Tiếp xúc với xăng dầu ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe?

Xăng là một chất do con người tạo ra mà con người sử dụng chủ yếu để cung cấp nhiên liệu cho xe cộ và các loại máy móc khác sử dụng động cơ. Tiếp xúc với xăng hoặc hơi xăng với lượng lớn hoặc trong thời gian dài có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng về sức khỏe. Ăn dù chỉ một lượng nhỏ xăng cũng có thể gây tử vong. Bài viết này đề cập cách thức xăng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của một người, bao gồm các triệu chứng và nguyên nhân của ngộ độc xăng.

Tại sao xăng có hại cho sức khỏe con người?
Xăng là một chất lỏng độc hại và cực kỳ dễ cháy. Ở nhiệt độ phòng, nó thường không màu, nâu nhạt hoặc hồng nhạt. Xăng bao gồm các hợp chất được gọi là hydrocacbon, bao gồm ankan, benzen, toluen và xylenes. Khi một lượng nhỏ hydrocacbon đi vào máu, nó có thể làm giảm hoạt động của hệ thần kinh trung ương và gây tổn thương các cơ quan. Xăng không chỉ độc hại khi con người ăn phải. Một người cũng có thể bị tổn thương da, mắt và phổi khi họ tiếp xúc với chất lỏng xăng hoặc khói hoặc hơi xăng. Xăng đốt giải phóng một số hóa chất có hại, một trong số đó là carbon monoxide. Carbon monoxide là một loại khí không màu, không mùi, có thể gây chết người khi một người hít phải nó ở nồng độ cao hoặc trong một thời gian dài. Vì lý do này, chạy xe hoặc sử dụng máy móc hoặc dụng cụ chạy bằng nhiên liệu khí trong khu vực kín không bao giờ là an toàn.

Các triệu chứng ngộ độc xăng
Tiếp xúc với xăng có thể làm giảm chức năng của thần kinh trung ương và làm tổn thương các cơ quan. Các triệu chứng của ngộ độc xăng phụ thuộc vào một số yếu tố, chẳng hạn như:

• Chạm, nuốt hoặc hít phải xăng
• Họ đã tiếp xúc với bao nhiêu xăng
• Thời gian tiếp xúc
• Tuổi, trọng lượng cơ thể và giới tính của họ
• Họ có tiếp xúc với các hóa chất khác hay không

Các triệu chứng khi hít xăng
Hít phải hơi xăng có thể gây kích ứng các mô phổi nhạy cảm và một số hóa chất có thể xâm nhập vào máu. Khi đã đi vào máu, một số hóa chất này có thể khiến cơ thể khó di chuyển oxy đến các mô của cơ thể, khiến các mô khỏe mạnh bị chết. Một số triệu chứng thường xảy ra sau khi tiếp xúc với hơi xăng bao gồm:

• chóng mặt hoặc choáng váng
• đau đầu
• đỏ bừng mặt
• ho hoặc thở khò khè
• sửng sốt
• nói lắp
• mờ mắt
• yếu đuối
• khó thở
• co giật
• hôn mê
• rối loạn nhịp tim
• suy tim

Các triệu chứng của da tiếp xúc với xăng
Tiếp xúc với một lượng nhỏ xăng trên da trong một thời gian ngắn thường vô hại. Da không dễ dàng hấp thụ các hóa chất trong xăng. Tuy nhiên, nếu xăng vẫn còn trên da hoặc quần áo trong vài giờ, nó có thể xâm nhập vào da. Một số triệu chứng của da và mắt khi tiếp xúc với xăng dầu bao gồm:

• kích ứng da nhẹ
• viêm da
• nứt nẻ, phồng rộp hoặc bong tróc da
• chảy mủ 
• bỏng độ một và độ hai
• mất thị lực tạm thời, đau mắt và tiết dịch mắt

Các triệu chứng của việc ăn phải xăng
Đường tiêu hóa không hấp thụ xăng dễ dàng như phổi, nhưng ăn phải xăng vẫn có thể gây tử vong. Ở người lớn, 20–50 gam (g) xăng có thể gây say nặng và khoảng 350 g có thể giết một người nặng 70 kg. Ở trẻ em, uống 10–15 g xăng có thể gây tử vong. Một số triệu chứng của việc ăn phải xăng bao gồm:

• nôn mửa
• ợ nóng
• buồn ngủ
• chóng mặt
• nói lắp
• đỏ bừng mặt
• sửng sốt
• yếu đuối
• mờ mắt
• sự hoang mang
• co giật
• mất ý thức
• phổi và cơ quan nội tạng xuất huyết
• suy tim

Khi ai đó nuốt phải xăng, họ cũng có thể bị tổn thương phổi nếu xăng trong dạ dày di chuyển đến phổi trong khi họ đang nôn.

Nguyên nhân ngộ độc xăng
Hầu hết mọi người chỉ tiếp xúc với xăng và hơi xăng tại trạm xăng hoặc trong khi sử dụng máy cắt cỏ của họ. Những người làm việc với máy móc có thể có nguy cơ cao hơn các vấn đề sức khỏe vì họ tiếp xúc hàng ngày với xăng, hơi xăng hoặc các nhiên liệu khác, chẳng hạn như dầu diesel và dầu hỏa. Một số ví dụ về những người này bao gồm:

• công nhân trạm xăng
• công nhân ga-ra và cơ khí
• công nhân đường ống xăng dầu
• công nhân bến tàu biển và công nhân bến bốc hàng số lượng lớn
• những người phục vụ và tháo dỡ các bể chứa khí đốt ngầm
• tài xế xe tải chở xăng
• công nhân xác định và làm sạch khí tràn và rò rỉ
• công nhân nhà máy lọc khí
• nông dân
• nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc bãi cỏ
• công nhân trạm thu phí
• thợ mỏ và công nhân đường sắt
• những người vận hành máy móc hạng nặng

Theo thời gian, các đường ống dẫn khí và bể chứa có thể bị rò rỉ một lượng nhỏ xăng vào mạch nước ngầm. Các quy trình thanh lọc thông thường thường loại bỏ các vết xăng này, nhưng một số người đôi khi có thể tiếp xúc với nước bị ô nhiễm. Điều này bao gồm những người sử dụng nước giếng để uống, tắm hoặc cả hai.

Điều trị 

Không có thuốc giải độc cho việc tiếp xúc hoặc ngộ độc xăng. Sau khi một người nào đó đến bệnh viện, các bác sĩ có thể cung cấp thuốc và liệu pháp hỗ trợ để cố gắng đảm bảo rằng tim và phổi của một người tiếp tục hoạt động bình thường và chúng được cung cấp đủ nước. Mọi người đừng bao giờ cố gắng điều trị cho mình hoặc cho người khác tại nhà. Tuy nhiên, có một số bước chung mà mọi người có thể làm theo để giúp giảm nguy cơ phát triển các triệu chứng nghiêm trọng hơn. Chúng bao gồm những điều sau:

• Di chuyển đến một khu vực thông gió tốt và gọi 115 nếu có hơi xăng mạnh.
• Cởi hết quần áo dính xăng và đi tắm. Xả kỹ cơ thể với vòi nước chảy mạnh và xà phòng trong ít nhất 15 phút.
• Nếu da đỏ bừng, phồng rộp hoặc bị kích ứng, hãy gọi 115. Tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu những triệu chứng này nghiêm trọng.
• Nếu xăng tiếp xúc với mắt, hãy rửa sạch bằng nước chảy trong ít nhất 15–20 phút trong khi thường xuyên chớp mắt. Gọi cho 115 sau khi rửa mắt kỹ lưỡng.
• Nếu ai đó đã nuốt phải xăng, họ nên gọi 115 ngay lập tức. Nên uống một lượng nhỏ nước nếu họ có thể nuốt, không bị co giật và phản ứng nhanh. Không bao giờ khuyến khích họ nôn ra

Với sự chăm sóc y tế thích hợp, các triệu chứng thần kinh trung ương nhỏ sẽ biến mất sau khi cơ thể đã loại bỏ chất độc, mặc dù có thể mất vài tuần để thận lành lại. Nếu một người rửa sạch một cách nhanh chóng, xăng thường không gây ra các biến chứng da đáng kể. Tuy nhiên, tiếp xúc với xăng nghiêm trọng dưới bất kỳ hình thức nào có thể gây tử vong. Hậu quả lâu dài của việc phơi nhiễm này có thể rất đáng kể. Chúng bao gồm:

• tổn thương phổi
• suy thận
• mất thị lực
• sẹo nghiêm trọng
• tổn thương ruột
• tổn thương thực quản, miệng và cổ họng

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những ngành nghề có nguy cơ cao gây ung thư