Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cảnh báo biến đổi khí hậu khiến các bệnh truyền nhiễm lan rộng hơn

Những nghiên cứu mới đây đã đưa ra một gợi ý cho câu hỏi trên đó là việc biến đổi khí hậu chịu trách nhiệm một phần trong việc lan truyền vi rút Zika nhanh chóng.

Năm 2015, bệnh do vi rút Zika gây ra là một vấn đề sức khỏe được toàn thế giới quan tâm. Virus này đã vượt qua đường biên giới của một số nước ở Thái Bình Dương lan tới châu Mỹ với con số là 500.000 người mắc ở 40 quốc gia. Phần lớn triệu chứng của bệnh đều khá nhẹ, giống như cảm cúm thông thường nhưng với phụ nữ đang mang thai vi rút này lại xâm nhập vào thai nhi, phá hủy hệ thống thần kinh và não bộ dẫn đến biến chứng teo não ở trẻ sơ sinh.

Còn có rất nhiều thắc mắc về vi rút Zika mà các nhà khoa học vẫn chưa trả lời được. Trong số đó có một vấn đề nổi trội nhất đó là làm thế nào mà vi rút này lại lan truyền nhanh và xa một cách đáng sợ đến như thế ?

Những nghiên cứu mới đây đã đưa ra một gợi ý cho câu hỏi trên đó là việc biến đổi khí hậu chịu trách nhiệm một phần trong việc lan truyền vi rút Zika nhanh chóng.

Zika là một trong những vấn đề được bàn luận sôi nổi tại các diễn đàn, hội nghị về sức khỏe toàn cầu.  Cùng với đó là vấn đề biến đổi khí hậu, sự nóng lên toàn cầu ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe con người. Ví dụ thời tiết nóng làm cho các loại thực vật như cây thường xuân càng độc hơn, hoặc làm cho dị ứng thời tiết kéo dài hơn, tăng các các sóng và khói bụi trong không khí gây ra các bệnh đường hô hấp trầm trọng hơn. Rõ ràng các điều kiện khí hậu hiện nay đang thuận lợi cho việc phát triển sinh sôi các bệnh tật trong đó có bệnh truyền nhiễm mà  vi rút Zika là một ví dụ diển hình

Vấn đề biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến sức khỏe ngày càng cấp thiết hơn đòi hỏi phải có nhiều nỗ lực của nhiều ngành và nhiều quốc gia cùng chung tay góp sức hơn. Một chuyên gia y tế đã phát biểu rằng: những bức tường biên giới chỉ ngăn chặn được cọn người chứ không ngăn chặn được sự lan truyền của bệnh dịch. Chính việc không biến giới lại giúp bảo vệ sức khỏe của con người bằng sự chung tay kiểm soát bệnh dịch và biến đổi khí hậu của tất cả các quốc gia.

Mối liên quan giữa thời tiết và sự lan truyền dịch bệnh

Khi virút Zika gây ra những vụ dịch lớn vào năm 2015, người ta thấy rằng năm đó thời tiết được ghi nhận là có những đợt nóng lịch sử. Nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam bị ảnh hưởng bởi hiện tượng El Nino. Nhưng đó không phải là hiện tượng El Nino bình thường mà là siêu El Nino khiến thời tiết nắng nóng kéo dài trong nhiều tháng không phải là mùa hè và nhiệt độ thời điểm đó đã phá vỡ kỷ lục nhiệt độ từ trước tới giờ. Trong khi đó lại có nhiều khu vực lại hứng chịu nhiều cơn mưa lũ bất thường và nhiều chỗ lại hạn hán kéo dài.

El Nino không chỉ khiến thời tiết thay đổi mà còn mang lại những bất thường của bệnh dịch. Báo cáo sốt xuất huyết hàng tháng của 8 nước trong khu vực Đông Nam Á phát hiện ra rằng những bệnh có liên quan chặt chẽ với vi rút Zika trở nên  nghiêm trọng hơn khi El Nino diễn ra. Trong suốt thời gian nắng nóng đó, sốt Dengue (sốt xuất huyết) lây lan nhanh hơm, xa hơn và số người mắc tăng lên nhiều hơn so với những năm có nhiệt độ trung bình thấp.
Đó là điều hoàn toàn hợp lý, bởi chúng ta đều biết đặc điểm sinh học của muỗi lan là phát triển mạnh mẽ ở những nơi có khí hậu nóng ẩm. Nhiệt độ cao trong một thời gian dài là điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sôi nảy nở. Với những muỗi loại nhỏ khi được nở ra trong điều kiện ấm áp sẽ khiến chúng có nhu cầu máu nhiều hơn để đáp ứng cho sự phát triển của trứng.  Điều đó có nghĩa là sẽ  tăng khả năng truyền bệnh hơn. Muỗi không chỉ là trung gian lây truyền bệnh sốt xuất huyết, sốt rét, mà còn có cả Zika và nhiều bệnh dịch khác.

Thông tin thêm về bệnh truyền nhiễm tại bài viết: Biến đổi khí hậu và bệnh mới nổi ở Việt Nam

Bs.Đào Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Webmd
Bình luận
Tin mới
  • 29/01/2026

    Bí kíp lựa chọn thực phẩm Tết an toàn và chất lượng

    Thời điểm này, nguồn cung hàng hóa, thực phẩm Tết hiện khá dồi dào để người tiêu dùng cân nhắc, lựa chọn các mặt hàng phù hợp với nhu cầu của bản thân và gia đình mình. Tất nhiên, tiêu chí chất lượng và an toàn vẫn được đặt lên hàng đầu.

  • 29/01/2026

    Vi khuẩn Bacillus cereus – Thủ phạm gây độc trong các lon sữa

    Bacillus cereus (B. cereus) là một vi sinh vật tiết ra các độc tố có hại, đây cũng chính là thủ phạm gây ra ngộ độc trong các sản phẩm thực phẩm không đạt chuẩn trên thị trường hiện nay, bao gồm một số loại sữa, cơm nguội và các món ăn khác. Bằng cách tiết ra một loại độc tố tên là Cereulide, nó có thể gây ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng như tiêu chảy, nôn mửa. Tuy nhiên đấy không phải là tất cả, B. cereus có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn và nguy hiểm đến tính mạng con người. Cùng tìm hiểu về vi khuẩn B. cereus qua bài viết sau đây!

  • 28/01/2026

    Vụ 500 tấn hóa chất natri silicate ngâm ốc bươu, người ăn như 'bỏng hóa học'

    Sau vụ cơ quan chức năng ở TPHCM triệt phá đường dây dùng 500 tấn natri silicate sơ chế 3.000 tấn thịt ốc bươu trước khi đưa ra thị trường, nhiều người lo lắng về mức độ ảnh hưởng tới sức khỏe khi lỡ ăn phải loại thực phẩm này.

  • 28/01/2026

    Nhu cầu dinh dưỡng đặc thù ở người bệnh ung thư gan

    Do đặc điểm bệnh lý ung thư gan liên quan trực tiếp đến chức năng gan – cơ quan chuyển hóa trung tâm – bệnh nhân ung thư gan có nhu cầu dinh dưỡng khác biệt so với người khỏe mạnh, đồng thời thay đổi tùy theo giai đoạn bệnh và tình trạng dinh dưỡng hiện tại…

  • 28/01/2026

    Hiểm họa từ thực phẩm ngâm "thủy tinh lỏng" Natri Silicate

    Thời gian gần đây, natri silicate bị lợi dụng nhờ đặc tính tạo màng và giữ nước để bảo quản thực phẩm. Khi ngâm thực phẩm vào dung dịch này, hóa chất thẩm thấu giúp tăng trọng lượng ảo, làm nguyên liệu trương nước và tạo vẻ ngoài bóng bẩy, tươi mới.

  • 28/01/2026

    Hen phế quản: Kiểm soát cơn hen, thở dễ dàng hơn

    Hen phế quản là một bệnh lý hô hấp mạn tính phổ biến, gây ra tình trạng viêm và co thắt đường thở, dẫn đến các triệu chứng như khó thở, khò khè, ho và cảm giác nặng ngực. Mặc dù không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng với sự hiểu biết đúng đắn và các biện pháp kiểm soát hiệu quả, người bệnh có thể sống khỏe mạnh và giảm thiểu nguy cơ xảy ra các cơn hen cấp tính. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về cách nhận biết, xử lý và kiểm soát hen phế quản.

  • 27/01/2026

    5 vị thuốc giúp ngủ ngon trong mùa đông

    Khi thời tiết lạnh, dương khí dễ bị tổn thương, huyết mạch lưu thông kém, tinh thần khó an định, từ đó sinh ra mất ngủ. Việc sử dụng các vị thuốc y học cổ truyền một cách hợp lý cũng là một cách hỗ trợ cải thiện giấc ngủ hiệu quả, an toàn.

  • 27/01/2026

    Những điều cần biết về virus Nipah

    Nipah là loại virus có tỷ lệ gây tử vong cao, chưa có vaccine và thuốc để điều trị. Virus Nipah được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm tác nhân gây bệnh nguy cơ cao.

Xem thêm