Cách cải thiện chức năng và ngăn ngừa mắc các bệnh về gan

Giải độc hoặc làm sạch gan có hiệu quả không?

Các loại thuốc giải độc gan hiện nay được bày bán vô cùng phổ biến. Chúng thường liên quan đến chế độ ăn kiêng, trà, nước trái cây, vitamin, chất bổ sung hoặc kết hợp các sản phẩm nhằm thải độc tố ra khỏi cơ thể và giúp bạn giảm cân. Những loại này dựa trên ý tưởng làm sạch các hóa chất và chất độc tích tụ trong cơ thể của bạn. Nhưng đó là một quan niệm sai lầm. Trên thực tế, gan của bạn không cho các chất có hại tích tụ. Khi một chất độc xâm nhập vào cơ thể, gan sẽ nhanh chóng chuyển hóa nó thành một thứ ít có hại hơn. Cuối cùng, nó được đào thải ra ngoài. Bạn không thể làm gì để giúp quá trình này. Nếu gan không tự thực hiện công việc này, cơ thể sẽ gặp khó khăn trong hoạt động. Không có bằng chứng khoa học nào cho thấy giải độc và làm sạch thực sự có tác dụng. Và vì các sản phẩm như trà và chất bổ sung không hoạt động giống như thuốc, nên các tác dụng phụ lâu dài của chúng thường không được biết đến. Nếu bạn sử dụng thường xuyên những sản phẩm này thậm chí có thể gây hại cho gan của bạn. Áp dụng lối sống lành mạnh là một chiến lược tốt hơn nhiều để giữ cho gan an toàn và hoạt động tốt.

Điều gì có thể giúp cải thiện sức khỏe gan?

Những lựa chọn hàng ngày và thói quen sinh hoạt của bạn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của gan về lâu dài. Hãy xem xét bảy điều sau để giúp bảo vệ gan trong cuộc sống hàng ngày.

1. Hạn chế uống rượu.

Gan xử lý mọi đồ uống có cồn, bao gồm rượu, bia và rượu mạnh. Bạn càng uống nhiều rượu, gan của bạn càng phải làm việc nhiều hơn. Theo thời gian, uống quá nhiều có thể gây hại, phá hủy các tế bào gan. Bệnh gan do rượu (ARLD) bao gồm một số tình trạng như:

• Bệnh gan nhiễm mỡ do rượu.
• Viêm gan do rượu cấp tính.
• Xơ gan do rượu.

Để làm giảm nguy cơ mắc các bệnh về gan do rượu, nên sử dụng rượu theo lượng khuyến nghị. Đó là một ly tiêu chuẩn mỗi ngày đối với nữ giới và hai ly tiêu chuẩn mỗi ngày đối với nam giới. Một ly tiêu chuẩn tương đương:

• 350ml Bia (khoảng 5% cồn)
• 230ml rượu mạch nha (khoảng 7% cồn)
• 150ml rượu vang (khoảng 12% cồn)
• 50ml rượu chưng cất như rượu nếp, rum, tequila, whisky (khoảng 40% cồn)

Ngoài ra, tránh trộn lẫn rượu và thuốc, điều này sẽ gây hại cho gan.

2. Giám sát việc sử dụng thuốc.

Tất cả các loại thuốc -cho dù là thuốc không kê đơn hay được bác sĩ kê đơn, cuối cùng đều đi qua gan của bạn, nơi chúng được phân hủy. Hầu hết các loại thuốc đều an toàn cho gan khi dùng theo chỉ dẫn. Tuy nhiên, dùng quá nhiều thuốc, thường xuyên, không đúng loại hoặc dùng nhiều loại thuốc cùng một lúc có thể gây hại cho gan của bạn. Acetaminophen (Tylenol) là một ví dụ về một loại thuốc không kê đơn phổ biến có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho gan khi dùng không đúng cách. Bạn không bao giờ được dùng nhiều hơn 1.000 miligam (mg) acetaminophen cùng một lúc hoặc vượt quá liều tối đa 3.000 mg mỗi ngày. Không trộn acetaminophen và rượu. Nếu bạn lo lắng về cách loại thuốc có thể ảnh hưởng đến gan, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc dược sĩ. Bạn cũng có thể yêu cầu kiểm tra gan trước và sau khi bắt đầu dùng thuốc mới.

3. Đừng cho rằng thực phẩm bổ sung là tốt cho gan.

Giống như thuốc, các chất bổ sung như vitamin, khoáng chất, thảo mộc và các biện pháp tự nhiên cũng được xử lý bởi gan. Một sản phẩm tự nhiên không có nghĩa là không có tác hại cho gan. Trên thực tế, nhiều sản phẩm tưởng chừng như vô hại lại có khả năng gây tổn thương cho gan. Một nghiên cứu năm 2017 xác định các chất bổ sung và giảm cân có khả năng gây hại cho gan. Chiết xuất trà xanh là một chất bổ sung có thể ảnh hưởng đến gan của bạn. Ngay cả vitamin, đặc biệt là vitamin A và niacin, có thể gây tổn thương gan nếu bạn dùng quá nhiều. Để tránh các biến chứng về gan, hãy nói chuyện với bác sĩ trước khi dùng thực phẩm chức năng.

4. Áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh với gan

Chế độ ăn uống của bạn đóng một vai trò quan trọng đối với sức khỏe tổng thể của gan. Để đảm bảo chế độ ăn uống có lợi cho gan về lâu dài, hãy thử những cách sau:

• Ăn nhiều loại thức ăn. Chọn ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và rau quả, thịt nạc, sữa và chất béo lành mạnh. Các loại thực phẩm như bưởi, quả việt quất, quả hạch và cá béo được biết là có lợi cho gan.
• Ăn đủ chất xơ. Chất xơ rất cần thiết để giúp gan của bạn hoạt động trơn tru. Trái cây và rau, ngũ cốc nguyên hạt là những nguồn chất xơ tuyệt vời để kết hợp vào chế độ ăn uống của bạn.
• Uống đủ nước. Hãy đảm bảo rằng bạn uống đủ nước mỗi ngày để giữ cho gan của bạn luôn hoạt động tốt.
• Hạn chế thức ăn béo, đường và muối. Thực phẩm chứa nhiều chất béo, đường và muối có thể ảnh hưởng đến chức năng gan theo thời gian. Thực phẩm chiên và thức ăn nhanh cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của gan của bạn.
• Uống cà phê. Cà phê đã được chứng minh để giảm nguy cơ mắc các bệnh về gan như xơ gan và ung thư gan. Nó hoạt động bằng cách ngăn chặn sự tích tụ chất béo và collagen, hai yếu tố gây bệnh gan.

5. Tập thể dục thường xuyên

Hoạt động thể chất không chỉ tốt cho hệ cơ xương và tim mạch của bạn mà cũng tốt cho gan của bạn. Nghiên cứu từ năm 2018 đã xem xét vai trò của tập thể dục trong bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD ), hiện nay là một trong những bệnh gan phổ biến nhất. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng cả bài tập tim mạch và sức đề kháng đều giúp ngăn ngừa sự tích tụ chất béo trong gan. Sự tích tụ chất béo có liên quan đến bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Bạn có thể bắt đầu tập thể dục ngay hôm nay bằng cách đi bộ nhanh, tham gia lớp tập thể dục trực tuyến hoặc đi xe đạp.

6. Đề phòng bệnh viêm gan

Viêm gan là một căn bệnh gây ra tình trạng viêm ở gan. Một số loại viêm gan chỉ gây ra các triệu chứng cấp tính, ngắn hạn (viêm gan A), trong khi những loại khác là bệnh lâu dài (viêm gan B và C). Bạn có thể tự bảo vệ mình bằng cách tìm hiểu
cách thức lây lan của các dạng:

• Viêm gan A lây truyền khi ăn thực phẩm hoặc nước bị nhiễm phân của người bị viêm gan A.
• Viêm gan B lây truyền qua tiếp xúc với chất dịch cơ thể của người bị bệnh viêm gan B. Chất dịch cơ thể bao gồm máu, dịch tiết âm đạo và tinh dịch.
• Viêm gan C lây truyền qua tiếp xúc với chất dịch cơ thể của người bị viêm gan C.

Để bảo vệ mình khỏi bệnh viêm gan, bạn có thể:

• Thực hành vệ sinh tốt. Rửa tay thường xuyên và sử dụng nước rửa tay.
• Hãy đề phòng thêm khi đi du lịch. Tìm hiểu thêm về các nguy cơ viêm gan trong khu vực bạn đang đi. Tránh sử dụng nước máy hoặc nước đá, trái cây hoặc rau không sạch.
• Không dùng chung đồ cá nhân. Nếu bạn sử dụng thuốc tiêm tĩnh mạch (IV), không dùng chung kim tiêm.
• Đảm bảo kim tiêm đã được khử trùng. Trước khi xăm hoặc xỏ khuyên, hãy đảm bảo rằng kim đã được tiệt trùng hoặc máy hấp tiệt trùng để khử trùng kim.
• Thực hành tình dục an toàn hơn.
• Tiêm phòng. Tiêm phòng có thể giúp bạn tránh lây nhiễm bệnh viêm gan A và B. Hiện tại không có thuốc chủng ngừa cho bệnh viêm gan C.

7. Hạn chế tiếp xúc với các chất độc từ môi trường

Gan không chỉ xử lý các hóa chất xâm nhập vào cơ thể qua đường miệng mà còn xử lý các hóa chất xâm nhập qua mũi và da của bạn. Một số sản phẩm gia dụng hàng ngày có chứa chất độc có thể gây hại cho gan của bạn, đặc biệt nếu bạn tiếp xúc với chúng thường xuyên. Để ngăn tổn thương lâu dài cho gan của bạn, hãy lựa chọn các sản phẩm và cách làm sạch hữu cơ để làm sạch nhà. Tránh sử dụng thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ trong sân hoặc thực hiện các biện pháp phòng ngừa để tránh hít phải khói hóa học. Nếu bạn phải sử dụng hóa chất hoặc bình xịt trong nhà -chẳng hạn như sơn, hãy đảm bảo rằng không gian của bạn được thông gió tốt. Nếu không được, hãy đeo khẩu trang.

Mặc dù việc giải độc và làm sạch gan đã trở nên phổ biến, nhưng không có bằng chứng khoa học nào cho thấy chúng thực sự có tác dụng. Và vì nhiều sản phẩm trong số này không được quản lý giống như thuốc, nên ít người biết về hiệu quả và tác dụng phụ lâu dài của chúng. Thay vì lựa chọn giải độc gan, một lựa chọn an toàn hơn là tập trung vào các thói quen lối sống lành mạnh. Một số thói quen tốt cho gan đã được thử nghiệm và có tác dụng gồm ăn một chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục thường xuyên và bảo vệ bản thân khỏi các loại thuốc có hại, bệnh gan và độc tố môi trường.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Hiểu rõ về sức khỏe của gan