Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Con chưa biết nói, làm thế nào để hiểu bé muốn gì?

Câu hỏi này là mối bận tâm chung của rất nhiều cha mẹ.

Con chưa biết nói, làm thế nào để hiểu bé muốn gì?

Ngay từ khi sinh ra, bé đã bắt đầu có nhu cầu giao tiếp với cha mẹ và thế giới xung quanh bằng nhiều cách khác nhau. Vì vậy, cha mẹ đừng mải chăm sóc con mà quên đi việc giao tiếp với trẻ.

Khóc là cách để trẻ sơ sinh giao tiếp

Từ lúc chào đời, trẻ sơ sinh đã có thể khóc. Đây là cách để bé giao tiếp với mọi người xung quanh trong một khoảng thời gian nhất định. Khi trẻ khóc, bé có thể muốn cho cha mẹ biết đang đói bụng, chân bị lạnh, mệt mỏi, cần được ôm ấp...

Cha mẹ có thể xác định điều bé cần qua từng kiểu khóc. Khi tiếng khóc ngắn và khóc rên rỉ, trẻ có thể đang bị đói. Trẻ cảm thấy khó chịu sẽ có tiếng khóc lớn hơn. Tuy nhiên, có những khi bé khóc nhưng không có lý do. Vì vậy, khi con khóc, cha mẹ không thể khiến trẻ nín ngay lập tức. Bởi đây là cách để trẻ giải tỏa căng thẳng trong người.

Trẻ sơ sinh có thể phân biệt được tiếng nói của con người và các âm thanh khác. Vì vậy, khi ôm ấp, ủ ấm và cho con ăn, cha mẹ cần chú ý tới phản ứng của bé.

Giao tiếp với trẻ sơ sinh chính là cách đáp ứng nhu cầu của bé. Ngoài ra, những phản ứng của người lớn với tiếng khóc cho trẻ thấy bản thân là người quan trọng và được chú ý.

Con chua biet noi, lam the nao de hieu be muon gi? hinh anh 1
Cha mẹ nên trò chuyện với trẻ từ khi sinh ra để con học được các kỹ năng ngôn ngữ và giao tiếp. Ảnh: Parents Magazine.

Ngoài tiếng khóc, trẻ sơ sinh có thể sử dụng mắt để giao tiếp, lắng nghe chăm chú vào từng từ và âm thanh. Em bé có thể nhìn vào gương mặt và miệng của bạn, giúp hiểu các khái niệm cơ bản trong giao tiếp. Khoảng 7-8 tuần tuổi, bé bắt đầu có những âm thanh đơn giản đầu tiên.

Khi lớn hơn, bé sẽ bắt đầu tạo ra nhiều âm thanh, nụ cười. Nếu cha mẹ lắng nghe và đáp lại những tiếng thì thầm, trẻ sẽ bi bô nhiều hơn.

Cha mẹ giao tiếp với trẻ sơ sinh như thế nào?

Nhiều cha mẹ cảm thấy ngớ ngẩn khi nói chuyện với con. Tuy nhiên, giao tiếp là cách giúp bé phát triển và tạo ra sự yêu thương, ấm áp. Cha mẹ có thể áp dụng các cách sau để trò chuyện và giao tiếp với bé từ khi sinh ra.

- Phương pháp "parentese": Đây là phương pháp điều chỉnh âm điệu, nội dung lời nói, khi cha mẹ giao tiếp với con. Trẻ sẽ thích nhìn mắt nhấp nháy và miệng của bạn căng ra khi phát âm các từ.

- Nói về hành động đang làm:  Cha mẹ có thể nói bằng bất kỳ ngôn ngữ nào hoặc có sự chuyển đổi giữa các ngôn ngữ giúp con học thêm từ ngữ và cách nói chuyện.

- Hát hoặc đọc các câu thơ có vần: Đây là cách thú vị giúp phát triển kỹ năng ngôn ngữ của bé. Bạn có thể thực hiện điều này khi ngồi trong xe hơi, khi tắm cho con hoặc trước khi đi ngủ. Em bé sẽ thích nhịp điệu của các từ và cảm thấy được giọng nói của cha mẹ dỗ dành.

- Đọc sách và kể chuyện từ khi trẻ sinh ra: Sau vài tuần áp dụng cách này, bé sẽ hiểu được đó là thời gian để tận hưởng không gian yên tĩnh và đặc biệt bên cạnh mẹ. Ngoài ra, điều giúp con của bạn nhận biết các từ và học cách lắng nghe khi người khác nói chuyện. Nếu bé khóc hoặc khó chịu khi nghe đọc sách, bạn nên tạm dừng và thử lại lần sau. 

- Lắng nghe và trả lời: Cha mẹ hãy lắng nghe những tiếng nói bập bẹ và trả lời con. Bạn nên dành một chút thời gian để con trả lời, giúp bé hiểu được khuôn mẫu của một cuộc nói chuyện. 

- Gọi tên đồ chơi, đồ vật trong nhà: Bạn có thể nói: "Đây là chiếc tất của con. Chúng ta sẽ đi tất vào chân đúng không nào?". Cách này giúp trẻ nhận biết từng loại đồ chơi và đồ vật trong nhà.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Trẻ nhỏ thông minh hơn bạn nghĩ

Quang Minh - Theo Zing
Bình luận
Tin mới
  • 02/01/2026

    Hợp tác với Nestle

    Viện Dinh dưỡng Nestle Việt Nam hợp tác với Viện Y học ứng dụng Việt Nam trong năm 2016, cụ thể:

  • 02/01/2026

    Uống rượu ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

    Rượu thường được sử dụng trong các dịp thư giãn, ăn mừng hay gắn kết xã hội. Tuy nhiên, đằng sau tính hợp pháp và sự chấp nhận rộng rãi, cần nhìn nhận rõ bản chất của rượu: một chất tác động thần kinh mạnh với ảnh hưởng đa dạng lên cơ thể con người. Dù trong nhiều trường hợp được sử dụng có kiểm soát, việc uống rượu vẫn tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe, từ những rối loạn tạm thời về chức năng đến các bệnh lý mạn tính nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.

  • 01/01/2026

    Rau cải xoong có tác dụng gì?

    Cải xoong là loại rau mùa đông, tuy nhiên, ít ai biết rằng loại rau này lại được mệnh danh là một 'siêu thực phẩm'. Vậy thực sự cải xoong có tác dụng gì?

  • 01/01/2026

    Viêm tủy xương và cách phòng chống trong thời tiết lạnh

    Viêm tủy xương là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính hoặc mạn tính ở xương, bao gồm tủy xương và các mô mềm xung quanh. Bệnh thường do các loại vi khuẩn như tụ cầu vàng hoặc liên cầu gây ra. Những vi khuẩn này xâm nhập vào xương thông qua đường máu, sau khi cơ thể bị một trong các tình trạng nhiễm khuẩn tại một vùng nào đó.

  • 31/12/2025

    4 loại đồ uống nên tránh khi bị đầy bụng

    Có một số loại đồ uống có thể làm tăng lượng khí trong dạ dày hoặc kích thích hệ tiêu hóa gây đầy bụng. Tìm hiểu một số loại đồ uống nên tránh hoặc hạn chế để tránh tình trạng đầy bụng trầm trọng hơn.

  • 30/12/2025

    Ăn gì cho đúng ở tuổi học đường?

    Thực phẩm học sinh sử dụng mỗi ngày không chỉ ảnh hưởng đến thể lực trước mắt mà còn quyết định nền tảng sức khỏe lâu dài. Việc phân biệt đúng – sai trong lựa chọn thực phẩm đang trở thành kỹ năng sống quan trọng với mỗi học sinh.

  • 30/12/2025

    Bệnh tiêu sừng lõm lòng bàn chân (Bàn chân rỗ)

    Bệnh tiêu sừng lõm lòng bàn chân là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn ảnh hưởng đến da lòng bàn chân. Tình trạng này gây ra mùi hôi và ngứa ngáy khó chịu. Bạn có nguy cơ cao mắc bệnh này nếu chân đổ mồ hôi và thường xuyên đi giày không thoáng khí. Cùng tìm hiểu về bệnh này qua bài viết sau đây!

  • 29/12/2025

    Hà Nội ô nhiễm không khí: 6 loại thực phẩm giúp thanh lọc và bảo vệ phổi

    Những ngày gần đây, không khí tại Hà Nội và các tỉnh miền Bắc liên tục ở mức kém, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Bên cạnh các biện pháp che chắn bên ngoài, việc xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý là cách hiệu quả để tăng cường đề kháng cho phổi.

Xem thêm