Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Các dấu hiệu cảnh báo của đột quỵ

Khi bạn thấy những dấu hiệu cảnh báo đột quỵ sau đây ở bản thân hoặc người khác, điều quan trọng là phải điều trị ngay lập tức. Mỗi phút có thể tạo nên sự khác biệt về mức độ phục hồi của bạn.

Khi bạn bị đột quỵ, não của bạn đột nhiên ngừng nhận được máu và oxy cần thiết. Nguyên nhân phổ biến nhất là động mạch não bị tắc. Đột quỵ cũng có thể do  xuất huyết trong não, không chỉ làm gián đoạn lưu lượng máu bình thường mà còn gây tăng áp lực lên các mô não. Trong cả hai loại đột quỵ, các tế bào não của bạn có thể bị tổn thương, có khả năng dẫn đến tàn tật hoặc thậm chí tử vong.

Nhận biết các dấu hiệu sớm của đột quỵ: Bài kiểm tra FAST

Vì việc nhận biết và hành động nhanh chóng rất quan trọng khi ai đó bị đột quỵ, các bác sĩ đã xây dựng một danh sách kiểm tra về những điều cần chú ý và những việc cần làm khi ai đó có dấu hiệu cảnh báo.

Nó được gọi là xét nghiệm FAST. Bạn có thể sử dụng nó để kiểm tra các triệu chứng phổ biến nhất của đột quỵ ở chính mình hoặc người khác.

  • F là Face: Hãy mỉm cười và xem một bên mặt có bị xệ xuống không. Đó có thể là dấu hiệu của tình trạng yếu cơ hoặc liệt cơ, thường chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể
  • A là Arms: Giơ cả hai tay lên. Một tay có hạ xuống không? Đó là một dấu hiệu khác của sự yếu một bên.
  • S là Speech (Nói) : Nói một cụm từ ngắn và kiểm tra xem giọng nói có bị lắp bắp hoặc lạ không. Đột quỵ có thể khiến bạn khó nói rõ ràng hoặc khó chọn từ ngữ.
  • T là Time (Thời gian): Nếu câu trả lời cho bất kỳ câu hỏi nào là có, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức. Nhớ xem thời gian và ghi lại thời điểm bạn lần đầu tiên nhìn thấy bất kỳ dấu hiệu cảnh báo đột quỵ nào trong số này.
Đọc thêm tại bài viết dưới đây:Chứng chóng mặt ở người trưởng thành

Đừng cố lái xe đưa mình hoặc người khác bị đột quỵ đến bệnh viện. Từng phút đều quan trọng trong việc điều trị đột quỵ. Nhân viên cứu thương có thể đánh giá tình hình của bạn sớm hơn và điều đó giúp bạn có cơ hội được điều trị sớm nhất có thể.

Các dấu hiệu cảnh báo khác của đột quỵ

Đôi khi đột quỵ xảy ra dần dần, nhưng bạn có nhiều khả năng có một hoặc nhiều triệu chứng đột ngột. Trong khi các xét nghiệm FAST có thể cảnh báo bạn về các triệu chứng phổ biến nhất, danh sách đầy đủ các dấu hiệu cảnh báo cũng có thể bao gồm:

  • Tê liệt, đặc biệt là ở một bên
  • Lẫn lộn hoặc khó hiểu lời người khác
  • Chóng mặt
  • Khó khăn khi phối hợp một số động tác cơ bản
  • Khó khăn khi đi bộ
  • Đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân
  • Mất hoặc giảm dần bất kỳ giác quan nào, bao gồm cả khứu giác và vị giác
  • Cứng cổ
  • Thay đổi tính cách
  • Động kinh
  • Mất trí nhớ
  • Bất tỉnh

Nếu bạn có những triệu chứng này hoặc nhìn thấy chúng ở người khác, hãy gọi số cấp cứu 115 ngay cả khi bạn không chắc mình có đang bị đột quỵ hay không.

Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ ở phụ nữ so với nam giới

Trong khi các dấu hiệu đột quỵ phổ biến nhất được thấy ở cả nam và nữ, phụ nữ có nhiều khả năng có một số triệu chứng nhất định, chẳng hạn như đau đầu, yếu và thay đổi suy nghĩ. Phụ nữ cũng có thể có một số triệu chứng bất thường hơn, bao gồm:

  • Nấc cụt
  • Buồn nôn
  • Đau ngực
  • Mệt mỏi
  • Hụt hơi
  • Nhịp tim nhanh yếu

Trên toàn thế giới, phụ nữ có nguy cơ đột quỵ cao hơn một chút so với nam giới. Phụ nữ cũng có nhiều khả năng tử vong vì đột quỵ hơn, phần lớn là do họ có xu hướng bị đột quỵ nghiêm trọng hơn ở giai đoạn sau của cuộc đời. Họ cũng có nhiều khả năng bị chẩn đoán sai khi họ tìm kiếm phương pháp điều trị khẩn cấp cho các triệu chứng đột quỵ và bị tàn tật nhiều hơn sau đột quỵ.

Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ tái phát

Một khi bạn đã bị đột quỵ, bạn sẽ có nguy cơ cao bị đột quỵ lần nữa. Các dấu hiệu cảnh báo đều giống nhau. Vì bạn có thể bị ảnh hưởng kéo dài từ cơn đột quỵ đầu tiên, nên bạn và người chăm sóc có thể cần chú ý hơn để nhận thấy những dấu hiệu cảnh báo đó.

Sẽ là dấu hiệu cảnh báo nếu các triệu chứng của bạn thay đổi hoặc chuyển từ bộ phận này sang bộ phận khác trên cơ thể, ví dụ như:

  • Bạn đã nói lắp, nhưng đột nhiên bạn cũng gặp khó khăn trong việc tìm từ ngữ
  • Bạn đã yếu ở một bên, nhưng bây giờ bạn yếu hơn hoặc bị yếu ở bên kia cơ thể
  • Bạn đột nhiên không thể làm được điều gì đó mà bạn cho là dễ dàng

Đừng cho rằng bạn không thể bị đột quỵ lần nữa nếu bạn vừa mới bị một lần: nguy cơ đột quỵ tái phát thực sự cao nhất vào những ngày ngay sau cơn đột quỵ trước đó. Nguy cơ vẫn cao trong nhiều tháng sau đó.

Việc điều trị nhanh chóng cho cơn đột quỵ thứ hai (thứ ba hoặc thứ tư) cũng quan trọng như đối với cơn đột quỵ đầu tiên. Hãy gọi cấp cứu.

Dấu hiệu cảnh báo của cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua (TIA)

Cơn thiếu máu não thoáng qua, đôi khi được gọi là đột quỵ nhỏ hoặc đột quỵ cảnh báo. Đó là vì các triệu chứng đến và đi nhanh chóng, kéo dài từ vài phút đến 24 giờ. Thông thường, các triệu chứng kéo dài từ 1 đến 2 giờ.

Những cơn đột quỵ nhỏ này là do mất lưu lượng máu tạm thời trong não của bạn. Chúng sẽ tự khỏi mà không cần điều trị và không gây ra tổn thương lâu dài. Nhưng chúng là những sự kiện sức khỏe nghiêm trọng vì một cơn đột quỵ cảnh báo chỉ là như vậy: Nó có thể có nghĩa là bạn sẽ sớm bị đột quỵ hoàn toàn, trong vòng vài ngày hoặc vài tuần, nếu không có biện pháp nào được thực hiện để ngăn ngừa.

Các triệu chứng của cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua cũng giống như các triệu chứng của đột quỵ: những thứ như yếu một bên, nói lắp hoặc thay đổi thị lực. Bạn có thể phát hiện các triệu chứng của cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua bằng các xét nghiệm FAST hoặc BE FAST. Trong những phút đầu tiên, bạn sẽ không biết mình đang bị đột quỵ nhỏ hay đột quỵ hoàn toàn, vì vậy bạn nên gọi cấp cứu ngay.

Tham khảo thêm tại bài viết: Co giật sau đột quỵ

Ngay cả khi các triệu chứng qua đi trước khi bạn hành động, bạn vẫn nên coi cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua là một trường hợp cấp cứu y tế. Hãy tìm sự trợ giúp ngay lập tức để bác sĩ có thể xác nhận cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua và giúp bạn ngăn ngừa đột quỵ gây hại. Ví dụ, bạn có thể dùng thuốc làm loãng máu để giảm đông máu hoặc thực hiện thủ thuật thông động mạch cổ bị tắc. Bạn cũng có thể cần thay đổi lối sống hoặc điều chỉnh thuốc để kiểm soát tốt hơn tình trạng huyết áp cao, tiểu đường hoặc các tình trạng khác có thể dẫn đến đột quỵ.

Chuẩn bị cho các dấu hiệu cảnh báo của đột quỵ

Mỗi năm, có khoảng 795.000 người ở Hoa Kỳ bị đột quỵ. Đột quỵ có thể xảy ra với bất kỳ ai vào bất kỳ lúc nào. Việc lập kế hoạch cho trường hợp khẩn cấp có thể tạo ra sự khác biệt lớn.

Tìm hiểu các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ và cho gia đình và bạn bè của bạn biết. Đảm bảo rằng mọi người đều biết rằng phản ứng tốt nhất khi nhìn thấy các dấu hiệu đột quỵ có thể xảy ra là gọi cấp cứu khẩn cấp.

Chuẩn bị cho trẻ em. Nếu nhà bạn có trẻ em, hãy dạy chúng cách làm bài kiểm tra FAST, cùng với việc gọi cấp cứu khẩn cấp, cung cấp địa chỉ của bạn và mô tả những gì đang xảy ra.

Sử dụng ID y tế. Nếu bạn có bất kỳ tình trạng bệnh lý nào, hãy đeo vòng tay y tế hoặc giấy tờ tùy thân khác liệt kê các tình trạng bệnh lý đó, tình trạng dị ứng của bạn và bất kỳ loại thuốc nào bạn đang dùng. Và đừng quên nhập thông tin y tế của bạn vào tính năng ID y tế trên điện thoại thông minh.

Phạm Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo WebMD
Bình luận
Tin mới
  • 29/11/2025

    7 loại đồ uống giúp ngừa đau họng - bệnh thường gặp ở giáo viên

    Giống như ca sĩ hay diễn giả, giáo viên thường xuyên phải đối mặt với nguy cơ đau họng do phải nói liên tục trong nhiều giờ. Tham khảo một số đồ uống đơn giản giúp các thầy cô phòng ngừa và làm dịu cơn đau họng một cách hiệu quả.

  • 29/11/2025

    Bảo vệ da và tóc khỏi hanh khô mùa giao mùa

    Mùa thu đến mang theo không khí se lạnh, giảm độ ẩm, khiến da và tóc dễ rơi vào tình trạng khô ráp, nứt nẻ và thiếu sức sống.Thay đổi thời tiết không chỉ ảnh hưởng đến vẻ ngoài mà còn tác động đến sức khỏe của làn da và mái tóc. Điều chỉnh quy trình chăm sóc da và bảo vệ tóc trước tình trạng tóc khô xơ khi giao mùa là cần thiết để duy trì vẻ đẹp tự nhiên. Bài viết này sẽ cung cấp những phương pháp khoa học giúp bạn bảo vệ da và tóc hiệu quả trong mùa giao mùa.

  • 28/11/2025

    Chế độ ăn cho trẻ nhiễm HIV theo từng giai đoạn bệnh cần chú ý gì?

    Nhờ hiệu quả của thuốc kháng virus (ARV), ngày càng nhiều trẻ nhiễm HIV có thể phát triển, học tập và sinh hoạt bình thường như những trẻ khác. Tuy nhiên, dinh dưỡng vẫn là nền tảng của chăm sóc điều trị, giúp duy trì cân nặng, tăng sức đề kháng, giảm biến chứng và hạn chế tác dụng phụ của thuốc.

  • 28/11/2025

    Lõm ngực bẩm sinh ở trẻ có nguy hiểm không?

    Lõm ngực bẩm sinh xảy ra khi xương ức phát triển bất thường tạo ra vết lõm trên thành ngực của bạn và có thể gây ra các vấn đề về thể chất cũng như cảm xúc cho trẻ. Cùng tìm hiểu về bệnh lý lõm ngực bẩm sinh ở trẻ qua bài viết sau đây!

  • 28/11/2025

    Bảo vệ sức khỏe xương khớp khi thời tiết lạnh

    Thời tiết lạnh giá và chuyển mùa thường làm gia tăng các vấn đề về xương khớp, gây ra tình trạng đau cứng khớp và khó khăn khi vận động. Sự thay đổi của nhiệt độ và độ ẩm có thể làm các mô cơ giãn nở, tạo áp lực lên khớp, dẫn đến cảm giác đau nhức hoặc tê cứng.

  • 27/11/2025

    Hội thảo khoa học" Thực trạng dinh dưỡng, sức khỏe người cao tuổi ở một số thành phố lớn và đề xuất một số giải pháp"

    Hà Nội, ngày 27/11/2025 – Kết quả nghiên cứu mới nhất do Viện Y học ứng dụng Việt Nam thực hiện được công bố tại Hội thảo khoa học “Thực trạng dinh dưỡng, sức khỏe người cao tuổi ở một số thành phố lớn và đề xuất một số giải pháp” đã chỉ ra những thách thức lớn trong công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi (NCT) tại các đô thị lớn.

  • 27/11/2025

    Cách ăn low-carb giúp giảm cân bền vững

    Chế độ ăn kiêng low-carb (ít carbohydrate) đã chứng minh được hiệu quả trong việc giảm cân nhanh chóng và cải thiện nhiều chỉ số sức khỏe. Tuy nhiên, chìa khóa để thành công không phải là việc cắt giảm carb một cách mù quáng, mà là thực hiện một cách thông minh, bền vững để biến nó thành một lối sống lâu dài.

  • 27/11/2025

    Làm thế nào để giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư đại trực tràng?

    Ung thư đại trực tràng là căn bệnh phổ biến và gây tử vong cao trên toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam. Tại Việt Nam, ung thư đại trực tràng cũng nằm trong top năm loại ung thư gây tử vong hàng đầu. Tuy nhiên, nguy cơ mắc bệnh có thể giảm đáng kể thông qua các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Bài viết này sẽ đưa ra lời khuyên thiết thực để phòng ngừa ung thư đại trực tràng, bao gồm điều chỉnh chế độ ăn uống, tăng cường vận động và sàng lọc định kỳ, giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe.

Xem thêm