Những điều chúng ta có thể làm trước vấn nạn kháng kháng sinh

Có một vấn nạn đang âm thầm diễn ra: một vài trong số những thuốc kháng sinh khiến chúng ta tự hào nhất không còn hiệu lực nữa. Đó là hệ quả của khả năng tiến hóa tự nhiên của vi khuẩn, kết hợp với lạm dụng thuốc trong chữa bệnh và chăn nuôi.

Với nguy cơ mất dần những thuốc kháng sinh có thể trông cậy được, các công ty dược phẩm phải làm việc không nghỉ để cứu dân số không bị sụt giảm như kỉ nguyên trước khi kháng sinh ra đời, thời điểm mà ngay cả một nhiễm khuẩn đơn giản cũng dẫn tới tử vong.

Tuy nhiên, sự ra đời các loại thuốc mới trên thị trường còn nhiều hạn chế. Chẳng hạn, cứ 10 loại thuốc đi vào nghiên cứu thì may ra sẽ có 2 đến 3 loại được đưa vào thị trường. Mất khoảng 10 năm cho quá trình này!

Một nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Bệnh lây truyền lâm sàng cho thấy chúng ta gần như chưa thể đối phó với nhiễm trùng kháng kháng sinh, tình trạng nguy hiểm  trong khi lựa chọn điều trị rất hạn chế. Trung tâm kiểm soát và phòng chống dịch bệnh Hoa Kỳ gần đây đã cảnh báo về sự phát triển của vi khuẩn enterobacteriaceae kháng carbapenem (CRE), còn được gọi là “vi khuẩn ác mộng”, có thể giết tới một nửa bệnh nhân nằm viện bị nhiễm trùng. Vi khuẩn nguy hiểm này tồn tại phần lớn ở môi trường bệnh viện, nhưng chúng có nguy cơ truyền lại gen kháng thuốc với các vi khuẩn khác cùng họ, đặc tính giúp chúng tiến hóa thành công và tồn tại trong thời gian rất dài.

Vi khuẩn hiện nay thông minh hơn rất nhiều. Chúng có thể tránh né những tác động từ chúng ta một cách nhanh chóng. Do đó, không có gì ngạc nhiên khi biết rằng vi khuẩn đang dần vượt trội hơn một số thuốc của chúng ta. Tuy nhiên, tốc độ kháng thuốc của chúng đang tăng nhanh do việc kê đơn kháng sinh vô tội vạ cho bệnh nhân không nhiễm khuẩn, hoặc những người nhiễm khuẩn nhẹ không cần thiết dùng đến kháng sinh.

Ngành công nghiệp thực phẩm cũng đóng một vai trò. Việc sử dụng kháng sinh bổ sung vào thức ăn chăn nuôi làm thúc đẩy sự hình thành siêu vi khuẩn. Theo Hiệp hội thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ, động vật chăn nuôi phải tiêu thụ khoảng 14 nghìn tấn kháng sinh một năm. Những thuốc này dùng trong thời gian dài với liều thấp không dùng để chữa bệnh mà giúp động vật tăng trưởng nhanh để thu về lợi nhuận tốt hơn.

Sự ra đời của của thuốc mới đang dần không bắt kịp khả năng kháng thuốc của siêu vi khuẩn. Chúng ta đang ở trong tình thế nguy hiểm.

Dưới đây là những việc chúng ta có thể làm trước tình hình này:

Đừng quá phụ thuộc vào kháng sinh. Nếu bạn được kê đơn kháng sinh, hãy hỏi bác sĩ rằng bạn có thực sự phải dùng đến chúng không. Viêm phế quản, cảm lạnh, cúm và phần lớn viêm xoang, đau họng và nhiễm khuẩn tai trong bị gây ra bởi virut. Dùng kháng sinh sẽ chẳng giúp chữa những bệnh đó mà còn có nguy cơ gây ra vi khuẩn kháng kháng sinh.

Chọn mua thực phẩm không dùng thuốc. Theo tiêu chuẩn thực phẩm hữu cơ ở một số quốc gia, việc sử dụng thuốc kháng sinh bị cấm. Chẳng hạn, chứng nhận từ Quỹ phúc lợi nhân sinh và động vật (Certified Humane and Animal Welfare) sẽ không cho phép dùng kháng sinh để nuôi lớn động vật. Nông dân chỉ được dùng thuốc khi động vật bị ốm và thực sự cần thuốc. Hiện tại, Việt Nam chưa có tổ chức tương tự. Bạn hãy bảo vệ bản thân bằng những nguồn thực phẩm tin tưởng và có nguồn gốc.

Bảo vệ bản thân trong môi trường bệnh viện. Tìm kiếm các gói điều trị kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở y tế an toàn, Những cơ sở đó sẽ tuân thủ theo bảng kiểm phòng chống nhiễm khuẩn bệnh viện. Bạn có thể tìm hiểu thêm về những quy định, bảng kiểm về an toàn vệ sinh trong bệnh viện qua các nguồn tài liệu.

Tìm hiểu thêm về Cách giảm dùng thuốc kháng sinh khi bạn không thực sự cần