Gan nhiễm mỡ là gì?
Gan nhiễm mỡ không do rượu là rối loạn về gan thường gặp nhất ở Mỹ, là hiện tượng tích tụ quá nhiều mỡ ở các tế bào gan, nó chiếm khoảng 5-10% toàn bộ khối gan. Thông thường, tiêu thụ quá nhiều rượu là nguyên nhân cơ bản gây tích lũy mỡ ở gan nhưng gan nhiễm mỡ có thể không liên quan đến uống nhiều rượu.
Khoảng 30% dân số Mỹ gặp phải vấn đề này, Tiến sĩ Harmeet malhi, chuyên khoa dạ dày ruột tại bệnh viện Mayo nói rằng đó là nguyên nhân hàng đầu của bệnh gan mạn tính trên toàn thế giới. Mặc dù nó không gây tổn thương vĩnh viễn nhưng gan nhiễm mỡ không do rượu có thể dẫn đến xơ gan (sẹo của gan, không thể đảo ngược) hoặc ung thư gan. Bệnh thường không có triệu chứng lâm sàng. Tuy nhiên, bạn nên thảo luận với bác sĩ nếu bạn có bất kì yếu tố nguy cơ nào. Bác sĩ có thể cần làm thêm một số xét nghiệm khác để chẩn đoán nhưu xét nghiệm máu, siêu âm bụng hoặc sinh thiết gan.
Ăn uống vô độ
Dấu hiệu sớm của bệnh gan là ăn uống vô độ, luôn luôn cảm thấy đói hoặc rất thèm đồ ngọt. Những thói quen ăn uống này chỉ làm tăng thêm lượng mỡ đã tích tụ trong gan. Tiến sĩ Loomba nói: “Bạn phải nhận thức được bạn đang ăn cái gì bởi chính bạn là người ăn nó. Và nếu bạn tiêu thụ quá nhiều năng lượng trong thời gian dài, đặc biệt là những thức ăn giàu đường và giàu tinh bột, nó sẽ gây ra những hậu quả tiêu cực.” Ông khuyến cáo bạn nên ghi chép lại những gì bạn ăn hàng ngày để theo dõi lượng đường và chất béo đưa vào.
Những người bị thừa cân tăng nguy cơ bị gan nhiễm mỡ không do rượu. Tỉ lệ béo phì ở Mỹ đang gia tăng – hơn 1/3 dân số bị béo phì – nó đã trở thành mỗi đe dọa hơn bao giờ hết. Tiến sĩ Rohit Loomba, giám đốc Trung tâm nghiên cứu về gan nhiễm mỡ không do rượu ở đại học California, San Diego, cảnh báo những chất béo ở nội tạng (loại được dự trữ ở bụng dẫn đến béo bụng) là một mối quan tâm to lớn. Ông nói: “Khi chỉ số khối cơ thể gia tăng và những người có BMI từ 30-40, nguy cơ bị gan nhiễm mỡ cũng bắt đầu tăng. Chúng tôi đã tìm ra rằng có mỗi liên quan giữa chất béo nội tạng với chất béo ở gan đặc biệt là những người truing niên và những người trẻ tuổi.”.
Nồng độ chất béo trong máu cao, triglycerid hoặc LDL (cholesterol xấu) có thể là dấu hiệu có quá nhiều chất béo trong gan. “Cholesterol mà chúng ta đo được có nguồn gốc chủ yếu từ gan”, Tiến sĩ Loomba giải thích. Gan tạo ra cholesterol và đưa nó vào máu. Nhưng khi bạn ăn những thức ăn chứa nhiều chất béo no và chất béo trans, gan sẽ giải phóng nhiều chất béo vào mái hơn và làm tăng nồng độ cholesterol.
Tiểu đường
Nếu bạn bị tiểu đường thì xét nghiệm kiểm tra bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu nên được ưu tiên. Trong một nghiên cứu được công bố năm nay, Loomba và các cộng sự đã đánh giá 100 người bị tiểu đường typ 2 mà không có những dấu hiệu khác của bệnh gan. Tất cả họ đều được chụp cộng hưởng từ gan. Kết quả chỉ ra có 65% những người tham gia bị gan nhiễm mỡ mà họ không hề biết.
Tăng huyết áp
Các nhà nghiên cứu người Đức đã phân tích trên hơn 3.000 cá nhân và phát hiện ra rằng những người bị gan nhiễm mỡ không do rượu tăng gấp 3 lần nguy cơ tăng huyết áp so với những người không bị. Kiểm soát huyết áp và duy trì sức khỏe tim mạch nói chung là đặc biệt quan trọng nếu bạn bị bệnh gan. Các vấn đề tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở những người bị gan nhiễm mỡ không do rượu, Malhi nói.
Tiền sử gia đình
Tiến sĩ Loomba và cộng sự đã nghiên cứu trên 25 gia đình có tiền sử bị gan nhiễm mỡ không do rượu. Họ đã tìm ra rằng những người trong gia đình này có nguy cơ cao gấp 13 lần nếu có một thành viên bị bệnh. Đây là một nghiên cứu vẫn đang được thực hiện, nhưng những nghiên cứu có tính chất gia đình khác cũng có bằng chứng cho thấy một người có thể bị di truyền bệnh này.
Mệt mỏi
Gan nhiễm mỡ không do rượu có thể không có bất kì triệu chứng nào mà cần được chẩn đoán xác định bằng các xét nghiệm máu hoặc sinh thiết gan. Tuy nhiên, một khi nó đã tiến triển thành xơ gan, bạn có thể bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như yếu và mệt mỏi. Vì những hậu quả của xơ gan là vĩnh viễn và có thể dẫn đến ung thư nên điều quan trọng là bạn nên đến bác sĩ kiểm tra ngay nếu xuất hiện bất kì triệu chứng nào hoặc có các yếu tố nguy cơ trước đó.
Đây cũng là một triệu chứng sẽ không xuất hiện cho đến tận khi bệnh đã tiến triển thành xơ gan. Dịch có thể bắt đầu tập trung ở bụng và nếu nó bị nhiễm trùng, bạn sẽ bị đau bụng. Một vấn đề khác của xơ gan đó chính là chán ăn.
Lẫn lộn
Lẫn lộn có thể là một dấu hiệu của vấn đề nghiêm trọng hơn về gan. Bởi gan không thể chuyển hóa hợp lí nên các chất độc sẽ đi vào máu và đến não. Nếu sự lẫn lộn của bạn xấu đi hoặc bạn trở nên mất phương hướng, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.
Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.
Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.
Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.