Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tự xoa bóp dưỡng sinh ngày xuân

Tự xoa bóp là phương pháp dùng hai bàn tay của chính mình thực hiện các thao tác xoa bóp, day bấm các huyệt vị châm cứu trên cơ thể nhằm mục đích bảo vệ và nâng cao sức khỏe.

Phương pháp chải đầu dưỡng nhan tỉnh não

Tự xoa bóp là phương pháp dùng hai bàn tay của chính mình thực hiện các thao tác xoa bóp, day bấm các huyệt vị châm cứu trên cơ thể nhằm mục đích bảo vệ và nâng cao sức khỏe, dự phòng tích cực bệnh tật, làm đẹp và kéo dài tuổi thọ. Mùa xuân tiến hành tự xoa bóp có tác dụng điều hòa âm dương, lưu thông khí huyết, nâng cao năng lực hoạt động của các cơ quan tạng phủ. Phương pháp tự xoa bóp đơn giản, dễ học, dễ làm và hiệu quả đạt được nhiều khi ngoài sức tưởng tượng. Dưới đây xin giới thiệu một số phương pháp cơ bản của phép tự xoa bóp dưỡng sinh ngày xuân.

Chải ngược từ chân tóc lên đỉnh đầu - phương pháp dưỡng nhan tỉnh não.

Sách Dưỡng sinh luận của Kê Khang thời Tam Quốc có viết: “3 tháng mùa xuân, hằng ngày mỗi buổi sáng chải đầu một đến hai trăm cái, đến tối trước khi đi ngủ, lấy nước nóng pha muối  ngâm rửa chân từ đầu gối trở xuống rồi mới đi nằm để trừ phong, giải độc, tiêu thũng, phòng được chứng tắc nghẽn”.

Y học cổ truyền cho rằng, đầu là nơi hội tụ của các kinh dương, thông với trăm mạch, mùa xuân chải đầu vào buổi sáng có thể thúc đẩy dương khí bốc lên phù hợp với khí xuân thăng phát, làm cho trăm mạch điều hoà, khí huyết không bị suy giảm; buổi tối dùng nước muối ngâm rửa cẳng chân và bàn chân sẽ khiến cho huyết dịch ở chi dưới lưu thông nhanh hơn, giúp hư hỏa hạ hành rất có lợi cho giấc ngủ.
Buổi sớm ngủ dậy, rửa mặt, súc miệng và chải đầu đã trở thành nếp sinh hoạt quen thuộc của tất cả mọi người, động tác chải đầu xem ra có vẻ bình thường, song đã được rất nhiều y thư cổ xem là một trong những phương pháp dưỡng sinh giữ gìn sức khỏe độc đáo và hữu hiệu. Danh y Sào Nguyên Phương đời Tùy (Trung Quốc) đã chỉ rõ, chải đầu có tác dụng làm thông thoáng mạch máu, khứ phong, tán hàn, trừ thấp, khiến cho tóc không bị bạc. Sách Thánh tễ tổng lục cũng viết: “Chải đầu nhiều tức là khứ phong, mạch máu không bị tắc, chân tóc thường chắc chắn”. Phương thức thực hành như sau:

- Đứng thẳng, hai chân mở rộng bằng vai, hai gối hơi gập, đầu ngay, cổ và lưng ngực thẳng, vai xuôi tay thõng, hai mắt nhìn thẳng về phía trước, toàn thân thả lỏng, tinh thần thư thái, tư tưởng tập trung. Thở tự nhiên, thở ra bằng miệng, hít vào bằng mũi, nhịp thở điều hòa.

- Hai tay từ từ đưa lên, hai lòng bàn tay ấn nhẹ vào trán, miết dọc qua mũi, miệng xuống đến hàm dưới rồi vòng ra sau gáy, vuốt lên đến đỉnh đầu và xuôi xuống trán. Làm vậy đủ 36 lần, trước nhẹ sau mạnh.

- 10 ngón tay để cong tự nhiên, bắt đầu chải ngược từ chân tóc ở trán lên đến đỉnh đầu rồi xuống gáy, tay tóm nhẹ da đầu. Sau đó, lấy đường chạy dọc theo đỉnh đầu từ trán ra sau gáy làm trung tâm, hai bàn tay miết dần ra hai bên, kết hợp nắm nhẹ da đầu, cho đến hai mang tai là được. Làm như vậy 36 lần, trước nhẹ sau mạnh.

- 10 ngón tay vẫn để cong tự nhiên, tay trái tay phải lần lượt đưa qua đỉnh đầu, bắt đầu từ chân tóc ở mang tai, qua đỉnh đầu sang mang tai bên kia, tay nắm nhẹ da đầu, sau đó lấy đường thẳng từ hai mang tai chạy qua đỉnh đầu làm trung tâm, tay trái đưa lên phía trước, tay phải đưa về phía sau, từ từ tách ra, đồng thời nắm nhẹ da đầu cho đến chân tóc phía trước phía sau thì thôi. Làm như vậy 36 lần, trước nhẹ sau mạnh.

Chải tóc bằng lược gỗ nhẹ nhàng giúp dưỡng nhan.

- Lại miết nhẹ bàn tay như cũ, hai lòng bàn tay áp xuống da đầu, bắt đầu từ trán miết xuống đến hàm dưới, sau đó lại vòng tay ra sau gáy miết lên đỉnh đầu đến trước trán. Làm như vậy 36 lần, trước nhẹ sau mạnh.

- Cuối cùng dùng lược gỗ có đầy đủ răng, đều và trơn chải tóc nhẹ nhàng theo nếp tóc vẫn thường để theo ý mình.

Phương pháp chải tóc này đòi hỏi toàn thân phải thả lỏng, ý niệm tập trung, thở đều, động tác hai tay từ từ mềm mại, không được vội vàng hấp tấp. Nắm và miết mạnh hay nhẹ cần phải đúng liều lượng, làm từ nhẹ đến mạnh, khi kết thúc thì từ mạnh đến nhẹ. Nhẹ thì như lông ngỗng chạm đất, mạnh thì vừa độ sao cho da thịt không cảm thấy đau đớn là được.
Phương pháp chải đầu thực chất là tiến hành xoa bóp toàn diện mặt và đầu, làm lưu thông huyết mạch, tăng cường lưu lượng tuần hoàn máu tại chỗ, nhờ đó mà da mặt được nhu nhuận và tươi sáng, làn tóc được bóng mượt và đen khỏe, chân tóc trở nên chắc chắn, dự phòng tích cực tình trạng tóc bạc và tóc rụng, đồng thời giúp sáng mắt thính tai, phòng chống đau đầu, ngăn ngừa cảm cúm, tăng cường lưu lượng tuần hoàn não, có tác dụng kiện não tỉnh thần, tiêu tan mệt mỏi và làm chậm quá trình lão hoá.
ThS. Hoàng Khánh Toàn - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 11/08/2026

    Bí quyết giúp bé đánh bay rôm sảy, dịu mát suốt mùa hè

    Trong mùa hè nóng ẩm, trẻ nhỏ rất dễ đối mặt với tình trạng rôm sảy kèm theo các nốt mẩn đỏ gây ngứa ngáy và khó chịu trên da. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, những dấu hiệu này có thể chuyển biến nặng thành viêm da, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như quá trình phát triển tự nhiên của trẻ.

  • 10/08/2026

    Mối liên hệ giữa thuốc lá, trầm cảm và lo âu

    Mặc dù đã trải qua nhiều thập kỷ, bất chấp nhiều thông điệp truyền thông về tác hại của thuốc lá với sức khỏe, thuốc lá vẫn luôn là kẻ thù số 1 của sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối với những cá nhân mắc các bệnh tâm lý như trầm cảm hoặc lo âu. Đây là 2 bệnh tâm lý liên quan mật thiết với tần suất sử dụng thuốc lá do phụ thuộc vào nicotine. Hiểu rõ mối quan hệ sẽ là chìa khóa để phòng ngừa, điều trị và phục hồi sức khỏe.

  • 09/08/2026

    Chụp cộng hưởng từ (MRI): Chìa khóa "Nhìn thấu" cơ thể không cần bức xạ

    Trong y học hiện đại, việc chẩn đoán chính xác bệnh lý ngay từ giai đoạn đầu là yếu tố sống còn. Để làm được điều này, các bác sĩ thường nhờ đến sự trợ giúp của một công cụ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến bậc nhất hiện nay: Chụp cộng hưởng từ, hay còn gọi là MRI. Dù thuật ngữ này khá quen thuộc, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nguyên lý hoạt động cũng như những gì cơ thể sẽ trải qua trong phòng chụp.

  • 08/08/2026

    Muốn làm chậm quá trình lão hóa sinh học? bạn hãy bắt đầu từ giấc ngủ của mình

    Giấc ngủ là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Không chỉ giúp cơ thể phục hồi năng lượng, chất lượng và thời lượng giấc ngủ còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

  • 07/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đuối nước kịp thời và đúng cách

    Tai nạn đuối nước thường có xu hướng gia tăng vào mùa hè, khi mọi người tìm đến các ao, hồ, sông, suối hay bãi biển để giải nhiệt, nguy hiểm hay gặp nhất là trẻ em. Khi không may xảy ra sự cố, việc sơ cứu kịp thời và đúng cách ngay trong "khoảng thời gian vàng" từ 1-4 phút đầu tiên là yếu tố cốt lõi giúp nạn nhân có cơ hội bình phục tốt hơn, đồng thời hạn chế tối đa biến chứng. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ hướng dẫn chi tiết dựa trên các nguyên tắc y khoa chuẩn, vai trò của hô hấp nhân tạo và các biện pháp hỗ trợ.

  • 06/08/2026

    7 loại thức uống tăng cường sức khỏe

    Các loại thức uống tăng cường sức khỏe, như loại làm từ gừng và nghệ, là những thức uống nhỏ đậm đặc giúp tăng cường năng lượng, cải thiện hệ miễn dịch và hỗ trợ tiêu hóa. Chúng chứa nhiều vitamin và khoáng chất và có thể được pha chế tại nhà, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn nữa về lợi ích của chúng.

  • 05/08/2026

    Thời điểm tốt nhất để uống nước nóng

    Lợi ích của việc giữ đủ nước cho cơ thể đối với sức khỏe và tinh thần được biết đến rộng rãi. Nhiệt độ nước cũng có tác động lớn, đặc biệt là uống nước nóng có thêm lợi ích là tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ tiêu hóa. Để tối đa hóa những lợi ích này, có những thời điểm nhất định trong ngày nên uống nước nóng (50-70 độ C) để bổ sung nước.

  • 04/08/2026

    Lợi ích của việc tắm nước đá

    Tắm nước đá có thể giúp giảm đau cơ, cải thiện quá trình phục hồi sau khi tập luyện bằng cách giảm viêm và sưng, cải thiện sức khỏe chung. Tắm nước đá có nhiều cách, hiệu quả cũng khác nhau tùy mục tiêu mong muốn, khuyến cáo chung nên ngâm mình trong nước đá khoảng 10 đến 15 phút để đạt được những lợi ích tiềm năng.

Xem thêm