Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Xét nghiệm HbA1c cho bệnh nhân tiểu đường

Gần đây, có rất nhiều thông tin về “HbA1c là tiêu chuẩn vàng trong kiểm soát đường huyết” hoặc “Phát hiện đái tháo đường sớm nhờ vào HbA1C”,…

Thử nghiệm HbA1c là gì và có giá trị thế nào với người bệnh đái tháo đường và người có nguy cơ cao? Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu nhé.

Xét nghiệm hemoglobin A1c (HbA1c), hay là xét nghiệm glycosylated hemoglobin, là một xét nghiệm máu quan trọng để xác định xem là bệnh tiểu đường của bạn được kiểm soát như thế nào. Xét nghiệm này cung cấp số liệu đường huyết trung bình trong khoảng thời gian từ 2 đến 3 tháng. Các bác sỹ thường chỉ định xét nghiệm này nếu nghi ngờ bạn có nguy cơ mắc tiểu đường type 2 hoặc để theo dõi mức độ kiểm soát đường huyết của bệnh nhân.

Chỉ số HbA1c sẽ tăng lên khi đường huyết tăng cao trong máu. Tất cả các bệnh nhân tiểu đường type 1 và type 2 nên xét nghiệm HbA1c tối thiểu 2 lần trong 1 năm, Khi đường huyết không ổn định nên xét nghiệm thường xuyên hơn - 3 tháng/1 lần.

Xét nghiệm HbA1c và bệnh tiểu đường

Sau khi bạn ăn, carbohydrate từ thực phẩm sẽ được chuyển hóa thành glucose. Glucose là một loại đường đơn được hấp thu từ ruột vào trong máu. Khi nồng độ đường huyết tăng lên sau bữa ăn, tuyến tụy sẽ giải phóng một hormon là insulin, đây là hormon có vai trò điều hòa đường huyết, tạo điều kiện cho sự hấp thu glucose vào các tế bào của các mô như cơ bắp. Tế bào sẽ “đốt cháy” glucose để tạo ra năng lượng chúng cần cho mọi hoạt động chức năng.

Bệnh tiểu đường hay còn gọi là bệnh đái tháo đường là một dạng bệnh nội tiết do rối loạn chuyển hóa carbohydrate khi hormon insulin của tụy bị thiếu hay giảm hoạt tính trong cơ thể. Biểu hiện của bệnh tiểu đường là mức đường máu luôn tăng cao và có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như làm tổn thương mạch máu và các dây thần kinh. Do vậy, việc kiểm soát ổn định đường huyết đối với bệnh nhân tiểu đường là vô cùng quan trọng.

Chỉ số đường huyết cho thấy giá trị đường huyết ở thời điểm làm xét nghiệm. Còn HbA1c cho thấy tỷ lệ phần trăm trung bình đường huyết của người bệnh trong một khoảng thời gian dài hơn (khoảng 2-3 tháng). Chỉ số đường huyết có giá trị trong chẩn đoán phát hiện bệnh tiểu đường. Còn chỉ số HbA1c có giá trị để theo dõi đường huyết và kết quả điều trị, do vậy nó giúp bác sỹ xác định được nguy cơ có thể gặp phải các biến chứng của bệnh nhân.

Chỉ số HbA1c được tính như thế nào

Hemoglobin là một protein trong tế bào hồng cầu có nhiệm vụ vận chuyển oxy đi khắp cơ thể. Bình thường glucose liên kết một cách tự nhiên với loại protein này. Khi mà bệnh tiểu đường không được kiểm soát tốt (có nghĩa là đường huyết tăng quá cao), đường sẽ tích tụ trong máu và kết hợp nhiều hơn với hemoglobin. Như vậy, lượng đường trung bình trong máu có thể được xác định bằng cách đo nồng độ hemoglobin A1c. Nếu như lượng đường huyết đã tăng cao trong vài tuần trước đó, kết quả xét nghiệm hemoglobin A1c cũng sẽ cao hơn bình thường. Số lượng hemoglobin A1c sẽ phản ánh nồng độ đường trong máu trong vài tuần trước đó, thường là trong khoảng 2-3 tháng.

Xét nghiệm HbA1c được thực hiện bằng cách lấy một mẫu máu nhỏ của bạn và được đo tại phòng xét nghiệm theo nhiều phương pháp khác nhau, kết quả được tính theo tỉ lệ phần trăm hemoglobin của máu.

Một người bình thường có HbA1c dưới 5.7%. Theo Hiệp hội đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), một người có thể được chẩn đoán là mắc tiểu đường nếu chỉ số HbA1c của họ lớn hơn 6.5%.

Bình thường: HbA1c < 5.7%

Tiền đái tháo đường: HbA1c  trong khoảng 5.7 – 6.5%

Đái tháo đường: HbA1c > 6.5%

Đối với những bệnh nhân tiểu đường, chỉ số HbA1c được khuyến cáo như sau để làm giảm nguy cơ dẫn tới các biến chứng:

-         Hiệp hội đái tháo đường Hoa Kỳ khuyến cáo HbA1c nên dưới 7%

-         Hiệp hội các chuyên gia nội tiết Hoa Kỳ khuyến cáo HbA1c nên dưới 6.5%

Các khuyến cáo được đưa ra tùy thuộc vào từng cá nhân và tiền sử bệnh. Vì vậy, hãy trao đổi với bác sỹ để biết chính xác được mục tiêu cần kiểm soát của chỉ số HbA1c.

Nếu chỉ số HbA1c của bạn trên 6%, bạn có thể đang ở giai đoạn tiền đái tháo đường. Tiền đái tháo đường là lượng glucose trong máu cao hơn mức bình thường nhưng chưa đến mức để chẩn đoán là bệnh đái tháo đường. Tình trạng này có thể được cải thiện thông qua chế độ ăn uống và luyện tập để phòng tiến triển đến đái tháo đường thực sự.

Chỉ số HbA1c cao cũng đồng nghĩa với việc bạn đang mắc bệnh tiểu đường hoặc mức đường huyết của bạn đang không được kiểm soát tốt. Chỉ số HbA1c càng thiếu kiểm soát trong thời gian càng dài thì nguy cơ tiến triển tới các biến chứng tiểu đường càng cao.

Mức HbA1c cao có thể dẫn tới các nguy cơ:

  • Đột quỵ và đau tim
  • Bệnh thận
  • Tổn thương thần kinh
  • Tổn thương thị giác và có thể dẫn đến mù lòa

Khi chỉ số HbA1c của bạn quá cao, bác sỹ có thể thay đổi kế hoạch điều trị để mức đường huyết của bạn được kiểm soát tốt hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tìm hiểu hai loại hooc môn quan trọng đối với bệnh tiểu đường

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 28/01/2023

    Phát ban tại dương vật

    Bạn có thể bị phát ban trên cánh tay hoặc chân, hoặc thậm chí trên mặt. Nhưng phát ban trên dương vật của bạn thì sao? Câu trả lời là phát ban vẫn có thể xảy ra trên dương vật và có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng này.

  • 28/01/2023

    Làm thế nào để cấp ẩm cho da?

    Có rất nhiều cách để ngăn ngừa khô da và giữ cho làn da của chúng ta được dưỡng ẩm và khỏe mạnh. Cùng tham khảo thông tin trong bài viết dưới đây của Viện Y học ứng dụng Việt Nam:

  • 27/01/2023

    Châm cứu có an toàn khi mang thai không?

    Đây là những gì bạn cần biết về châm cứu cũng như những lợi ích, rủi ro và nghiên cứu đằng sau việc sử dụng liệu pháp châm cứu trong thai kỳ.

  • 27/01/2023

    Trẻ có cân nặng sơ sinh cao có nguy cơ mắc bệnh gì?

    Không phải cứ sinh con to là tốt. Tại sao lại như vậy? Cùng tìm hiểu nguyên nhân trong bài viết dưới đây của Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam:

  • 26/01/2023

    Lợi ích không ngờ của phương pháp đi bộ lùi

    Bài viết này giúp bạn biết được những lợi ích của việc đi lùi trên máy chạy bộ trong vật lý trị liệu cũng như hướng dẫn cho bạn cách đi lùi trên máy chạy bộ một cách an toàn.

  • 26/01/2023

    Tại sao bạn hay bị cảm cúm vào mùa lạnh?

    Mùa cảm lạnh và cúm đang bắt đầu ập đến, và chúng ta dường như không thể thoát khỏi những cơn ho và hắt hơi. Nhưng tại sao chúng ta dễ bị cảm cúm và nhiễm trùng hơn trong những tháng lạnh? Hầu hết chúng ta đều bị cảm lạnh ít nhất hai lần mỗi năm, tại sao lại vậy?

  • 25/01/2023

    Cánh mày râu dừng ngay uống nước ngọt nếu không muốn bị hói

    Ngoài cà phê, bia rượu thì các loại nước ngọt, nước trái cây, nước có gas... cũng là sở thích của rất nhiều chàng trai. Tuy nhiên ngoài các nguy cơ sức khỏe như tiểu đường, tim mạch,... thì nước ngọt còn có thể khiến chúng ta rụng tóc. Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây:

  • 25/01/2023

    Chuyện ấy an toàn trong dịp Tết như thế nào?

    Khi các bữa tiệc, giao lưu và gặp gỡ diễn ra thường xuyên hơn rất nhiều và những tình huống đó đôi khi có thể dẫn đến phát sinh quan hệ tình dục. Đảm bảo tình dục an toàn là một phần trong đời sống tình dục của bạn nhất là trong dịp Tết, giúp cho bản thân bạn và những người xung quanh khỏe mạnh.

Xem thêm