Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Các dấu hiệu cảnh báo của đột quỵ

Khi bạn thấy những dấu hiệu cảnh báo đột quỵ sau đây ở bản thân hoặc người khác, điều quan trọng là phải điều trị ngay lập tức. Mỗi phút có thể tạo nên sự khác biệt về mức độ phục hồi của bạn.

Khi bạn bị đột quỵ, não của bạn đột nhiên ngừng nhận được máu và oxy cần thiết. Nguyên nhân phổ biến nhất là động mạch não bị tắc. Đột quỵ cũng có thể do  xuất huyết trong não, không chỉ làm gián đoạn lưu lượng máu bình thường mà còn gây tăng áp lực lên các mô não. Trong cả hai loại đột quỵ, các tế bào não của bạn có thể bị tổn thương, có khả năng dẫn đến tàn tật hoặc thậm chí tử vong.

Nhận biết các dấu hiệu sớm của đột quỵ: Bài kiểm tra FAST

Vì việc nhận biết và hành động nhanh chóng rất quan trọng khi ai đó bị đột quỵ, các bác sĩ đã xây dựng một danh sách kiểm tra về những điều cần chú ý và những việc cần làm khi ai đó có dấu hiệu cảnh báo.

Nó được gọi là xét nghiệm FAST. Bạn có thể sử dụng nó để kiểm tra các triệu chứng phổ biến nhất của đột quỵ ở chính mình hoặc người khác.

  • F là Face: Hãy mỉm cười và xem một bên mặt có bị xệ xuống không. Đó có thể là dấu hiệu của tình trạng yếu cơ hoặc liệt cơ, thường chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể
  • A là Arms: Giơ cả hai tay lên. Một tay có hạ xuống không? Đó là một dấu hiệu khác của sự yếu một bên.
  • S là Speech (Nói) : Nói một cụm từ ngắn và kiểm tra xem giọng nói có bị lắp bắp hoặc lạ không. Đột quỵ có thể khiến bạn khó nói rõ ràng hoặc khó chọn từ ngữ.
  • T là Time (Thời gian): Nếu câu trả lời cho bất kỳ câu hỏi nào là có, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức. Nhớ xem thời gian và ghi lại thời điểm bạn lần đầu tiên nhìn thấy bất kỳ dấu hiệu cảnh báo đột quỵ nào trong số này.
Đọc thêm tại bài viết dưới đây:Chứng chóng mặt ở người trưởng thành

Đừng cố lái xe đưa mình hoặc người khác bị đột quỵ đến bệnh viện. Từng phút đều quan trọng trong việc điều trị đột quỵ. Nhân viên cứu thương có thể đánh giá tình hình của bạn sớm hơn và điều đó giúp bạn có cơ hội được điều trị sớm nhất có thể.

Các dấu hiệu cảnh báo khác của đột quỵ

Đôi khi đột quỵ xảy ra dần dần, nhưng bạn có nhiều khả năng có một hoặc nhiều triệu chứng đột ngột. Trong khi các xét nghiệm FAST có thể cảnh báo bạn về các triệu chứng phổ biến nhất, danh sách đầy đủ các dấu hiệu cảnh báo cũng có thể bao gồm:

  • Tê liệt, đặc biệt là ở một bên
  • Lẫn lộn hoặc khó hiểu lời người khác
  • Chóng mặt
  • Khó khăn khi phối hợp một số động tác cơ bản
  • Khó khăn khi đi bộ
  • Đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân
  • Mất hoặc giảm dần bất kỳ giác quan nào, bao gồm cả khứu giác và vị giác
  • Cứng cổ
  • Thay đổi tính cách
  • Động kinh
  • Mất trí nhớ
  • Bất tỉnh

Nếu bạn có những triệu chứng này hoặc nhìn thấy chúng ở người khác, hãy gọi số cấp cứu 115 ngay cả khi bạn không chắc mình có đang bị đột quỵ hay không.

Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ ở phụ nữ so với nam giới

Trong khi các dấu hiệu đột quỵ phổ biến nhất được thấy ở cả nam và nữ, phụ nữ có nhiều khả năng có một số triệu chứng nhất định, chẳng hạn như đau đầu, yếu và thay đổi suy nghĩ. Phụ nữ cũng có thể có một số triệu chứng bất thường hơn, bao gồm:

  • Nấc cụt
  • Buồn nôn
  • Đau ngực
  • Mệt mỏi
  • Hụt hơi
  • Nhịp tim nhanh yếu

Trên toàn thế giới, phụ nữ có nguy cơ đột quỵ cao hơn một chút so với nam giới. Phụ nữ cũng có nhiều khả năng tử vong vì đột quỵ hơn, phần lớn là do họ có xu hướng bị đột quỵ nghiêm trọng hơn ở giai đoạn sau của cuộc đời. Họ cũng có nhiều khả năng bị chẩn đoán sai khi họ tìm kiếm phương pháp điều trị khẩn cấp cho các triệu chứng đột quỵ và bị tàn tật nhiều hơn sau đột quỵ.

Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ tái phát

Một khi bạn đã bị đột quỵ, bạn sẽ có nguy cơ cao bị đột quỵ lần nữa. Các dấu hiệu cảnh báo đều giống nhau. Vì bạn có thể bị ảnh hưởng kéo dài từ cơn đột quỵ đầu tiên, nên bạn và người chăm sóc có thể cần chú ý hơn để nhận thấy những dấu hiệu cảnh báo đó.

Sẽ là dấu hiệu cảnh báo nếu các triệu chứng của bạn thay đổi hoặc chuyển từ bộ phận này sang bộ phận khác trên cơ thể, ví dụ như:

  • Bạn đã nói lắp, nhưng đột nhiên bạn cũng gặp khó khăn trong việc tìm từ ngữ
  • Bạn đã yếu ở một bên, nhưng bây giờ bạn yếu hơn hoặc bị yếu ở bên kia cơ thể
  • Bạn đột nhiên không thể làm được điều gì đó mà bạn cho là dễ dàng

Đừng cho rằng bạn không thể bị đột quỵ lần nữa nếu bạn vừa mới bị một lần: nguy cơ đột quỵ tái phát thực sự cao nhất vào những ngày ngay sau cơn đột quỵ trước đó. Nguy cơ vẫn cao trong nhiều tháng sau đó.

Việc điều trị nhanh chóng cho cơn đột quỵ thứ hai (thứ ba hoặc thứ tư) cũng quan trọng như đối với cơn đột quỵ đầu tiên. Hãy gọi cấp cứu.

Dấu hiệu cảnh báo của cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua (TIA)

Cơn thiếu máu não thoáng qua, đôi khi được gọi là đột quỵ nhỏ hoặc đột quỵ cảnh báo. Đó là vì các triệu chứng đến và đi nhanh chóng, kéo dài từ vài phút đến 24 giờ. Thông thường, các triệu chứng kéo dài từ 1 đến 2 giờ.

Những cơn đột quỵ nhỏ này là do mất lưu lượng máu tạm thời trong não của bạn. Chúng sẽ tự khỏi mà không cần điều trị và không gây ra tổn thương lâu dài. Nhưng chúng là những sự kiện sức khỏe nghiêm trọng vì một cơn đột quỵ cảnh báo chỉ là như vậy: Nó có thể có nghĩa là bạn sẽ sớm bị đột quỵ hoàn toàn, trong vòng vài ngày hoặc vài tuần, nếu không có biện pháp nào được thực hiện để ngăn ngừa.

Các triệu chứng của cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua cũng giống như các triệu chứng của đột quỵ: những thứ như yếu một bên, nói lắp hoặc thay đổi thị lực. Bạn có thể phát hiện các triệu chứng của cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua bằng các xét nghiệm FAST hoặc BE FAST. Trong những phút đầu tiên, bạn sẽ không biết mình đang bị đột quỵ nhỏ hay đột quỵ hoàn toàn, vì vậy bạn nên gọi cấp cứu ngay.

Tham khảo thêm tại bài viết: Co giật sau đột quỵ

Ngay cả khi các triệu chứng qua đi trước khi bạn hành động, bạn vẫn nên coi cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua là một trường hợp cấp cứu y tế. Hãy tìm sự trợ giúp ngay lập tức để bác sĩ có thể xác nhận cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua và giúp bạn ngăn ngừa đột quỵ gây hại. Ví dụ, bạn có thể dùng thuốc làm loãng máu để giảm đông máu hoặc thực hiện thủ thuật thông động mạch cổ bị tắc. Bạn cũng có thể cần thay đổi lối sống hoặc điều chỉnh thuốc để kiểm soát tốt hơn tình trạng huyết áp cao, tiểu đường hoặc các tình trạng khác có thể dẫn đến đột quỵ.

Chuẩn bị cho các dấu hiệu cảnh báo của đột quỵ

Mỗi năm, có khoảng 795.000 người ở Hoa Kỳ bị đột quỵ. Đột quỵ có thể xảy ra với bất kỳ ai vào bất kỳ lúc nào. Việc lập kế hoạch cho trường hợp khẩn cấp có thể tạo ra sự khác biệt lớn.

Tìm hiểu các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ và cho gia đình và bạn bè của bạn biết. Đảm bảo rằng mọi người đều biết rằng phản ứng tốt nhất khi nhìn thấy các dấu hiệu đột quỵ có thể xảy ra là gọi cấp cứu khẩn cấp.

Chuẩn bị cho trẻ em. Nếu nhà bạn có trẻ em, hãy dạy chúng cách làm bài kiểm tra FAST, cùng với việc gọi cấp cứu khẩn cấp, cung cấp địa chỉ của bạn và mô tả những gì đang xảy ra.

Sử dụng ID y tế. Nếu bạn có bất kỳ tình trạng bệnh lý nào, hãy đeo vòng tay y tế hoặc giấy tờ tùy thân khác liệt kê các tình trạng bệnh lý đó, tình trạng dị ứng của bạn và bất kỳ loại thuốc nào bạn đang dùng. Và đừng quên nhập thông tin y tế của bạn vào tính năng ID y tế trên điện thoại thông minh.

Phạm Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo WebMD
Bình luận
Tin mới
  • 14/04/2026

    Tránh sai lầm phổ biến khi bố mẹ hướng dẫn con ôn thi học kỳ tiểu học

    Kỳ thi học kỳ ở bậc tiểu học là cơ hội để trẻ rèn luyện kỹ năng tự học và quản lý thời gian, nhưng cũng mang lại áp lực không nhỏ từ lịch học và kỳ vọng gia đình. Nếu thiếu sự hỗ trợ đúng cách, học sinh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự tự tin và niềm yêu thích học tập. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin giúp phụ huynh nhận diện những sai lầm phổ biến để xây dựng phương pháp đồng hành hiệu quả

  • 14/04/2026

    6 thói quen hằng ngày giúp 'đốt mỡ' thừa hiệu quả

    Duy trì các thói quen lành mạnh mỗi ngày như ăn đủ protein, ngủ đủ giấc, vận động đều đặn và kiểm soát căng thẳng giúp điều hòa chuyển hóa, tăng hiệu quả sử dụng năng lượng và hỗ trợ giảm mỡ bền vững.

  • 14/04/2026

    Khó ngủ, mất ngủ nên ăn uống thế nào?

    Khó ngủ, mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc thường liên quan đến thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp có thể giúp cơ thể điều chỉnh nhịp sinh học, cải thiện chất lượng nghỉ ngơi.

  • 13/04/2026

    Lý do nên bỏ muối vào nước luộc trứng

    Nhiều người nghĩ là cho chút muối khi luộc trứng giúp dễ bóc vỏ hơn. Thực tế, nhúm muối nhỏ là một mẹo khoa học giúp luộc trứng hoàn hảo hơn cả.

  • 13/04/2026

    Bố mẹ nên làm gì để giúp con ôn thi học kỳ tiểu học hiệu quả

    Mỗi khi mùa thi học kỳ đến gần, không khí trong nhiều gia đình lại trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Với các bạn nhỏ tiểu học, lứa tuổi còn ham vui, dễ xao nhãng và chưa có kỹ năng tập trung kéo dài, kỳ thi không chỉ là thử thách với con mà còn là một cuộc chiến tâm lý đối với cả bố mẹ. Hiểu được những nỗi lo đó, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin để việc ôn thi học kỳ trở nên nhẹ nhàng hơn. Thay vì áp lực điểm số, sự đồng hành đúng cách của phụ huynh sẽ giúp trẻ vừa nắm vững kiến thức, vừa hình thành được thói quen tự học bền vững.

  • 12/04/2026

    Uống lá chè tươi hay trà khô tốt hơn cho gan?

    Trà xanh chứa các hoạt chất giúp bảo vệ gan hiệu quả. Tuy nhiên, nên lựa chọn lá chè tươi hái vườn hay trà khô để đạt lợi ích cao nhất mà không gây hại cho sức khỏe?

  • 12/04/2026

    Bệnh đái tháo đường type 5

    Bệnh đái tháo đường type 5 (Tiểu đường type 5), trước đây gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), là một thể bệnh riêng biệt gắn với suy dinh dưỡng mạn tính và thiếu sự chăm sóc y tế. Sau nhiều năm tranh luận, tháng 1/2025, một nhóm chuyên gia quốc tế đã thống nhất phân loại lại tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng- MRDM thành tiểu đường type 5. Quyết định này được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) phê chuẩn tại Đại hội Đái tháo đường Thế giới 2025 ở Bangkok.

  • 11/04/2026

    Mối liên quan giữa giấc ngủ và tăng trưởng ở trẻ từ 5 – 8 tuổi

    Ngủ đủ giấc là yếu tố vô cùng quan trọng đối với trẻ bởi nhiều lý do khác nhau, từ việc hồi phục năng lượng cho cơ thể hoạt động cho tới hoàn thiện các chức năng não bộ. Các bằng chứng khoa học còn chỉ ra rằng giấc ngủ giúp hỗ trợ cho quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.

Xem thêm