Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Đau tai, viêm tai giữa ở trẻ: Thận trọng với biến chứng viêm tai xương chũm cấp tính

Viêm tai xương chũm cấp tính thường xuất hiện sau viêm tai giữa, nguyên nhân là do viêm tai không được điều trị triệt để, có thể dẫn đến nhiều biến chứng, trong đó có viêm xương chũm. Nếu không được phát hiện sớm có thể có phản ứng màng não như mê sảng, co giật.

1. Viêm tai xương chũm ở trẻ em là gì?

Xương chũm là loại xương xốp, đây là một bộ phận cấu thành của tai giữa. Chứa nhiều thông bào trong đó có một thông bào lớn nhất, đây là nơi hòm tai thông với xương chũm. Chính vì cấu tạo như vậy, nếu trẻ bị viêm tai giữa không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách, hoặc do sức đề kháng của cơ thể quá yếu trong trường hợp sau khi người mắc bệnh sởi, cúm, trẻ suy dinh dưỡng, độc tính của vi khuẩn quá mạnh có thể sẽ gây viêm xương chũm.

Viêm xương chũm là tình trạng tổn thương lan vào xương chũm ở xung quanh sào bào - tai giữa. Viêm xương chũm cấp tính là tình trạng viêm các thông bào xương chũm trong xương thái dương. Tình trạng này luôn kèm theo viêm tai giữa cấp tính và có thể là một bước tiến triển nặng hơn của một viêm tai giữa mạn tính.

Cấu trúc giải phẫu liên quan giữa tai giữa và xương chũm.

2. Nguyên nhân viêm tai xương chũm cấp ở trẻ

Nguyên nhân viêm tai xương chũm ở trẻ thường do các loại vi trùng: Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae và Streptococci nhóm A (GAS). Ngoài ra, có thể còn do Pseudomonas Aeruginosa, vi khuẩn gram âm và kị khí. Các nghiên cứu cho thấy các yếu tố thuận lợi gây tình trạng viêm tai xương chũm ở trẻ là viêm tai giữa cấp ứ mủ không được điều trị đúng, kịp thời hoặc quá trình điều trị muộn, chích nhĩ tháo mủ quá muộn. Các yếu tố như: Lỗ thủng màng nhĩ nhỏ hoặc bị bít tắc không dẫn lưu được mủ. Hoặc trẻ mắc bệnh nhiễm trùng nặng làm mất sức đề kháng như sởi, cúm… Thể trạng suy yếu, người có suy giảm miễn dịch nhất là những trẻ em ốm yếu, suy dinh dưỡng… cũng có thể là yếu tố gây viêm tai xương chũm.

3. Dấu hiệu nhận biết viêm tai xương chũm cấp ở trẻ

Tuỳ từng trường hợp cụ thể mà viêm tai xương chũm ở trẻ có các biểu hiện khác nhau. Các biểu hiện của bệnh thay đổi theo tuổi và giai đoạn bệnh. Tuy nhiên, có thể có các biểu hiện như:

- Trẻ sốt, có thể sốt cao hoặc không cao.

- Trẻ ăn kém, mệt mỏi, bứt rứt hoặc quấy khóc.

- Ngoài ra, trẻ còn có biểu hiện chảy mủ tai; nghe kém; đau tai, sưng nề, viêm tấy đỏ sau tai, đẩy vành tai ra trước, có dấu phập phều sau tai. Khi khám các bác sĩ sẽ thấy màng nhĩ viêm đỏ, phồng, có hình ảnh vú bò.

Viêm xương chũm cấp được chẩn đoán dựa trên khám lâm sàng, xét nghiệm.

4. Chẩn đoán viêm tai xương chũm cấp ở trẻ

Sau khi khám lâm sàng các bác sĩ soi tai sẽ thấy tình trạng viêm tai giữa. Chụp X-quang cho thấy vách thông bào dày không rõ, có chỗ thành những hốc rỗng do mất vách ngăn giữa các thông bào. Chụp CT scan xương thái dương cho thấy hình ảnh đọng dịch và mất các thông bào. Xét nghiệm máu cho thấy bạch cầu/máu tăng do tình trạng nhiễm trùng, tăng tỉ lệ trung tính.

Các chẩn đoán trên sẽ giúp các bác sĩ phân biệt viêm tai xương chũm ở trẻ với các bệnh như: Viêm tai cấp tính có mủ, viêm tai xương chũm mạn tính hồi viêm, viêm hạch sau tai…

5. Viêm tai xương chũm ở trẻ có nguy hiểm không?

Viêm tai xương chũm cấp tính thường xuất hiện sau viêm tai giữa, nếu không được điều trị, bệnh sẽ tiến triển thành viêm tai xương chũm mạn tính, khi đó chảy mủ tai thối kéo dài trên 3 tháng. Sức nghe bên tai bệnh giảm, tuy nhiên mức độ giảm khả năng nghe như thế nào còn phụ thuộc vào mức độ bệnh.

 Như vậy, có thể nói viêm tai xương chũm dù cấp tính hay mạn tính đều có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm màng não, viêm các xương xung quanh hộp sọ, áp-xe não, viêm tắc tĩnh mạch trong sọ, liệt dây thần kinh vận động cơ mặt làm méo mặt, áp-xe cổ hay áp-xe quanh họng rất nguy hiểm, là một trong những nguyên nhân gây tử vong tại khoa cấp cứu tai mũi họng.

Để phòng viêm tai xương chũm ở trẻ thì việc phát hiện sớm, điều trị đúng viêm tai giữa là vô cùng quan trọng.

6. Điều trị viêm tai xương chũm cấp ở trẻ

Khi phát hiện trẻ viêm tai xương chũm cấp thì việc điều trị tại cơ sở y tế là chỉ định sử dụng kháng sinh phổ rộng, liều cao ngay từ đầu, kháng viêm, giảm đau. Chỉ định phẫu thuật khi túi mủ đã hình thành, hoặc bệnh tích xương đã nặng (mất vách ngăn tế bào), khi các triệu chứng toàn thân và chức năng kéo dài: Sốt, mệt nhọc, mất ngủ, đau đầu, điếc...

Nhìn chung viêm xương chũm cấp tính được điều trị nội khoa kịp thời hay mổ đúng lúc thì tiên lượng tốt. Nếu được mổ đúng quy cách, thính lực sẽ không giảm hoặc có giảm rất ít không đáng kể.

Nếu không được điều trị, chảy mủ tai kéo dài và thính lực sẽ giảm nhiều. Trong trường hợp có viêm mê nhĩ, tai thường bị điếc đặc. Trường hợp không điều trị kịp thời sẽ dẫn đến các biến chứng nặng, có thể tử vong.

Tóm lại: Để phòng viêm tai xương chũm ở trẻ thì việc phát hiện sớm, điều trị đúng viêm tai giữa là vô cùng quan trọng. Việc điều trị phòng bệnh viêm tai giữa cho trẻ cần lưu ý vệ sinh mũi họng đúng cách giúp phòng ngừa không bị viêm hô hấp trên, amidan, VA vì các bệnh viêm nhiễm tai mũi họng rất dễ lan sang tai. Việc dùng thuốc khi điều trị cần tuân thủ chỉ định các bác sĩ, không được tự ý thay đổi, dừng thuốc để giúp trẻ được điều trị triệt để. Khi có biểu hiện bất thường cần đưa trẻ tới cơ sở y tế để khám.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Viêm tai giữa ở trẻ em mùa lạnh: Cách phát hiện, chẩn đoán và phòng tránh.

BS Phạm Thị Bích - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 22/01/2022

    9 sai lầm thường gặp khi giặt có thể làm hỏng quần áo

    Nhiều người thường cho quần áo trực tiếp vào máy, giặt ở nhiệt độ cao, sử dụng quá nhiều bột giặt,... mà không biết rằng đây là những thói quen cần tránh khi giặt giũ để quần áo không bị hỏng.

  • 22/01/2022

    Những cách giảm cân hiệu quả mà không cần đến phòng tập

    Mặc dù tập thể dục và ăn uống lành mạnh chắc chắn sẽ giúp bạn giảm cân, giữ được vóc dáng cân đối, nhưng vẫn có những cách khác lạ hơn để đốt cháy calo.

  • 22/01/2022

    Làm sao để kiểm soát độ cận thị ở trẻ?

    Cận thị thường gặp nhất ở lứa tuổi học sinh, gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, học tập và vui chơi của các em nhỏ. Làm sao để giúp con không tăng độ cận là băn khoăn được nhiều cha mẹ quan tâm.

  • 22/01/2022

    Gội đầu bằng nước nóng hay nước lạnh tốt hơn?

    Thời tiết khô hanh của mùa lạnh khiến tóc bạn dễ bị gàu, khô xơ nên việc chăm sóc trở nên khó khăn hơn. Nhiều người thường gội đầu bằng nước nóng để tránh bị nhiễm lạnh. Liệu việc gội đầu bằng nước nóng có thực sự tốt hơn nước lạnh hay không?

  • 22/01/2022

    Thủ dâm có ảnh hưởng đến ham muốn tình dục?

    Thủ dâm không phải là hành vi xấu mà là một quá trình hoàn toàn bình thường đối với con người và là một hành vi tình dục lành mạnh. Tuy nhiên, nếu lạm dụng sẽ dẫn đến “nghiện” thủ dâm, ảnh hưởng đến ham muốn tình dục.

  • 22/01/2022

    8 dấu hiệu suy giảm testosterone ở nam giới

    Testosterone là hormone tự có liên quan mật thiết đến sức khỏe cơ thể nói chung và sức khỏe tình dục của nam giới nói riêng. Nhận biết sớm dấu hiệu suy giảm testosterone ở nam giới dưới đây để hạn chế ảnh hưởng và cải thiện sức khỏe sinh dục.

  • 22/01/2022

    Ăn nho thường xuyên giúp giảm mức cholesterol trong máu?

    Nghiên cứu mới đây cho thấy việc bổ sung nho trong khẩu phần ăn hàng ngày giúp giảm lượng cholesterol trong máu, bên cạnh đó cải thiện lợi khuẩn trong ruột.

  • 22/01/2022

    HPV có thể gây ung thư cổ họng không?

    Virus u nhú ở người (HPV) là một loại bệnh lây truyền qua đường tình dục. Mặc dù nó thường ảnh hưởng đến bộ phận sinh dục, nó cũng có thể xuất hiện ở các khu vực khác. Theo chuyên gia, có hơn 40 phân nhóm HPV lây truyền qua đường tình dục ảnh hưởng đến bộ phận sinh dục và miệng/cổ họng.

Xem thêm