Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

9 sự thật lý thú về việc cơ thể “làm gì” khi chúng ta ngủ?

Cơ thể con người vẫn hoạt động tích cực một cách bất ngờ kể cả trong quãng thời gian mà bạn đã chủ động nghỉ ngơi và không nhận thức về môi trường xung quanh.

Nhiều người quan niệm rằng đi ngủ là lúc mà cơ thể được xả hơi hoàn toàn và nghỉ ngơi nhiều nhất. Điều này về cơ bản là không sai. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rằng kể cả trong quãng thời gian mà bạn chủ động không làm gì này, vẫn có nhiều quá trình thú vị diễn ra trong cơ thể, trong đó bao gồm cả một số hoạt động phức tạp mà ít người ngờ tới. 

1. Cơ bắp tạm thời “tê liệt”

Khi bạn bước vào giấc ngủ REM (chuyển động mắt nhanh), vốn là giấc ngủ sâu nhất, các cơ ở tay chân bị tê liệt hoàn toàn và tạm thời không thể cử động được. Có một chứng rối loạn giấc ngủ mà trong đó tình trạng tê liệt này được duy trì trong vài giây hoặc vài phút sau khi thức dậy. Những người mắc chứng ngủ rũ thường có cảm giác tê liệt đáng sợ này sau khi đã mở mắt và thức dậy.

2. Mắt chuyển động với tốc độ tối đa

9 sự thật lý thú về việc cơ thể “làm gì” khi chúng ta ngủ? - Ảnh 1.

Tất cả các giai đoạn của giấc ngủ đều hướng đến một mục đích là giữ cho cơ thể và bộ não khỏe mạnh, thư thái. Có năm giai đoạn của giấc ngủ, mỗi giai đoạn tiếp theo sẽ sâu hơn giai đoạn trước. Giai đoạn cuối (REM) bắt đầu vào khoảng 60 hoặc 90 phút sau khi giấc ngủ bắt đầu. Ở giai đoạn này, mắt di chuyển với tốc độ tối đa về phía trước và phía sau mà bạn không nhận biết được, bởi tâm trí đang tập trung vào nội dung của giấc mơ.

3. Hormone tăng trưởng được tiết ra

9 sự thật lý thú về việc cơ thể “làm gì” khi chúng ta ngủ? - Ảnh 2.

Hormone HGH, được gọi là hormone tăng trưởng của con người, chịu trách nhiệm cho sự tái tạo của xương, cơ và mô. Khi ngủ, quá trình sản xuất chất này được kích hoạt trên toàn cơ thể. HGH góp phần chữa lành vết thương và thay mới tế bào. Khi chúng ta còn trẻ, hormone này sẽ thúc đẩy sự phát triển và có nhiều tác dụng khác đối với cơ thể. Vì lý do này, người ta có thể nói rằng cơ thể “cao” lên khi đang ngủ.

4. Cổ họng thu hẹp

Khi bạn ngủ, các cơ giữ cổ họng mở ra khi bạn thức sẽ vào trạng thái thư giãn. Do đó, kích thước của cổ họng sẽ thu nhỏ đi. Đây là một trong những nguyên nhân gây ra chứng ngáy ngủ. Mặc dù có những yếu tố khác, chẳng hạn như tắc nghẽn mũi, việc cổ họng được “siết lại” có liên quan rất nhiều đến việc tạo ra tiếng ngáy khó chịu của nhiều người khi ngủ. 

5. Nghiến răng

9 sự thật lý thú về việc cơ thể “làm gì” khi chúng ta ngủ? - Ảnh 3.

Hiện tượng này có tên gọi riêng như một căn bệnh (bruxism). Chứng nghiến răng không quá phổ biến, nhưng đối với người mắc phải, họ có thể thức dậy với những cơn đau hàm mạnh vì vô thức nghiến răng ban đêm. Bệnh có thể bắt nguồn từ tình trạng hàm lệch lạc. Đôi khi, tâm lý bất ổn cũng có thể là nguyên nhân, khiến cơ thể vô thức nghiến răng để giải phóng căng thẳng tích tụ trong ngày. Tuy nhiên, nghiên cứu vẫn chưa xác định được lý do tại sao chứng nghiến răng này chỉ ảnh hưởng đến một số người nhất định. 

6. Xuất hiện ham muốn tình dục tự phát

Cả nam và nữ giới đều bị kích thích tình dục trong khi ngủ. Hiện tượng này là do hoạt động của não bộ đạt cao điểm trong giai đoạn REM, khiến não cần nhiều oxy hơn, từ đó đẩy nhanh lưu lượng máu trao đổi trong cơ thể. Sự thay đổi này ảnh hưởng đến mọi cơ quan, bao gồm cả bộ phận sinh dục, dẫn đến việc kích hoạt các hormone sinh dục.

7. Bộ não giải phóng thông tin tích lũy và tạo nên những câu chuyện

9 sự thật lý thú về việc cơ thể “làm gì” khi chúng ta ngủ? - Ảnh 4.

Cơ chế hình thành giấc mơ của con người vẫn còn là một bí ẩn khoa học. Nghiên cứu đã cho thấy rằng bộ não tạo ra những khung cảnh trong giấc mơ từ ký ức hiện diện trong cuộc sống hàng ngày, kết hợp với những “chất liệu” sâu trong tiềm thức. Những trải nghiệm trong thời gian gần kết hợp với các thông tin đã lưu trữ trong nhiều năm, cụ thể là ký ức, chấn thương, cảm xúc và cảm giác, tạo ra những giấc mơ bí ẩn và đôi khi vô lý. 

Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn không thể xác định lý do tại sao tâm trí con người chọn lựa các địa điểm, hay một số những ký ức, màu sắc, giọng nói, cảnh hoặc người cụ thể để xuất hiện trong giấc mơ. Bất chấp những tiến bộ vượt bậc của khoa học, giấc mơ vẫn là một câu đố lớn chưa có lời giải.

8. Xuất hiện tiếng nổ bất ngờ

Hội chứng “nổ tung đầu” là một hiện tượng hiếm gặp nhưng vẫn xảy ra đối với một số người. Những người trải qua hội chứng này sẽ cảm thấy như có một tiếng nổ lớn khiến họ thức giấc, đôi khi còn đi kèm với cảm giác sợ hãi và đau khổ cao độ, nhưng thực tế không có gì xảy ra ở thế giới thật. Họ cảm thấy đầu như “nổ tung” với một âm thanh lớn và bất thình lình, tựa như tiếng súng. Hiện tượng này không gây ra cơn đau đớn thể chất, nhưng có thể kéo theo tác động tâm lý nghiêm trọng.

9. Bộ não tự phục hồi và giải độc

9 sự thật lý thú về việc cơ thể “làm gì” khi chúng ta ngủ? - Ảnh 5.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Rochester phát hiện ra rằng, trong khi ngủ, não sẽ giải phóng những chất thải tích tụ trong ngày ra ngoài. Cơ chế này được gọi là hệ thống glymphatic. Khi được kích hoạt, não sẽ tự động loại bỏ những thông tin vô ích, đồng thời tích lũy những thứ được xem là quan trọng, đồng thời làm mới mối liên hệ giữa chúng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết:  Magiê ảnh hưởng tới giấc ngủ của bạn như thế nào?

Mai Linh - Theo vtv.vn
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm