Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Biến thể delta: những điều chúng ta đã biết

Kể từ khi biến thể Delta càn quét nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam, sự nguy hiểm và tốc độ lây lan của biến chủng này đe dọa đến thành tựu kiểm soát dịch bệnh và tiêm chủng của nhân loại. Vậy cho đến nay ta đã biết gì về biến chủng này?

Biến chủng delta đang thống trị ở nhiều nơi

Biến chủng delta không chỉ có tốc độ lây lan nhanh mà còn gây ra tình trạng bệnh nặng hơn. Mỗi một cộng đồng bị delta càn quét, số ca nhiễm COVID tăng cao kể cả những trường hợp đã tiêm vaccine. Vì thế đây là một biến chủng cần nhận được nhiều sự quan tâm hơn.

Các biến thể của virus không nhất thiết lúc nào cũng đáng báo động, chúng xuất hiện liên tục trong một đại dịch. Những điều người ta quan tâm đó là chúng có những đặc tính để trở thành một mầm bệnh nguy hiểm hơn.

Các ca nhiễm biến chủng delta có thể gây bệnh nặng hơn các biến thể khác của virus corona trước đó, làm tăng nguy cơ nhập viện, các biến chứng nguy hiểm hơn và tỷ lệ tử vong cao hơn. Biến chủng delta có khả năng lây lan mạnh hơn đang dần thống trị gây bệnh trên người cao hơn các biến chủng khác.

Tại sao chủng delta lại có khả năng lây lan nhanh?

Tại sao chủng delta lây lan nhanh là điều rất dễ hiểu. Chúng ta biết rằng một người nhiễm biến chủng Delta có nồng độ virus trong hệ thống hô hấp rất cao điều đó nghĩa là khả năng phát tán virus cao hơn so với các chủng cũ. Với virus, vùng thụ thể gắn là phần quan trọng cho phép nó tiến hành cuộc xâm lược vào vật chủ. Đó là nơi virus sẽ bám vào tế bào người và bắt đầu quá trình nhân lên rồi gây bệnh. Thật không may, biến thể delta bị đột biến ở vùng này và thay đổi trong cấu trúc  khiến chúng dễ dàng gắn vào tế bào con người hơn, dễ dàng xâm nhập vào tế bào người và do đó chỉ cần lượng virus nhỏ đã khiến cho con người bị bệnh. Đó thực sự là sự thử thách lớn khi cuộc sống của con người đang dần quay trở lại bình thường với việc cho phép tiêm chủng đầy đủ có thể bỏ sử dụng khẩu trang, quay trở lại trường học và bỏ dần sự giãn cách xã hội.

Vậy chúng ta biết gì về biến thể delta?

Delta thực sự có những đặc điểm rất nổi bật mà chúng ta có thể kể đến như sau:

  • Khả năng lây nhiễm tăng gấp đôi so với những biến chủng trước, khả năng lây lan nhanh và khả năng nhiễm trùng cao trong quần thể.
  • Delta có thể gây bệnh nặng hơn các biến chủng cũ đặc biệt là ở người không tiêm vaccine
  • Nếu tiêm vaccine đầy đủ, delta vẫn có thể lây từ người này sang người khác mặc dù thời gian lây truyền ngắn hơn so với người không tiêm vaccine
  • Những người không tiêm vaccine cũng có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn kể cả chủng củ hay chủng mới
  • Các triệu chứng của COVID-19 của biến chủng delta có thể khác so với những biến chủng cũ, đau đầu, sốt, viêm họng chảy nước mũi sẽ thường gặp, nhưng ho và mất vị giác ít gặp hơn.
  • Vaccine vẫn có tác dụng chống lại biến chủng delta đặc biệt là khi được tiêm đầy đủ.
  • Trẻ em chưa đủ tuổi tiêm vaccine vẫn có nguy cơ cao nhiễm biến thể delta.

Ngoài trời không còn là nơi có nguy cơ thấp nữa. Những ngày đầu chúng ta vẫn cho rằng ở ngoài trời không gian rộng lớn thì lượng virus trong không khí thấp. Nhưng đại dịch lần này đã thay đổi, kể cả bạn có ở không gian rộng lớn, ít người thì khả năng vẫn nhiễm cao do khả năng gây bệnh của virus rất lớn.

Quần thể nguy cơ cao nhiễm COVID

Với các chủng COVID trước đây nhóm có nguy cơ cao là người cao tuổi  những người bị suy giảm miễn dịch và những người có bệnh lý nền như tiểu đường, hen. Trẻ em có nguy cơ thấp hơn rất nhiều. Tuy nhiên mọi sự đã thay đổi chóng mặt trong đợt dịch này. Trẻ em, những đối tượng chưa có vaccine để tiêm dần đã trở thành nhóm có nguy cơ cao bị nhiễm virus.

Hiệu quả của vaccine COVID-19 đối với biến chủng Delta

Tiêm đầy đủ là biện pháp then chốt vảo vệ chúng ta trước dịch COVID-19 mặc dù vẫn có khả năng bị nhiễm virus. Mục đích của việc tiêm vaccine cũng sẽ bảo vệ chúng ta khỏi mắc bệnh, nhưng có vẻ khi biến chủng delta xuất hiện hiệu quả này bị giảm đôi chút, thậm chí là khi bạn tiêm hai mũi hoặc bạn đã bị nhiễm virus trước đó. Tuy nhiên được tiêm đầy đủ hai mũi vaccine vẫn tạo ra một sự bảo vệ khá cao. Hiệu quả vaccine vẫn cao và giúp bạn không bị nhiễm bệnh quá nặng.  Ngay cả khi virus có thể vượt qua được tuyến phòng thủ này thì những kháng thể trung hòa trước đó hoặc những người đã tiêm vaccine sẽ tăng cường các phản ứng miễn dịch bảo vệ nhanh chóng.

Mặc dù qua nhiều đợt dịch chúng ta hiểu rằng không thể phong tỏa toàn bộ xã hội. Cái mà chúng ta cần vaccine và khẩu trang.  Miễn dịch cộng đồng không thể xảy ra sau một đêm,  nhưng không có nghĩa là vaccine không hiệu quả.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết:  Biến thể Delta Plus và sự nguy hiểm mức độ cao

Ths. Bs. Đào Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Theo health.usnews) -
Bình luận
Tin mới
  • 07/10/2026

    9 lợi ích sức khỏe của việc bơi lội

    Bơi lội là môn thể thao toàn thân được nhiều người yêu thích nhờ khả năng vừa rèn luyện thể lực vừa giúp thư giãn tinh thần. Với cùng một khoảng thời gian vận động, bơi lội có thể tiêu hao lượng calo tương đương chạy bộ nhưng lại ít gây áp lực lên xương khớp hơn.

  • 06/10/2026

    Thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cholesterol có thực sự hiệu quả?

    Trên thị trường hiện có nhiều loại thực phẩm chức năng được quảng cáo với công dụng hỗ trợ giảm cholesterol máu, thu hút sự quan tâm của người có rối loạn lipid máu.

  • 06/10/2026

    Thuốc GLP-1 có thể giúp làm chậm quá trình lão hóa?

    Các thuốc nhóm GLP-1 như semaglutide hiện được kê đơn chủ yếu để điều trị đái tháo đường type 2 và béo phì.

  • 05/10/2026

    7 lầm tưởng về thuốc Aspirin

    Aspirin từng được xem là thần dược trong phòng ngừa bệnh tim mạch, tuy nhiên hiện nay y học đã có những góc nhìn thay đổi về loại thuốc này. Dưới đây là 7 lầm tưởng phổ biến về thuốc Aspirin được các chuyên gia y tế khuyến cáo.

  • 05/10/2026

    Ly thượng bì bọng nước

    Bệnh ly thượng bì bọng nước (epidermolysis bullosa) là một tình trạng hiếm gặp gây ra hiện tượng da mỏng, dễ nổi mụn nước ở trẻ nhỏ. Bệnh lý này có thể gây khó chịu cho trẻ và có thể trở nặng nếu không được chăm sóc đúng cách. Cùng tìm hiểu qua bài viết sau!

  • 04/10/2026

    FDA phê duyệt 4 loại vaccine cập nhật cho 2026-2027 nhắm vào biến thể XFG của COVID-19

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt bốn loại vaccine COVID-19 cập nhật cho năm 2026–2027. Các loại vaccine mới này đặc biệt nhắm vào biến thể XFG đang lây lan nhanh chóng, nhằm tăng cường bảo vệ cho những nhóm đối tượng có nguy cơ cao.

  • 04/10/2026

    Thời điểm tốt nhất để ăn quả óc chó tốt cho não bộ

    Ăn quả óc chó vào buổi sáng giúp tối ưu hóa hiệu suất nhận thức và hỗ trợ bảo vệ sức khỏe não bộ.

  • 04/10/2026

    Chăm sóc da mùa khô

    Thời tiết hanh khô với độ ẩm không khí giảm sâu là "kẻ thù" lớn nhất của làn da khỏe mạnh vì nó làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và giảm hoạt động tuyến bã nhờn. Nếu không chăm sóc đúng cách, da sẽ mất độ ẩm, dẫn đến khô căng, bong tróc, xỉn màu và dễ kích ứng. Bài viết này sẽ cung cấp những hướng dẫn chi tiết, từ làm sạch da, dưỡng ẩm sâu đến bảo vệ da trước các tác nhân môi trường, giúp bạn tự tin với làn da căng mịn suốt mùa khô.

Xem thêm