Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bí ẩn của Covid-19: Tại sao cùng nhiễm virus, có người thiệt mạng, người lại chẳng bị sao?

Trên thực tế, vấn đề này là một trong những bí ẩn lớn nhất của đại dịch Covid-19 mà giới khoa học vẫn chưa thể tìm ra đáp án chính xác. Dù vậy, vẫn có một vài giả thuyết và chúng ta sẽ thử tìm hiểu xem.

Bí ẩn của Covid-19: Tại sao cùng nhiễm virus, có người thiệt mạng, người lại chẳng bị sao?

Hình ảnh được ghi lại tại 1 bệnh viện ở New York (Mỹ), bệnh nhân phải nằm ngoài hành lang bệnh viện vì quá tải

Ngày 3/4, số ca xác nhận nhiễm Covid-19 trên toàn thế giới đã vượt qua cột mốc 1 triệu. Một cột mốc đáng buồn, và buồn hơn nữa là vẫn tiếp tục tăng lên với tốc độ đáng báo động. Bởi tính đến thời điểm tối 7/4, thế giới đã có thêm hơn 300.000 ca nhiễm mới, và tổng cộng hơn 74.000 người tử vong từ đầu đại dịch đến nay.
Tuy nhiên, có một điểm đáng chú ý là không phải trường hợp nào nhiễm bệnh cũng có phản ứng giống nhau. Triệu chứng của các bệnh nhân nhiễm Covid-19 được trải rất rộng, có người bị nặng, nhưng cũng có người nhẹ, thậm chí không phát bệnh.
Tại sao lại như vậy? Các nhà khoa học đã đưa ra một vài giả thuyết.
Phản ứng không giống nhau
Triệu chứng phổ biến nhất đối với người nhiễm SARS-CoV-2 là sốt cao, ho khan, khó thở dẫn đến thở ngắn. Tuy nhiên, nhiều báo cáo cũng chỉ ra rằng có rất nhiều bệnh nhân bộc lộ các triệu chứng không liên quan đến đường hô hấp. Như một nghiên cứu tại tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc) trên 204 bệnh nhân, có đến hơn 1/2 xuất hiện triệu chứng về tiêu hóa, như chán ăn, buồn nôn và tiêu chảy.

Bí ẩn của Covid-19: Tại sao cùng nhiễm virus, có người thiệt mạng, người lại chẳng bị sao? - Ảnh 1

Không phải người nào nhiễm virus cũng có dấu hiệu ho, sốt, khó thở (Ảnh VnExpress)
 
Báo cáo khác trên tạp chí New York Times cho thấy đôi khi bệnh nhân có các triệu chứng về thần kinh, như phù não hoặc co giật, động kinh. Một số trường hợp lại có triệu chứng về tim, cũng như đau cơ và mệt mỏi cực độ. Và đặc biệt, có những bệnh nhân dù dương tính, nhưng triệu chứng lại cực kỳ nhẹ, thậm chí là không có triệu chứng luôn.
 
Tại sao ảnh hưởng của Covid-19 lên mỗi người lại khác nhau đến vậy? "Vấn đề cơ bản là con người vốn không phải máy móc," - trích lời chuyên gia y tế Kathryn Jacobsen trên Yahoo News. "Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến phản ứng của cơ thể đối với mầm bệnh. Trong trường hợp virus corona, 2 yếu tố quan trọng nhất là độ tuổi và tình trạng sức khỏe."
 
Tác động của độ tuổi đến mức độ nghiêm trọng về triệu chứng bệnh là tương đối dễ thấy. "Cách cơ thể chúng ta phản ứng với mầm bệnh sẽ thay đổi theo độ tuổi," - Jacobsen nhận định. "Dù là ai trong độ tuổi nào, bạn cũng có thể nhiễm virus và chết vì nó. Tuy nhiên, tỷ lệ tử vong là cao nhất đối với nhóm người cao tuổi."
 
Bên cạnh độ tuổi, việc có sẵn 2 - 3 bệnh lý khác cũng khiến các triệu chứng trở nên khác biệt. "Bệnh nhân có sẵn bệnh lý về tim, phổi, tiểu đường hoặc các chứng bệnh khác sẽ bộc lộ triệu chứng nặng hơn," - Jacobsen cho biết. Tuy nhiên, cơ chế trong chuyện này thì chưa được làm rõ.
 
Một yếu tố khác có khả năng gây ảnh hưởng đến các triệu chứng, đó là tần suất và mức độ tiếp xúc với mầm bệnh. "Giống như bất kỳ loại bệnh nào, virus sẽ chết chóc hơn nếu chúng tấn công với số lượng lớn," - trích bài viết của tiến sĩ Joshua D. Rabinowitz và Caroline R. Bartman trên New York Times.
 

Bí ẩn của Covid-19: Tại sao cùng nhiễm virus, có người thiệt mạng, người lại chẳng bị sao? - Ảnh 2

Nhóm người cao tuổi, có ít nhất 1 bệnh lý nền, sẽ có nguy cơ tử vong cao hơn
 
"Bước vào một tòa nhà từng có một người nhiễm virus sẽ không nguy hiểm bằng việc phải ngồi cạnh người đó suốt hàng giờ trên tàu điện," - Rabinowitz chia sẻ. "Việc tiếp xúc với virus ở nồng độ thấp thậm chí có thể kích thích hệ miễn dịch, giúp bảo vệ cơ thể trong trường hợp gặp phải lượng virus lớn hơn trong tương lai."
 
Đối với Covid-19, vẫn còn quá sớm để kết luận chính xác liệu còn những yếu tố nào khác ảnh hưởng đến khả năng gây bệnh của virus, nhưng nhiều khả năng vẫn còn vài yếu tố khác. Theo Jacobsen thì thuốc lá, chế độ dinh dưỡng, y tế, hóa chất cơ thể, thậm chí là gene di truyền đều là các yếu tố cần cân nhắc.
 
Hiển nhiên, những người thuộc nhóm rủi ro bệnh nặng cao sẽ được khuyên cẩn thận hơn, để giảm thiểu khả năng tiếp xúc và lây lan. Nhưng theo Jacobsen: "Điều này không có nghĩa những người thuộc nhóm rủi ro thấp có thể chủ quan mà không bảo vệ mình. Rủi ro thấp thôi chứ không phải hoàn toàn không có."
 
"Điều quan trọng là chúng ta sẽ không thể biết chắc chắn ai sẽ có triệu chứng nhẹ, ai sẽ nặng. Nên lựa chọn an toàn nhất cho tất cả là hãy làm theo chỉ đạo của chính phủ và cơ quan y tế, về việc phòng chống dịch bệnh lần này."
 
Theo tôi, ngoài các yếu tố kể trên, quy luật dịch tễ là vụ dịch nào cũng có vòng đời của nó. Virus là ký sinh trùng, là sinh vật sống thì có sinh tử chứ, tức là cũng theo quy luật Sinh – Trụ - Hoại – Diệt? Như SARS có vaccine đâu mà nó biến mất luôn?
 

Bí ẩn của Covid-19: Tại sao cùng nhiễm virus, có người thiệt mạng, người lại chẳng bị sao? - Ảnh 3

à Nội cách ly thôn Hạ Lôi, xã Mê Linh, huyện Mê Linh với 2 ca nhiễm SARS-CoV-2 (ảnh Tiền Phong)
 
Trong quá trình điều trị và khỏi bệnh, virus vẫn tiếp tục phát tán nhưng sẽ yếu đi khi kháng thể xuất hiện. Khi qua đỉnh dịch, cộng đồng khỏi bệnh có kháng thể tăng lên thì dịch sẽ yếu đi và bản thân độc lực của virus cũng yếu đi, không còn gây bệnh nặng thêm được nữa, trừ những người quá mẫn cảm hoặc quá suy nhược. Mặt khác, việc virus phát tán ra môi trường sẽ chịu tác động của các yếu tố môi trường như nhiệt, tia cức tím của mặt trời và các hóa chất tiệt trùng ở các liều lượng và thời gian khác nhau, sẽ có một lượng nhất định không bị bất hoạt hoàn toàn mà chỉ bị “khuyết tật” hoặc yếu đi nhưng vẫn còn khả năng gây nhiễm? Có thể vẫn nhiều ca F1 trở đi sẽ tiếp tục làm nó yếu thêm và dịch sẽ kết thúc hoặc biến mất hẳn như đã từng xảy ra với dịch SARS? Phải chăng, lý thuyết “miễn dịch cộng đồng” đã từng có chỗ đứng và cái lý riêng của nó? 
 
Trường hợp ca bệnh số 243 ở Mê Linh, Hà Nội sẽ là một đối tượng nghiên cứu thú vị với giới chuyên môn Việt Nam, khi mà ông này, ngày 21/3, thấy đau mỏi người, ngấy sốt (không cặp nhiệt độ), nghĩ bị cảm cúm nên đã ra hiệu thuốc gần nhà (do chị N.T.H. bán) mua 1 vỉ thuốc cảm cúm về uống (không nhớ tên thuốc). Ngay ngày hôm sau, ông T. thấy đỡ mỏi, không sốt và những ngày sau đã sinh hoạt và làm việc bình thường. 
 
Một vài nước đã ghi nhận tỷ lệ bệnh nhân không triệu chứng và không phát bệnh. Số phát bệnh có triệu chứng nhẹ cũng không ít ở các đối tượng khỏe mạnh hoặc còn trẻ.
 
Bệnh Covid 19 không nguy hiểm và gây tử vong nhanh như SARS, MERS, H1N1, H5N1… nhưng do tốc độ lây lan trong giai đoạn chưa có triệu chứng làm cho hệ thống y tế quá tải, các ca bệnh nặng hầu hết do có bệnh nền hoặc không được điều trị đúng, kịp thời. Phải chăng chưa có ca tử vong tức là Việt Nam có nền y tế ưu việt hơn các nước phát triển như Trung Quốc, Châu Âu và Mỹ?
 
Chí Thiện - Theo Healthplus
Bình luận
Tin mới
  • 05/10/2026

    Ly thượng bì bọng nước

    Bệnh ly thượng bì bọng nước (epidermolysis bullosa) là một tình trạng hiếm gặp gây ra hiện tượng da mỏng, dễ nổi mụn nước ở trẻ nhỏ. Bệnh lý này có thể gây khó chịu cho trẻ và có thể trở nặng nếu không được chăm sóc đúng cách. Cùng tìm hiểu qua bài viết sau!

  • 04/10/2026

    FDA phê duyệt 4 loại vaccine cập nhật cho 2026-2027 nhắm vào biến thể XFG của COVID-19

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt bốn loại vaccine COVID-19 cập nhật cho năm 2026–2027. Các loại vaccine mới này đặc biệt nhắm vào biến thể XFG đang lây lan nhanh chóng, nhằm tăng cường bảo vệ cho những nhóm đối tượng có nguy cơ cao.

  • 04/10/2026

    Thời điểm tốt nhất để ăn quả óc chó tốt cho não bộ

    Ăn quả óc chó vào buổi sáng giúp tối ưu hóa hiệu suất nhận thức và hỗ trợ bảo vệ sức khỏe não bộ.

  • 04/10/2026

    Chăm sóc da mùa khô

    Thời tiết hanh khô với độ ẩm không khí giảm sâu là "kẻ thù" lớn nhất của làn da khỏe mạnh vì nó làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và giảm hoạt động tuyến bã nhờn. Nếu không chăm sóc đúng cách, da sẽ mất độ ẩm, dẫn đến khô căng, bong tróc, xỉn màu và dễ kích ứng. Bài viết này sẽ cung cấp những hướng dẫn chi tiết, từ làm sạch da, dưỡng ẩm sâu đến bảo vệ da trước các tác nhân môi trường, giúp bạn tự tin với làn da căng mịn suốt mùa khô.

  • 03/10/2026

    Ánh sáng từ đèn ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch

    Thói quen bật đèn ngủ với ánh sáng yếu khi đi ngủ không phải là hiếm, bởi nhiều người cho rằng ngủ trong bóng tối hoàn toàn tạo một cảm giác khó chịu và bất an. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng khi tiếp xúc với ánh sáng yếu trong lúc ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch.

  • 03/10/2026

    Lưu ý khi dùng hà thủ ô hỗ trợ ngăn ngừa tóc bạc sớm

    Tóc bạc sớm ngày càng trẻ hóa, khiến nhiều người tìm đến các bài thuốc dân gian, trong đó có hà thủ ô.

  • 03/10/2026

    TÌnh trạng hạ thân nhiệt đột ngột

    Hạ thân nhiệt là tình trạng xảy ra khi nhiệt độ trong cơ thể con người giảm xuống dưới 35 độ C. Đây là một tình trạng y tế cực kỳ nguy hiểm. Khi cơ thể bị hạ thân nhiệt, các hệ thống như tim mạch, hệ thần kinh và các cơ quan khác sẽ không thể hoạt động bình thường. Nếu không được chữa trị kịp thời sẽ có thể dẫn tới hệ tim mạch và hô hấp dừng hoạt động, nặng nhất là tử vong.

  • 02/10/2026

    Chứng rối loạn cảm xúc theo mùa là gì?

    Thay đổi mùa có thể kéo theo những cảm giác hân hoan, tiếc nuối hoặc đôi khi là một chút lo lắng, nhưng với một số người, thay đổi mùa trong năm lại có thể gây ra những triệu chứng trầm cảm, điều này được gọi với tên là chứng rối loạn cảm xúc – seasonal affective disorder (SAD). Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau đây!

Xem thêm
Tin liên quan
Có thể bạn quan tâm
Đánh giá tình trạng dinh dưỡng
Phần mềm đánh giá tình trạng dinh dưỡng

viện y học ứng dụng việt nam

Ứng dụng y học vì sức khỏe người Việt Nam

Viện trưởng:

Tiến sĩ. Bác sĩ Trương Hồng Sơn

Trụ sở chính:

47 Đặng Văn Ngữ, Phường Kim Liên, Thành phố Hà Nội

Văn phòng và Phòng khám:

12 Hoàng Cầu, Phường Ô Chợ Dừa, Thành phố Hà Nội

Điện thoại: 024.3633.5678

Email: info@viam.vn

Liên hệ hợp tác nghiên cứu:

Mr.Trương Mạnh Linh

Điện thoại: 0968.63.83.93

Email:

truongmanhlinh@viam.vn