn muốn sau này tốt hơn, nhưng tình yêu của bạn thì không có để ý đến những sai lầm đó.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Thể thao và ảnh hưởng tích cực đến tâm lý và năng lực xã hội của trẻ

CTV Nguyễn Hảo - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - theo Kidhealth
Bình luận
Tin mới
  • 30/05/2026

    6 lợi ích sức khỏe khi thường xuyên ăn đậu phụ

    Là một món ăn bình dân rẻ tiền nhưng đậu phụ lại chứa nguồn dinh dưỡng rất tốt cho sức khỏe. Hãy khám phá những thay đổi tích cực của cơ thể khi chúng ta thường xuyên ăn đậu phụ.

  • 30/05/2026

    10 lợi ích của việc ca hát đối với sức khỏe

    Việc cất tiếng hát mang lại nhiều giá trị tích cực cho cả cơ thể và tinh thần. Các bằng chứng khoa học cho thấy ca hát không chỉ là một hình thức giải trí mà còn là một liệu pháp hỗ trợ sức khỏe hiệu quả.

  • 29/05/2026

    Uống nước ép bưởi có giúp giảm huyết áp?

    Nước ép bưởi cung cấp nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe. Thức uống này được đánh giá là có khả năng hỗ trợ giảm huyết áp, tuy nhiên có một số điều cần lưu ý...

  • 29/05/2026

    Vai trò gia đình trong hỗ trợ sức khỏe tâm thần con mùa thi

    Mùa thi cử vốn là khoảng thời gian các bạn học sinh phải đối mặt với nhiều lo âu, từ kỳ vọng của cha mẹ đến áp lực tự thân và sự cạnh tranh ở trường lớp. Những lúc căng thẳng như thế này, sự thấu hiểu và chăm sóc từ gia đình chính là "liều thuốc" quý giá nhất giúp các em giữ vững tinh thần. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin giúp phụ huynh kết nối với con nhẹ nhàng hơn, giúp các sĩ tử vượt qua kỳ thi một cách thoải mái và tự tin nhất.

  • 28/05/2026

    5 nhóm thực phẩm quan trọng trong chế độ dinh dưỡng sau tuổi 50

    Sau tuổi 50, hệ tiêu hóa và khả năng hấp thụ không còn tốt như thời trẻ. Trong giai đoạn này, chế độ dinh dưỡng sau tuổi 50 đóng vai trò là ‘liều thuốc’ tự nhiên giúp sửa chữa cơ thể và nâng cao chất lượng cuộc sống.

  • 28/05/2026

    Bảo vệ da khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời trong mùa hè

    Mùa hè đến mang theo những ngày nắng rực rỡ, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ lớn cho làn da của bạn. Ánh nắng mặt trời, dù cần thiết để tổng hợp vitamin D và mang lại cảm giác ấm áp, lại chứa tia cực tím (UV) có khả năng gây tổn thương da nghiêm trọng nếu không được bảo vệ đúng cách.

  • 27/05/2026

    6 loại trái cây tốt cho thận

    Thận đảm nhiệm nhiều chức năng để duy trì sức khỏe như điều hòa lượng nước và loại bỏ chất thải. Nếu không chăm sóc thận đúng cách, chức năng thận có thể bị suy giảm. Tham khảo một số loại trái cây tốt cho thận.

  • 27/05/2026

    11 lợi ích sức khỏe từ vỏ cam

    Có lẽ ít người biết rằng vỏ cam rất giàu một số chất dinh dưỡng, bao gồm chất xơ, vitamin C và các hợp chất thực vật như polyphenol rất có lợi cho sức khỏe.

Xem thêm