Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh thiếu máu não cục bộ tạm thời: Chủ quan là nguy

Thiếu máu não cục bộ tạm thời (tmncbtt) xảy ra tuy chưa gây tổn thương não vĩnh viễn ngay lập tức, nhưng lại là yếu tố dự báo những cơn đột quỵ trong tương lai. Vì vậy việc nhận biết dấu hiệu bệnh, biết cách phòng ngừa là rất quan trọng để phòng tránh đột quỵ.

Trường hợp nào dễ bị cơn TMNCBTT?

TMNCBTT là rối loạn hoạt động ở não gây ra do gián đoạn cung cấp máu tạm thời ở não gây giảm chức năng ở não ngắn và đột ngột (thời gian không quá 24 giờ, thường dưới 1 giờ) thường hay tái phát và là yếu tố nguy cơ dẫn đến nhồi máu não (đột quỵ). TMNCBTT xảy ra khi một mạch máu đưa máu lên não bị tắc nghẽn, khiến lưu lượng máu đến một khu vực cụ thể bị chậm hoặc dừng hẳn lại. Điều này thường xảy ra theo 3 cách: Một cục máu đông hình thành trong mạch máu não và làm tắc nghẽn mạch máu. Một cục máu đông hình thành ở những bộ phận khác trong cơ thể và di chuyển đến não bộ, gây tắc nghẽn mạch máu. Một động mạch lớn hoặc nhỏ vận chuyển máu lên não gần như bị tắc nghẽn theo thời gian, thường là do chứng xơ vữa động mạch. Điều này gây lưu lượng máu thấp, mà lưu lượng máu sụt giảm quá thấp có thể gây ra TMNCBTT hoặc thậm chí là đột quỵ. Do đó cần cảnh giác kể cả sau khi những triệu chứng của TMNCBTT đã biến mất.

Cơn TMNCBTT có thể xảy ra bất cứ lúc nào, tuy nhiên gặp nhiều hơn vẫn vào thời gian từ 1 giờ sáng đến 12 giờ trưa và ít gặp xảy ra vào khoảng từ 20 giờ đến 24 giờ. Vấn đề này có thể giải thích bằng sự thay đổi lưu lượng tuần hoàn não theo thời gian trong ngày. Yếu tố thời tiết có ảnh hưởng với việc xuất hiện TMNCBTT như: thay đổi thời tiết một cách đột ngột, mùa đông gặp nhiều hơn mùa hè...

Một số yếu tố khác: TMNCBTT có thể xảy ra khi lao động gắng sức, nhất là ở những bệnh nhân có hội chứng bệnh lý “cướp máu dưới đòn”, nhưng cũng có thể xảy ra khi đang làm việc trí óc hoặc khi lao động nhẹ nhàng, khi đang nghỉ ngơi hoặc khi đang dạo phố...

Khi các tế bào não bị thiếu máu tạm thời, khả năng truyền dẫn của tế bào não giảm sút một cách nhanh chóng, dẫn đến các rối loạn. Tuy nhiên, do tính chất thiếu máu nhẹ và trong thời gian ngắn, các tế bào não chưa bị tổn thương vĩnh viễn và nếu được cung cấp máu trở lại thì chúng lại hoạt động bình thường.

TMNCBTT thường xảy ra ở người: có bệnh tăng huyết áp, cholesterol máu cao, hút thuốc lá, đái tháo đường, hẹp động mạch cảnh, người có bệnh tim mạch như: suy tim, dị tật tim, viêm cơ tim, loạn nhịp tim, béo phì... gia đình có người bị bệnh mạch máu não, bệnh mạch vành hoặc động mạch ngoại biên trước tuổi 60.

Lứa tuổi thường xảy ra thiếu máu não tạm thời là từ 55 - 64 tuổi, sau đó đến lứa tuổi 65 - 70, trên 70 và dưới 55 tuổi ít gặp hơn. Tỷ lệ TMNCBTT ở nam giới nhiều hơn ở nữ giới khoảng 2 lần.

benh-thieu-mau-nao-cuc-bo-tam-thoi-chu-quan-la-nguy-1

Thiếu máu não cục bộ tạm thời dễ dẫn đến đột quỵ.

Những dấu hiệu cảnh báo

Triệu chứng của TMNCBTT giống như đột quỵ nhưng sau đó mất đi như thể liệt giả vờ. Các triệu chứng thường gặp là: Yếu một tay hoặc một chân hoặc cả tay và chân cùng bên làm người bệnh đi khó khăn: đi loạng choạng, mất thăng bằng hoặc không phối hợp các động tác được hoặc ngã khuỵu. Rối loạn cảm giác kiểu kiến bò hoặc tê cóng một bên cơ thể. Yếu một bên cơ mặt, miệng méo. Nói khó khăn: nói đớ, nói không nói trọn câu đơn giản hoặc hoàn toàn không nói được. Nhìn khó khăn: mắt mờ hoặc mù một bên hoặc nhìn thấy hình đôi. Nhức đầu dữ dội. Chóng mặt. Mất ý thức: người bệnh sững sờ, không biết gì.

Nếu gặp các triệu chứng trên, hãy ghi lại thời gian chính xác mà các triệu chứng xảy ra. Đây có thể là một thông tin vô cùng hữu ích cho công tác cấp cứu. Nếu bạn nghi ngờ các triệu chứng xảy đến với mình là do TMNCBTT, hãy đến bệnh viện ngay, đừng chờ đến khi các triệu chứng biến mất. Các bác sĩ cần phải đánh giá, điều trị nguyên nhân gây ra TMNCBTT, sau đó lập một kế hoạch cụ thể để ngăn ngừa những cơn đột quỵ trong tương lai. Khi điều trị, họ sẽ tập trung vào 2 vấn đề: Nguyên nhân gây ra triệu chứng và làm thế nào để ngăn ngừa các cơn đột quỵ trong tương lai.

Các triệu chứng của TMNCBTT có thể kéo dài từ vài phút đến hàng giờ và sẽ biến mất sau một thời gian vì lưu lượng máu được phục hồi trước khi não bị tổn thương lâu dài, nghiêm trọng. Mặc dù các triệu chứng không kéo dài, nhưng một số tổn thương não vẫn có thể xảy ra. Điều đáng lo nhất khi bị TMNCBTT là cơ thể sẽ xuất hiện các triệu chứng đột quỵ do lưu lượng máu trong động mạch não hạ thấp. TMNCBTT là yếu tố dự báo những cơn đột quỵ trong tương lai: 4-10% số người lên cơn đột quỵ thực sự trong vòng 48 giờ sau khi bị TMNCBTT và rất nhiều trường hợp bị đột quỵ sau 3 tháng. Nguy cơ đột quỵ đặc biệt tăng cao đối với những người trên 60 tuổi, những bệnh nhân tiểu đường và/hoặc có huyết áp cao hơn 140/90. Cơn TMNCBTT đối với bệnh lý mạch máu não nguy hiểm giống như cơn đau thắt ngực không ổn định đối với bệnh lý mạch máu tim.

Lời khuyên của thầy thuốc

Khi thấy có các dấu hiệu của TMNCBTT, người bệnh cần đi khám ngay để điều trị, phòng ngừa các cơn đột quỵ có thể xảy ra sau đó.

Để phòng bệnh, cần kiểm soát các yếu tố nguy cơ và thực hành lối sống khỏe mạnh là cách thức tốt nhất để phòng ngừa cơn TMNCBTT. Nam giới nên bỏ thuốc lá hoặc không hút thuốc. Giữ cân nặng chuẩn. Có chế độ ăn uống lành mạnh như ăn nhạt, ăn nhiều rau, trái cây và cá, ăn ít mỡ động vật. Uống rượu bia chừng mực. Sống lành mạnh, thể dục vừa sức mỗi 30 phút hằng ngày như đi bộ nhanh, chạy chậm, đạp xe, bơi. Kiểm soát stress, vì stress là yếu tố có thể gây tăng huyết áp tạm thời (mối nguy của đột quỵ do xuất huyết) hoặc gây tăng huyết áp thực sự, ngoài ra có thể làm máu dễ đông (gây đột quỵ do thiếu máu cục bộ). Kiểm soát tình trạng bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, loạn mỡ máu, chữa trị sau nhồi máu cơ tim, bệnh tim mạch, rung nhĩ.
 
BS. NGUYỄN THÀNH - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 23/02/2024

    Nhiều bà mẹ còn thiếu kiến thức chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ

    Thực hiện chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ là rất quan trọng trong phòng chống suy dinh dưỡng, thiếu vi chất dinh dưỡng và nâng cao tầm vóc của người Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bà mẹ thiếu kiến thức về chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ.

  • 23/02/2024

    Tìm hiểu các nguyên nhân gây đau bụng kinh

    Đau bụng kinh là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến ở phụ nữ. Theo thống kê, khoảng 50% phụ nữ trải qua tình trạng đau bụng trong những ngày hành kinh. Nguyên nhân gây ra đau bụng kinh rất đa dạng, có thể do rối loạn nội tiết, các bệnh lý phụ khoa hay do stress.

  • 23/02/2024

    21 loại thực phẩm giàu protein và ít chất béo

    Lựa chọn những thực phẩm giàu protein, ít chất béo là cách cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết mà không làm bạn tăng cân.

  • 23/02/2024

    Bệnh viêm gan C: Triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa

    Viêm gan C là một bệnh nhiễm trùng gan do virus viêm gan C gây ra. Bệnh lây lan chủ yếu qua đường máu, chẳng hạn như qua việc sử dụng chung kim tiêm. Hầu hết mọi người bị nhiễm virus viêm gan C sẽ phát triển thành bệnh mạn tính, có thể dẫn đến xơ gan, ung thư gan và các biến chứng khác. May mắn thay, ngày nay đã có nhiều phương pháp điều trị hiệu quả và bệnh có thể được hoàn toàn chữa khỏi.

  • 22/02/2024

    Bổ sung vitamin D bằng Vitamin D2 hay D3 tốt hơn?

    Thiếu vitamin D có thể dẫn đến các bệnh về xương, cơ xương khớp, hệ miễn dịch, thậm chí là nguy cơ ung thư. Có 2 loại vitamin D chính là vitamin D2 và vitamin D3 nhưng nên chọn loại nào để đạt được lợi ích tối ưu?

  • 22/02/2024

    5 thói quen buổi sáng giúp ổn định cortisol và giảm căng thẳng

    Cortisol là một loại hormone được sản sinh bởi tuyến thượng thận, đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cơ thể đối phó với tình trạng căng thẳng. Tuy nhiên, hàm lượng cortisol quá cao trong thời gian dài lại có nguy cơ gây tổn thương cho cơ thể.

  • 22/02/2024

    Bệnh Kawasaki ở trẻ: Triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị

    Bệnh Kawasaki là bệnh viêm mạch máu và chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em dưới 5 tuổi. Nếu không được điều trị sớm có thể để lại những biến chứng nguy hiểm. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn đọc các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị bệnh Kawasaki.

  • 22/02/2024

    Nghiên cứu cho thấy tập thể dục 1 lần/tuần vẫn có thể giảm cân

    Một nghiên cứu mới đây cho thấy những người chỉ tập thể dục 1-2 lần/tuần vẫn có thể giảm cân nếu đáp ứng đủ khuyến nghị thời gian tập luyện của Tổ chức Y tế Thế giới.

Xem thêm