Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Để nuôi dạy con cái hiệu quả hơn

Nuôi con là một trong những việc khó nhất – và một điều mà bạn có lẽ cảm thấy thiếu sự chuẩn bị nhất.

Để nuôi dạy con cái hiệu quả hơn

1. Thúc đẩy lòng tự trọng ở trẻ

Các trẻ nhỏ bắt đầu phát triển sự cảm nhận về bản thân khi chúng nhìn thấy bản thân qua con mắt của cha mẹ. Ngữ điệu, cử chỉ, và sự biểu hiện tình cảm của bạn được em bé chăm chú nhìn. Các từ ngữ và hành động của bố mẹ ảnh hưởng đến sự phát triển lòng tự trọng của trẻ nhỏ hơn bất kì điều gì khác .

Khen ngợi các thành tích dù nhỏ nhất sẽ khiến trẻ cảm thấy tự hào hơn, để trẻ làm việc một cách độc lập sẽ khiến trẻ cảm thấy năng lực của mình. Ngược lại, những nhận xét coi thường hoặc so sánh một điểm yếu của trẻ với những điều khác sẽ khiến chúng cảm thấy vô dụng.

Tránh dùng các lời nói nặng nề hay sử dụng từ ngữ công kích. Những lời nhận xét giống như: “Con thật ngốc khi làm điều đó!” hay “Con hành động như một đứa trẻ con vậy!” gây ra tổn hại cho tâm lý trẻ cũng giống như các chấn thương về thể xác vậy

Lựa chọn từ ngữ cẩn thận và trở nên rộng lượng hơn với trẻ. Để con bạn biết rằng mọi người cũng có những sai lầm, và bạn vẫn yêu chúng, thậm chí khi bạn không thích cách cư xử của chúng.

2. Dạy trẻ làm đúng

Bạn đã từng suy nghĩ xem đã bao nhiêu lần bạn phản ứng tiêu cực đối với bọn trẻ trong một ngày chưa? Bạn sẽ cảm thấy thế nào về một ông chủ đối xử với bạn bằng sự quản lí tiêu cực, mặc dù nó là có ý tốt?

Cách hiệu quả hơn để dạy trẻ làm đúng là: “Con đã dọn giường mà không cần nhắc nhở - thật là tuyệt vời” hoặc “Mẹ đã xem con chơi với chị và con thật kiên trì.” Những lời nói đó sẽ khuyến khích trẻ làm những điều tốt về lâu dài hơn là lặp lại những lời khiển trách.

Chú ý đến mọi thứ để có thể khen ngợi trẻ mỗi ngày. Rộng lượng với những phần thưởng – tình yêu của bạn, những cái ôm, và lời khen có thể làm việc đầy kì diệu. Bạn sẽ sớm thấy bạn “trưởng thành” hơn trong cư xử.

3. Thiết lập giới hạn và kỉ luật phù hợp

Kỉ luật là cần thiết trong mọi gia đình. Mục đích của kỉ luật là giúp cho trẻ lựa chọn hành vi được chấp nhận và học cách tự điều chỉnh bản thân. Chúng có thể sẽ kiểm tra giới hạn bạn đặt ra, nhưng bọn trẻ cũng cần những giới hạn đó để phát triển thành một người có trách nhiệm.

Thiết lập nguyên tắc trong nhà giúp trẻ nhỏ hiểu được những kì vọng của bản thân và phát triển sự tự kiểm soát. Một số nguyên tắc có thể bao gồm: không xem tivi cho đến khi làm xong bài tập về nhà, không đập phá, gọi tên hoặc trêu chọc anh chị em

4. Lập thời gian biểu cho trẻ

Đôi khi khó khăn cho cả bố mẹ và trẻ để cùng nhau ăn bữa cơm gia đình. Nhưng chắc chắn không có thứ gì trẻ mong muốn hơn là một bữa cơm gia đình. Thức dậy sớm hơn 10 phút vào buổi sáng để bạn có thể ăn sáng với con mình hoặc để việc rửa bát lại sau và đi dạo sau bữa tối với các con. Trẻ nhỏ không nhận được sự chú ý mà chúng muốn từ bố mẹ thường cư xử không đúng đắn vì chúng thường nghĩ rằng làm như thế sẽ  được chú ý.

Rất nhiều bậc phụ huynh nhận thấy cần một lịch sinh hoạt cùng với bọn trẻ. Tổ chức một buổi tối đặc biệt mỗi tuần để ở bên nhau và để bọn trẻ quyết định dành bao nhiêu thời gian là hợp lí. Tìm các cách khác nhau để kết nối như đặt một thông báo hay vật gì đó đặc biệt trong hộp đựng cơm trưa của trẻ.

Các bé tuổi vị thành niên có vẻ cần ít sự chia sẻ chú ý từ bố mẹ hơn là các trẻ nhỏ. Vì có ít cơ hội cho bố mẹ và các em ở bên nhau, bố mẹ nên chủ động khi các em bộc lộ mong muốn nói chuyện hay tham gia các hoạt động gia đình. Tham dự các buổi hòa nhạc, trò chơi, và các sự kiện khác với các bé đang ở tuổi teen sẽ biểu lộ sự chu đáo và giúp bạn hiểu nhiều hơn về con mình hay bạn của con mình.

Đừng cảm thấy tội lỗi nếu bạn là một ông bố bà mẹ của công việc. Có nhiều thứ nhỏ để bạn làm ở nhà như làm bắp rang bơ, chơi bài, chơi đồ hàng sẽ khiến trẻ nhớ đến.

5. Trở thành một hình mẫu tốt

Con bạn sẽ học rất nhiều cách cư xử từ bố mẹ. Càng nhỏ, trẻ càng dễ bắt chước bạn. Trước khi bạn nóng giận trước mặt bọn trẻ, hãy nghĩ: đó là điều bạn muốn trẻ cư xử khi tức giận? Trẻ sẽ học theo nếu như bạn cứ tiếp tục như vậy. Các nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ nhỏ thường có một hình mẫu để làm gương ở nhà.

Hình mẫu mà bạn mong muốn nhìn thấy từ con bạn: trách nhiệm, thân thiện, trung thực, tốt bụng và khoan dung, không ích kỉ, giúp đỡ người khác mà không mong chờ sự trả ơn, biết cảm ơn và đưa ra những lời khen ngợi. Hơn hết, hãy đối xử với con mình như những gì bạn mong muốn người khác đối xử với mình.

6. Giao thiệp

Bạn không thể mong đợi trẻ làm mọi điều đơn giản vì bạn yêu cầu trẻ phải làm. Chúng muốn và xứng đáng nhận những lời giải thích từ người lớn. Nếu chúng ta không dành thời gian để giải thích, trẻ nhỏ sẽ bắt đầu băn khoăn về giá trị và động lực của chúng ta. Bố mẹ thuyết phục con mình bằng cách cho phép chúng hiểu và học khi không bị phán xét.

Đưa ra những mong muốn rõ ràng của bạn. Nếu có một vấn đề, hãy miêu tả nó và bộc lộ cảm xúc của bạn và mời trẻ tìm biện pháp với bạn. Hãy gợi ý và đưa ra lựa chọn. Mở rộng tầm hiểu biết của trẻ hơn. Đàm phán. Khi trẻ tham gia việc quyết định trẻ sẽ có động lực hơn để thực hiện.

7. Hãy chỉ ra rằng tình yêu của bạn là vô điều kiện

Đối với một ông bố bà mẹ mà nói, bạn luôn có trách nhiệm điều chỉnh và hướng dẫn con mình. Nhưng bạn phải đưa ra các hướng dẫn khác nhau để trẻ có thể tiếp thu.

Khi bạn phải đối diện với con, hãy tránh khiển trách, chỉ trích, hoặc tìm kiếm khuyết điểm làm giảm sự tự trọng của trẻ và có thể dẫn đến sự bực bội ở trẻ. Thay vào đó, cố gắng nuôi nấng, giáo dục và động viện và thậm chí kể cả khi kỉ luật con mình. Cần đảm bảo con trẻ biết rằng mặc dù bạn muốn sau này tốt hơn, nhưng tình yêu của bạn thì không có để ý đến những sai lầm đó.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Thể thao và ảnh hưởng tích cực đến tâm lý và năng lực xã hội của trẻ

CTV Nguyễn Hảo - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - theo Kidhealth
Bình luận
Tin mới
  • 01/11/2026

    Chiến dịch Movember và hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe phái mạnh

    Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.

  • 01/11/2026

    Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông

    Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.

  • 31/10/2026

    Nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch gia tăng khi trời lạnh: Cơ chế và cách phòng ngừa

    Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ nhập viện do nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim tăng rõ rệt trong những tháng mùa đông so với các thời điểm khác trong năm.

  • 31/10/2026

    Thời tiết nồm ẩm và nguy cơ bệnh tiêu hóa: Triệu chứng và cách phòng ngừa

    Độ ẩm không khí tăng cao không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn biến môi trường thuận lợi cho các loại mầm bệnh như vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến thực phẩm dễ hỏng, thức ăn thừa nhanh ôi thiu, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, gây đau bụng, nôn mửa thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin hữu ích giúp bạn nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong giai đoạn này.

  • 30/10/2026

    Interferon là gì và những điều bạn cần biết khi điều trị bằng interferon

    Interferon là một loại protein được sản xuất trong phòng thí nghiệm, có khả năng hỗ trợ hệ miễn dịch chống lại một số bệnh nhiễm trùng và bệnh lý nhất định. Các loại thuốc interferon hoạt động tương tự như interferon tự nhiên do cơ thể sản xuất. Các bác sĩ thường sử dụng interferon để điều trị các bệnh nhiễm virus, một số loại ung thư và các tình trạng sức khỏe khác. Cùng tìm hiểu về interferon qua bài viết sau!

  • 30/10/2026

    7 cách giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer

    Chưa có cách chữa khỏi bệnh Alzheimer, nhưng có thể chủ động bảo vệ sức khỏe não bộ, kiểm soát các yếu tố nguy cơ ngay từ sớm.

  • 30/10/2026

    Viêm da mùa đông

    Viêm da mùa đông (hay còn gọi là “winter rash”) là tình trạng da bị kích ứng, khô, ngứa, đỏ hoặc bong tróc xảy ra khi da phải chịu tác động của môi trường lạnh, khô và thay đổi từ bên ngoài vào.

  • 29/10/2026

    Bệnh xương đá ác tính thể nặng (SMO)

    Bệnh xương đá ác tính nặng (SMO) là một rối loạn bẩm sinh dẫn đến suy giảm quá trình tái tạo xương. Bệnh đôi khi được gọi là bệnh xương cẩm thạch hoặc bệnh xương đá ác tính ở trẻ sơ sinh (MIOP). Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

Xem thêm