Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bật mí về chuyện béo phì và giảm cân

Khi nói đến cân nặng, thông thường người ta quan tâm đến vấn đề làm thế nào để giảm cân nhanh nhất, còn những chuyện khác hầu như không được quan tâm.

Một số người có gấp đôi số tế bào mỡ so với những người khác nên béo phì là điều hiển nhiênẢNH MINH HỌA: SHUTTERSTOCK

Dưới đây là những vấn đề xoay quanh cân nặng có thể bạn chưa biết.

Béo phì liên quan đến gien

Theo Reader’s digest, khi các nhà khoa học lần đầu tiên phát hiện ra ở những con chuột mũm mĩm có sự hiện diện của gien fatso được gọi là gien mập (FTO), thì họ mới vỡ lẽ những người có hai mã gien mà được gọi một cách lịch sự là FTO thường có 60% khả năng béo mập hơn những người không có.

Tế bào mỡ được định sẵn

Một số người có gấp đôi số tế bào mỡ hơn những người khác, theo Kirsty Spalding, một chuyên gia y tế tại Viện nghiên cứu Karolina ở Stockholm (Thụy Điển). Tăng cân hay giảm cân không thay đổi số lượng tế bào mỡ, nhưng Spalding nói rằng tốt hơn hết nên có số tế bào mỡ nhiều, còn hơn là có ít nhưng bị phồng to lên. Tế bào mỡ mới xuất hiện trong thời thơ ấu và dừng lại ở tuổi vị thành niên.

Sự trao đổi chất

Kirsi Pietiläinen, tiến sĩ, phó giáo sư về dinh dưỡng tại Bệnh viện Trung ương Trường đại học Helsinki (Phần Lan) phát hiện tăng cân sẽ làm chậm quá trình trao đổi chất, từ đó khiến việc giảm cân trở nên khó khăn hơn. Tập luyện thể dục nhiều có thể thúc đẩy quá trình trao đổi chất.

Stress là một trong những nguyên nhân gây béo phì - Ảnh: Shutterstock

Stress

Stress gây thèm ăn các thực phẩm có mức carbonhydrate cao. Trong một nghiên cứu nhỏ, các nhà khoa học nhận thấy khi lấy đi thức ăn có hàm lượng carb cao từ những con chuột bị stress, kích thích tố căng thẳng của chúng có xu hướng tăng lên.

Theo Reader’s digest, những thực phẩm này có thể làm chậm sự hoành hành của hoóc môn gây stress, tạo tín hiệu cho cơ thể lưu giữ mỡ thừa. Vì thế, hãy dành thời gian để giảm bớt stress để giảm béo.

Thời kỳ mang thai của mẹ ảnh hưởng đến cân nặng của con

Nhiều nhà khoa học bắt đầu tin rằng thức ăn ngọt và béo được tiêu thụ từ lúc bạn còn trong bụng mẹ có thể làm bạn mập. Một nghiên cứu phát hiện khi các con chuột mang bầu bị thừa cân, mức độ glucose và các a xít béo tự do trôi nổi trong tử cung nhiều hơn so với những con chuột mang bầu có cân nặng bình thường. Những phân tử này kích hoạt sự phát hành các protein có thể làm đảo lộn sự thèm ăn và gây rối cho hệ thống trao đổi chất ở não.

Do đó, các bà mẹ tương lai có thể đem lại cho con mình một khởi đầu tốt bằng cách ăn kỹ lưỡng hơn trước khi chúng ra đời. Ngoài ra, thai phụ hút thuốc lá còn làm tăng nguy cơ sinh con nhẹ cân, và rượu có thể gây tổn hại não của em bé.

Thiếu ngủ

Các nhà nghiên cứu của ĐH Chicago (Mỹ) nhận thấy thiếu ngủ làm rối loạn cân bằng hoóc môn, cụ thể là làm giảm hoóc môn leptin (hoóc môn tạo cảm giác no) và làm tăng hoóc môn ghrelin (hoóc môn tạo ra cảm giác đói). Vì thế khi thiếu ngủ, chúng ta thường bị cảm giác đói bủa vây mặc dù không thật sự đói. Giấc ngủ là thuốc chữa bệnh béo phì rẻ nhất và dễ nhất.

Ảnh hưởng từ cân nặng của người phối ngẫu

Một nghiên cứu trên chuyên san New England phát hiện nếu hôn phu của một người bị béo phì thì người đó có khả năng bị béo phì cao hơn 37% so với những người khác. Béo phì cũng bị lây lan bởi quan hệ xã hội.

Con vi rút béo phì

Adenvirus là vi rút gây ra một số bệnh, từ các vấn đề về đường hô hấp trên đến rắc rối cho đường tiêu hóa. Mối liên hệ giữa vi rút này và bệnh béo phì được phát hiện khi những nhà nghiên cứu tại Đại học Wiconsin (Mỹ) tiêm vi rút này vào gà và nhận thấy một số chủng vi rút này khiến gà mập ra.

Nhiễm trùng tai

Nhiễm trùng tai có thể gây tổn hại dây thần kinh vị giác chạy qua tai giữa. Điều này làm giảm khả năng cảm giác vị ngọt và béo, khiến người bị nhiễm trùng ăn nhiều hơn.

Các gốc tự do

Các gốc tự do không chỉ thúc đẩy nhanh sự lão hóa mà còn làm suy yếu những tín hiệu giúp bạn dừng ăn. TS-BS thần kinh Zane Andrews tại Đại học Monash ở Australia cho biết những phân tử oxy hóa gây tổn hại đến các tế bào thông báo cảm giác no. Vì thế, cách tốt nhất để chống lại nó là tránh những thức ăn vặt ngọt béo, ăn thêm nhiều trái cây và rau có nhiều màu sắc, đầy chất chống oxy hóa.

Đào Minh - Theo Thanh Niên
Bình luận
Tin mới
  • 10/06/2026

    Một ngày nên ăn bao nhiêu khoai lang để giảm cân hiệu quả?

    Khoai lang là thực phẩm phổ biến trong nhiều thực đơn ăn kiêng giảm cân. Tuy nhiên, không phải cứ ăn thay cơm là sẽ gầy. Việc ăn sai liều lượng hoặc sai thời điểm có thể khiến nỗ lực giảm cân thất bại.

  • 10/06/2026

    Thải độc đại tràng (Colon Detox): Liệu có thực sự tốt cho sức khỏe?

    Nhiều người tin rằng việc làm sạch đại tràng giúp cơ thể "tống khứ" độc tố và cải thiện sức khỏe toàn diện. Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học, phương pháp này tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn là lợi ích nếu không có chỉ định y khoa.

  • 09/06/2026

    5 bài thuốc từ vỏ quýt khô hỗ trợ sức khỏe

    Vỏ quýt khô là dược liệu quen thuộc hỗ trợ tiêu hóa, giảm đờm... Tuy nhiên, khi kết hợp đúng cách với các vị thuốc khác, có thể giúp cải thiện nhiều vấn đề sức khỏe thường gặp trong giai đoạn giao mùa.

  • 09/06/2026

    Làm thế nào để xem World Cup tại nhà thoải mái hơn?

    Giải vô địch bóng đá thế giới FIFA World Cup 2026 sẽ chính thức khởi tranh vào ngày 11/6/2026. Với người hâm mộ bóng đá, đây là khoảng thời gian kéo dài hàng tháng với những trận cầu liên tục, các buổi xem đêm khuya và nhiều giờ liền ngồi trước màn hình TV.

  • 08/06/2026

    6 nhóm người không nên ăn lá tía tô

    Lá tía tô mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng không phải ai cũng phù hợp sử dụng. Một số đối tượng nếu dùng không đúng cách có thể gặp tác dụng không mong muốn, cần thận trọng khi đưa vào chế độ ăn.

  • 08/06/2026

    Ung thư đại trực tràng có gây đầy hơi và tăng cân không?

    Thông thường, khi nhắc đến ung thư, người ta thường nghĩ ngay đến tình trạng sụt cân nhanh chóng. Tuy nhiên, đối với ung thư đại trực tràng, thực tế lại có thể gây ra những biểu hiện ngược lại như đầy hơi và tăng cân.

  • 07/06/2026

    Nắng nóng và sức khỏe

    Mùa hè mới bắt đầu nhưng nhiều khu vực trên cả nước đã phải đối mặt với những đợt nắng nóng gay gắt, đe dọa sức khỏe cộng đồng.

  • 07/06/2026

    Ăn nhiều nhãn, vải thiều có gây mụn nhọt, hại cho da không?

    Nhiều người cho rằng ăn nhiều nhãn, vải dễ gây 'nóng trong', nổi mụn hay nhiệt miệng. Thực tế, điều này có liên quan đến hàm lượng đường cao và cách cơ thể phản ứng với chế độ ăn, đặc biệt khi tiêu thụ quá mức.

Xem thêm