Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Các khoáng chất cần cho bệnh nhân đái tháo đường týp 2

Trên thế giới có khoảng 415 triệu người mắc bệnh đái tháo đường (ĐTĐ), trong đó 90% thuộc thể đái tháo đường týp 2.

Tại Việt Nam năm 2017, có khoảng 3,5 triệu người mắc bệnh ĐTĐ, chủ yếu là bệnh ĐTĐ týp 2. Con số này được dự báo sẽ tăng lên thành 6,1 triệu vào năm 2040.

Đường, ở dạng glucose, là nguồn nhiên liệu chính cho các tế bào trong cơ thể. Các hormon insulin tiết ra từ tụy cho phép glucose trong máu đi vào các tế bào tạo thành năng lượng. Trong bệnh ĐTĐ týp 2, hoặc là cơ thể không tạo ra đủ insulin hoặc tế bào kháng lại tác dụng insulin. Kết quả glucose tích tụ trong máu thay vì xâm nhập vào tế bào, làm cho các tế bào bị tước mất nguồn năng lượng chính. Nếu mức đường huyết cao trong máu vẫn tồn tại, có thể làm tổn thương mắt, tim, thận và dây thần kinh.

Cho đến nay, hỗ trợ khoa học cho điều trị bệnh ĐTĐ týp 2 là vẫn còn thiếu, chưa có đầy đủ các biện pháp phòng và điều trị tối ưu cho bệnh ĐTĐ týp 2. Điều đó cho thấy hiện nay đã và đang có một số phương pháp điều trị tự nhiên đang được khám phá, trong đó nghiên cứu đã kết luận có các chất tự nhiên cần bổ sung cho bệnh ĐTĐ týp 2, cụ thể như sau:

Nhân sâm

Mặc dù có nhiều loại nhân sâm khác nhau, hầu hết các nghiên cứu đã đưa ra kết luận hứa hẹn về tác dụng hỗ trợ nhân sâm và bệnh ĐTĐ, trong đó đề cập đến sử dụng nhân sâm Bắc Mỹ (Panax quinquefolius). Những nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhân sâm Bắc Mỹ có thể cải thiện kiểm soát lượng đường trong máu và mức hemoglobin đường hóa - HbA1C

Chromium (Crôm)

Crôm là một khoáng chất vi lượng thiết yếu đóng một vai trò quan trọng trong chuyển hóa carbohydrate và chất béo, giúp các tế bào cơ thể phản ứng đúng cách với insulin. Trong thực tế, các nghiên cứu đã tìm thấy nồng độ thấp của crôm ở những người bị bệnh ĐTĐ. Có nhiều nghiên cứu đầy hứa hẹn cho thấy việc bổ sung crôm có thể có hiệu quả trong bệnh ĐTĐ. Một nghiên cứu quy mô nhỏ được công bố trên tạp chí Diabetes Care so sánh sử dụng crôm với thuốc ĐTĐ sulfonylurea đang thịnh hành. Sau 6 tháng, những người không dùng crôm có sự gia tăng đáng kể về trọng lượng cơ thể, phần trăm mỡ cơ thể và mỡ bụng, trong khi những người dùng crôm có những cải thiện đáng kể về độ nhạy insulin. Tuy nhiên, vần đề tác dụng hỗ trợ của crôm đối với bệnh nhân ĐTĐ typ 2 cần phải nghiên cứu thêm.

Magiê

Magiê là một khoáng chất được tìm thấy tự nhiên có trong các loại thực phẩm như rau lá xanh, quả hạch, hạt và ngũ cốc nguyên hạt và trong các chất bổ sung dinh dưỡng. Magiê cần thiết cho hơn 300 phản ứng sinh hóa diễn ra trong cơ thể. Magiê giúp điều chỉnh lượng đường trong máu và cần thiết cho cơ bắp hoạt động bình thường, duy trì chức năng thần kinh, nhịp tim, chức năng miễn dịch, huyết áp và sức khỏe của xương. Một số nghiên cứu cho thấy mức magiê thấp có thể làm trầm trọng thêm sự kiểm soát đường huyết trong bệnh ĐTĐ typ 2. Cũng có một số bằng chứng cho thấy bổ sung magiê có thể giúp giảm kháng insulin.

Một nghiên cứu đã kiểm tra hiệu quả của magiê hoặc giả dược ở 63 người mắc bệnh ĐTĐ typ 2 có mức magiê thấp, những người này đang dùng thuốc giảm đường huyết glibenclamide. Sau 16 tuần, những người dùng magiê đã cải thiện độ nhạy insulin và mức đường huyết lúc đói thấp hơn. Cần chú ý liều cao magiê có thể gây tiêu chảy, buồn nôn, chán ăn, yếu cơ, khó thở, huyết áp thấp, nhịp tim không đều và rối loạn. Magiê có thể tương tác bất lợi với một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc điều trị loãng xương, thuốc chẹn kênh canxi, cũng như một số loại thuốc kháng sinh, thuốc giãn cơ và thuốc lợi tiểu.

Quế

Một vài nghiên cứu đã tìm thấy rằng quế cải thiện kiểm soát đường huyết ở những người mắc bệnh ĐTĐ týp 2. Trong nghiên cứu gần đây, 60 người mắc bệnh ĐTĐ typ 2 được chia thành 6 nhóm. Ba nhóm uống 1, 3 hoặc 6g quế mỗi ngày và ba nhóm còn lại uống 1, 3 hoặc 6g viên nang giả dược. Sau 40 ngày, tất cả ba nhóm dùng liều quế giảm đáng kể đường huyết lúc đói, chất béo trung tính, cholesterol LDL và cholesterol toàn phần. Trong một nghiên cứu khác, 79 người mắc bệnh ĐTĐ typ 2, không điều trị bằng insulin nhưng được điều trị bằng thuốc ĐTĐ khác hoặc bằng chế độ ăn uống, được sử dụng hoặc với chất chiết xuất quế tương đương với 3g bột quế, hoặc sử dụng viên giả dược 3 lần một ngày. Sau 4 tháng, có sự giảm nhẹ về lượng đường trong máu ở những người dùng quế với tỷ lệ 10,3% so với nhóm giả dược tỷ lệ 3,4%.

Kẽm

Khoáng chất kẽm đóng một vai trò quan trọng trong sản xuất và lưu trữ insulin. Có một số nghiên cứu cho thấy những người mắc bệnh ĐTĐ týp 2 có nồng độ kẽm dưới mức tối ưu do giảm hấp thu và tăng bài tiết kẽm. Các nguồn thực phẩm chứa kẽm bao gồm hàu tươi, củ gừng, thịt cừu, hồ đào, đậu Hà Lan, lòng đỏ trứng, lúa mạch đen, gan bò, đậu lima, hạnh nhân, quả óc chó, cá mòi, thịt gà và kiều mạch.

Lô hội

Các nghiên cứu trên động vật gần đây cho thấy gel lô hội có thể giúp những người mắc bệnh ĐTĐ. Một nghiên cứu của Nhật Bản đánh giá hiệu quả của gel lô hội đối với đường máu. Các nhà nghiên cứu đã phân lập một số hợp chất phytosterol hoạt tính từ gel lô hội đã được tìm thấy làm giảm lượng đường trong máu và nồng độ HbA1C.

Tóm lại, thực tế hiện nay trong cộng đồng có khuynh hướng thông tin cho nhau qua nhiều kênh truyền thông hoặc là trực tiếp hoặc qua mạng xã hội... về những chất có trong tự nhiên có thể hỗ trợ điều trị bệnh ĐTĐ týp 2. Người bệnh muốn sử dụng, trước tiên hãy trao đổi thêm với bác sĩ của bạn. Nếu bệnh ĐTĐ không được kiểm soát đúng cách, hậu quả có thể đe dọa tính mạng. Ngoài ra, hãy thông báo cho bác sĩ về bất kỳ loại thảo mộc, chất bổ sung hoặc phương pháp điều trị tự nhiên nào bạn đang có ý định sử dụng, vì một số có thể tương tác với các loại thuốc bạn đang dùng và dẫn đến hạ đường huyết trừ khi bác sĩ cho phép phối hợp.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những cách đẩy lùi tiền tiểu đường

BS. Lê Thanh Hải - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 02/04/2026

    Ăn tỏi và mật ong có lợi gì cho sức khỏe?

    Tỏi và mật ong là hai thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của người Việt. Ngoài giá trị dinh dưỡng, chúng còn được nghiên cứu về một số tác dụng sinh học có lợi cho sức khỏe khi sử dụng hợp lý.

  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 02/04/2026

    Những nguy hại ít người biết trong trào lưu kiêng sữa, bỏ ngũ cốc

    Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.

  • 02/04/2026

    6 thói quen thầm lặng có thể đang hủy hoại sức khỏe của bạn

    Việc có những ngày sinh hoạt đều đặn có thể giúp bạn cảm thấy ổn định hơn khi cuộc sống trở nên căng thẳng. Nhưng một số thói quen nhỏ, thường bị bỏ qua, lại có thể gây hại cho sức khỏe của bạn, dẫn đến căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần theo thời gian.

  • 01/04/2026

    Chế độ dinh dưỡng cho học sinh mùa thi

    Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5-2026. Trong cuộc đua nước rút đầy áp lực, bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến phong độ của thí sinh. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, bổ sung dưỡng chất đúng cách để đảm bảo sức khỏe, trí não hoạt động bền bỉ trong giai đoạn cao điểm.

  • 01/04/2026

    2 loại ngũ cốc ngon nhất nên ăn để giảm cân

    Muốn giảm cân, nhiều người thường cắt giảm tinh bột nhưng cơ thể cần đủ tinh bột để hoạt động. Vì vậy nên chọn đúng loại tinh bột và ăn đúng cách giúp giảm cân mà không cần phải nhịn đói khổ sở.

  • 01/04/2026

    Trẻ em trên 6 tuổi có cần tiêm vaccine nữa không?

    Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

Xem thêm