Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh chạy thận nhân tạo

Dinh dưỡng cho người chạy thận nhân tạo có vai trò rất quan trọng tới sức khỏe của bạn. Một số thực phẩm giúp đào thải chất độc tốt hơn, trong khi một số loại lại gây tích tụ nhiều chất thải hơn giữa các lần lọc máu của bạ, gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc lọc thận.

 Một số điểm cần chú ý về dinh dưỡng với người bệnh:

  • Theo dõi lượng nước tiêu thụ vừa đủ, ăn ít muối hoặc ăn nhạt

  • Tính toán lượng chất điện giải, K, Na, Ca, P

  • Lượng calo và protein phù hợp.

1. Về chất lỏng, nước

Full Liquid Diet: Benefits and How It Works

Bạn sẽ cần phải lên kế hoạch cẩn thận cho các bữa ăn của mình và theo dõi lượng chất lỏng bạn ăn và uống vào. Thực phẩm lỏng ở nhiệt độ phòng, chẳng hạn như súp, chứa nước. Hạn chế  hoặc tránh các loại thực phẩm và đồ uống có nhiều: kali, phốt pho, natri, ví dụ, nước ép rau và đồ uống thể thao.

Thừa nước dẫn đến các dấu hiệu: phù nề, tăng cân sau chạy thận, thay đổi huyết áp, mệt mỏi, chuột rút, chóng mặt, đau bụng.

Một trong những cách để hạn chế lượng chất lỏng đó là ăn nhạt, thực phẩm ít muối.

2. Về các chất điện giải

Tiêu thụ rau quả như thế nào?

Orange Vegetable Images | Free Vectors, Stock Photos & PSD

Hầu hết các loại trái cây và rau quả đều chứa nước và các chất điện giải, vitamin và khoáng, chẳng hạn như dưa, nho, táo, cam, cà chua, rau diếp và cần tây. Khi xem bạn tiêu thụ bao nhiêu chất lỏng trong một ngày, hãy nhớ đếm những thực phẩm này.

Thận khỏe mạnh giữ lượng kali thích hợp trong máu để tim đập nhịp độ ổn định. Nồng độ kali có thể tăng lên giữa các lần chạy thận nhân tạo và ảnh hưởng đến nhịp tim của bạn. Ăn quá nhiều kali có thể gây nguy hiểm cho tim và thậm chí là tử vong.

Để kiểm soát mức độ kali, hãy hạn chế thực phẩm giàu kali như bơ, chuối, kiwi và trái cây khô. Chọn trái cây và rau có ít kali hơn. Ăn một phần rất nhỏ thức ăn có hàm lượng kali, chẳng hạn như một hoặc hai quả cà chua bi trong món salad hoặc một ít nho khô trong bột yến mạch của bạn.

Bạn có thể loại bỏ một phần kali khỏi khoai tây bằng cách thái hạt lựu hoặc cắt nhỏ, sau đó bằng ngân nước hoặc luộc nhiều nước.

­­­­­­­­­­­Tránh thực phẩm nhiều muối

Thừa muối gây giữ nước, bạn cần ăn giảm muối với tối đa 3g mỗi ngày, giảm phốt pho, tăng canxi. Nói chung là ăn nhạt, không nên thêm muối vào các món ăn và khi chế biến.

Tránh ăn hoặc uống thực phẩm chứa muối như dưa muối, cà muối, thịt cá muối..., thực phẩm chế biến sẵn như giò, chả, thịt hun khói, thịt hộp, xúc xích...

Hạn chế thực phẩm giàu phốt pho như tạng động vật, chocolate, ca cao... Đặc biệt, hạn chế thức ăn chứa nhiều kali như cam, chuối, quả bơ, hạt họ đậu, dâu, nho khô và tăng thực phẩm giàu can xi như sữa, cá con, cua....

Các loại thực phẩm đóng hộp, đóng gói, đông lạnh và thức ăn nhanh thường chứa nhiều muối để tăng vị giác. Natri cũng được tìm thấy trong nhiều loại gia vị và thịt. Quá nhiều natri khiến cơ thể khát và uống nhiều nước hơn.

3. Nguồn Protein (từ thịt, cá, trứng, sữa…)

7 high protein food products

Người chạy thận nhân tạo bị mất protein qua màng lọc, nhưng ăn thừa protein cũng không tốt. Bạn cần ăn ăn protein chất lượng cao, vì chúng được cơ thể sử dụng dễ dàng hơn và tạo ra ít chất thải hơn để loại bỏ trong quá trình lọc máu. Protein chất lượng cao đến từ thịt, gia cầm, cá và trứng. Tránh các loại thịt chế biến sẵn như: xúc xích và ớt đóng hộp, những loại thịt này có lượng natri và phospho cao.

Cố gắng chọn các loại thịt nạc hoặc ít mỡ, ít phospho, chẳng hạn như thịt gà, cá hoặc thịt bò nướng. Nếu bạn là người ăn chay, hãy tìm hiểu kỹ về những cách khác để nạp protein từ nguồn thực vật.

Sữa ít béo là nguồn cung cấp protein tốt. Tuy nhiên, sữa có nhiều phốt pho và kali. Sữa cũng bổ sung vào lượng chất lỏng của bạn. Vì thế nên người bệnh cần nói chuyện với chuyên gia dinh dưỡng để xem liệu sữa có phù hợp với kế hoạch thực phẩm hay không.

Lượng đạm giảm phụ thuộc vào số lần lọc máu mỗi tuần, do bị mất qua màng lọc. Bệnh nhân chạy thận một lần một tuần, lượng đạm cần 1g (=5g thịt bò nạc)/kg cân nặng một ngày. Chạy thận 2 lần mỗi tuần, lượng đạm hàng ngày nên ăn là 1,2 g/kg cân nặng. Bệnh nhân chạy thận 3 lần một tuần cần 1,4 g đạm trên một kg cân nặng.

Ngoài ra, bệnh nhân cần phải ăn đủ năng lượng. Vì giảm đạm nên cần tăng cường nhóm tinh bột, đường và chất béo để tránh suy dinh dưỡng.

4. Lượng Calo tiêu thụ từ bữa ăn

Tất cả các loại thực phẩm đều chứa calo. Thiếu calo gây suy dinh dưỡng, mệt mỏi. Nhu cầu calo của mỗi người là khác nhau. Bạn có thể cần phải cắt giảm lượng calo nếu bạn đang thừa cân hoặc bạn có thể phải bổ sung calo vào chế độ ăn uống của mình nếu bạn đang bị giảm cân.

Nhiều người chạy thận nhân tạo không có cảm giác ngon miệng và không nạp đủ calo. Nếu bạn cảm thấy không muốn ăn, hãy nói chuyện với bác sĩ để tìm cách bổ sung calo lành mạnh vào chế độ ăn uống hàng ngày.

Nên dùng dầu thực vật như: dầu ô liu, dầu hạt cải và dầu đậu tương... đều cung cấp thêm calo tốt.

Nên ăn ngũ cốc có hàm lượng đạm thấp như cơm, khoai củ (khoai sọ, khoai lang, sắn...). Ăn dưới 200g gạo, mì mỗi ngày, rau củ như bầu, bí, mướp, dưa chuột, cải trắng, cải cúc, cải bắp, su su.

Kẹo cứng, đường, mật ong, mứt, thạch cung cấp calo và năng lượng mà không có chất béo hoặc bổ sung những thứ khác cho cơ thể. Nếu bạn bị tiểu đường, hãy lưu ý về việc sử dụng đồ ngọt trong chế độ ăn.

Tránh thức ăn mặn như khoai tây chiên và bánh quy.

5. Thực phẩm bổ sung vitamin và chất khoáng

555,341 Food Minerals Stock Photos, Pictures & Royalty-Free Images - iStock

Chạy thận nhân tạo cũng gây mất một số vitamin và chất khoáng qua màng lọc. Bạn có thể không nhận đủ vitamin và khoáng chất trong chế độ ăn uống của mình vì bạn phải kiêng khem nhiều loại thực phẩm, dẫn đến một số bệnh rối loạn về chuyển hóa.

Bác sĩ điều trị có thể kê đơn thuốc bổ sung vitamin và khoáng chất, một số loại thực phẩm thay thế bữa ăn, được thiết kế đặc biệt cho những người bị suy thận căn cứ vào tình trạng sức khỏe và xét nghiệm.

Không nên tự mua thuốc bổ, vitamin và chất khoáng, để uống, vì trong các thực phẩm bổ sung này cũng có những loại chất khoáng kiêng kỵ với bệnh của bạn.

Hãy đến với Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM để được chuyên gia tư vấn chế độ ăn khoa học và sinh hoạt hợp lý để giúp cơ thể luôn khỏe mạnh bạn nhé! Mọi thông tin xin liên hệ Hotline: 0935.18.3939 hoặc Fanpage Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Bạn biết gì về chạy thận nhân tạo?

PGS. TS. BS Nguyễn Xuân Ninh - Theo Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 17/08/2022

    4 bí quyết chạy bộ dành cho người mới bắt đầu

    Không chỉ giúp giảm cân, chạy bộ mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe như tăng cường sức khỏe tim mạch, xương khớp, giúp ngủ ngon… Tuy nhiên, trước khi bắt đầu, đừng bỏ qua 4 mẹo hữu ích dưới đây để giúp bạn tập luyện hiệu quả hơn.

  • 17/08/2022

    Uống trà xanh thế nào để giảm cân hiệu quả?

    Trà xanh là thức uống quen thuộc và có tác dụng hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, để đốt cháy mỡ thừa và giảm béo hiệu quả, cần uống trà xanh đúng cách...

  • 17/08/2022

    Con bạn có đang bị khô mắt và cách chăm sóc tại nhà

    Khô mắt tuy thường không gây ra các vấn đề về thị lực lâu dài nhưng có thể gây khó chịu cho trẻ. Dưới đây là một số triệu chứng khi trẻ bị khô mắt cũng như cách chăm sóc đôi mắt của trẻ tại nhà.

  • 17/08/2022

    Nên ăn tối thế nào để giảm cân hiệu quả?

    Nếu bạn đang vật lộn để thay đổi số cân, có thể bạn nên xem lại giờ ăn của mình. Một nghiên cứu đã đề xuất ra thời gian tốt nhất để ăn tối có tác dụng giảm cân hiệu quả.

  • 17/08/2022

    Cà chua ngon, bổ nhưng tuyệt đối không nên ăn trong một số trường hợp sau

    Cà chua là loại thực phẩm giàu vitamin, tốt cho sức khỏe và có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Tuy nhiên, nếu ăn cà chua xanh có thể dẫn tới ngộ độc, nguy hiểm cho người sử dụng.

  • 17/08/2022

    Những nguy cơ tiềm ẩn khi thường xuyên bỏ bữa sáng

    Bữa sáng có thực sự là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày là một câu hỏi đang gây tranh cãi trong các chuyên gia dinh dưỡng. Trong khi đó, một số thậm chí nhịn ăn sáng để giảm cân.

  • 17/08/2022

    Bữa sáng nên tránh những thực phẩm này nếu muốn giữ sức khỏe

    Ăn sáng đầy đủ giúp bạn tỉnh táo và cải thiện mức độ tập trung cho một ngày. Bạn nên ăn bữa sáng giàu protein và chất xơ góp phần giúp bạn no lâu hơn là chất béo.

  • 17/08/2022

    Tìm hiểu về bệnh cảm cúm mùa hè

    Bệnh cúm thường xảy ra theo mùa, đặc biệt vào mùa thu và mùa đông. Tuy nhiên, bạn có thể mắc cúm vào mùa hè, do nhiều nguyên nhân khác nhau. Bài viết này khám phá các yếu tố làm tăng khả năng mắc bệnh cúm vào mùa hè, cũng như các triệu chứng cúm, các lựa chọn điều trị và phương pháp phòng ngừa.

Xem thêm