Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

6 nguyên nhân bất ngờ gây ung thư

Chắc ai cũng biết một số thói quen sống, ví dụ như hút thuốc lá, tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời hoặc nhuộm da có thể sẽ gây ra ung thư. Tuy nhiên, một số yếu tố khác, không xuất hiện hàng ngày, cũng có thể sẽ làm tăng nguy cơ mắc ung thư của bạn.

Ung thư có nguyên nhân là do thay đổi về DNA của tế bào. Một số thay đổi có thể sẽ truyền từ thế hệ trước đến thế hệ sau dưới hình thức các khuyết tật di truyền, nhưng có những thay đổi do yếu tố môi trường gây ra. Mặc dù một số tác nhân không ảnh hưởng trực tiếp đến DNA, nhưng chúng có thể dẫn đến ung thư bằng nhiều cách khác nhau, ví dụ như làm tốc độ phân chia của tế bào nhanh hơn so với tốc độ thông thường. Dưới đây là 6 trường hợp xảy ra hàng ngày có thể gây ung thư mà có thể bạn chưa biết.

Thừa cân thời niên thiếu: ung thư thực quản và ung thư dạ dày

Một nghiên cứu mới đây đăng tải trên tạp chí Cancer đã theo dõi 1 triệu nam giới Israsel trong vòng 40 năm để xác định xem liệu các yếu tố về sức khỏe và lối sống từ thời niên thiếu ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư thực quản – dạ dày như thế nào. Kết quả cho thấy, các thói quen từ thời niên thiếu có thể có ảnh hưởng rất lớn đến bệnh ung thư. Các nhà nghiên cứu thấy rằng, với những thanh thiếu niên bị thừa cân, nguy cơ ung thư thực quản sẽ cao hơn 2.1 lần. Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng, những nghiên cứu trước đó cũng cho thấy tỷ lệ bị ung thư cao hơn ở những người trưởng thành bị thừa cân, và điều này cho thấy mỗi liên quan giữa thừa cân và ung thư không chỉ tồn tại ở thời niên thiếu mà còn kéo dài tới tuổi trưởng thành. Cũng trong nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu cũng thấy rằng, thanh thiếu niên có tình trạng kinh tế xã hội thấp và những thanh niên ít học cũng có nguy cơ mắc ung thư cao hơn.

Đồ uống có cồn: Ung thư vú, ung thư đại tràng, ung thư gan và ung thư thực quản.

Đồ uống có cồn được Bộ Y tế Hoa Kỳ liệt vào danh sách các yếu tố gây ung thư cho người từ năm 1997 và có rất nhiều nghiên cứu về ung thư đã chỉ ra mối liên quan giữa đồ uống có cồn và bệnh ung thư. Một nghiên cứu mới đây xuất bản tháng 4 năm 2013 trên  American Journal of Public Health, còn chỉ ra mối liên kết rất mạnh giữa ung thư và tử vong vì đồ uống có cồn. Các nhà nghiên cứu từ trường đại học Y tế công cộng Boston chỉ ra rằng, đồ uống có cồn gây ra khoảng 20.000 trường hợp tử vong vào năm 2009, và con số này chiếm khoảng 3.5% tổng số ca tử vong vì ung thư tại Mỹ trong cùng năm đó. Các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, ung thư và đồ uống có cồn có thể làm mất đi trung bình 18 năm tuổi thọ của một người. Những thông tin mới này như một lời nhắc nhở rằng, rượu cũng là một yếu tố gây ung thư, kể cả khi được tiêu thụ với lượng vừa đủ. Theo số liệu được phân tích từ nghiên cứu, tiêu thụ trung bình 1.5 ly rượu/ngày hoặc ít hơn có thể liên quan đến khoảng 30% số ca tử vong vì ung thư. Mối liên quan giữa rượu và tử vong vì ung thư  được thể hiện mạnh nhất ở các bệnh ung thư vú, ung thư thực quản, ung thư đại trực tràng và ung thư gan.

Thịt và cá nướng: nguy cơ ung thư đại trực tràng và ung thư tiền liệt tuyến

Thịt bò, thịt lợn, cá hoặc thịt gia cầm sử dụng các biện pháp chế biến nhiệt độ cao, ví dụ như áp chảo hoặc nướng trên lửa có thể khiến một số chất hóa học hình thành như heterocyclic amines và polycyclic aromatic hydrocarbons, là những chất có liên quan đến ung thư ở động vật, theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ. Năm 1999, một nghiên cứu lớn được xuất bản trên tạp chí Cancer chỉ ra rằng, thịt đỏ nướng có liên quan đến việc tăng tỷ lệ u tuyến đại trực tràng – tiền thân của ung thư đại trực tràng. Một nghiên cứu khác, gần đây hơn, xuất bản trên tạp Carcinogenesis cho thấy, nấu thịt đỏ ở nhiệt độ cao, đặc biệt là áp chảo, có thể làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng lên khoảng 40%.

Ánh nắng mặt trời: Nguy cơ ung thư da

Ngày nay, mọi người đều biết rằng tia cực tím từ mặt trời và đèn UV tại các giường nhuộm da ở các spa, thẩm mỹ viện có thể gây ung thư da. Nhưng bạn có biết rằng, những thứ bạn bôi lên da để bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư bằng việc phá hủy các tế bào? Một nghiên cứu tại trường Đại học Khoa học và công nghệ Missouri chỉ ra rằng, khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, kẽm oxit – một thành phần thông dụng của nhiều loại kem chống nắng sẽ trải qua một phản ứng hóa học có thể làm giải phóng các phân tử gốc tự do. Những phân tử này sẽ cố gắn với các phân tử khác và có thể gây tổn thương DNA của các tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư da. Các nhà nghiên cứu nói rằng, nghiên cứu về kẽm oxit và nguy cơ ung thư chỉ đang là thử nghiệm bước đầu, do vậy, họ khuyến cáo rằng, bạn vẫn nên tiếp tục sử dụng kem chống nắng khi đi ra ngoài.

Làm ca đêm: nguy cơ ung thư vú

Làm ca đêm không chỉ có hại cho giấc ngủ của bạn mà còn có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú ở phụ nữ. Năm 2007, Tổ chức Y tế Thế giới  (WHO) và Cơ quan nghiên cứu ung thư Quốc tế (IARC) đã coi làm ca đêm có liên quan đến một rối loạn sinh học  có thể tạo ra các chất gây ung thư. Các nghiên cứu dịch tễ học chỉ ra rằng, phụ nữ làm việc ca đêm, ví dụ như y tá hay tiếp viên hàng không sẽ có nguy cơ bị ung thư vú cao hơn những người không làm việc ca đêm. Nguyên nhân có thể là do sự phá vỡ hệ thống sinh học gây ra bởi việc tiếp xúc với ánh sáng vào ban đêm. Điều này có thể sẽ thay đổi mô hình giấc ngủ - hoạt động, ngăn chặn sự sản xuất melatonin và có thể dẫn đến việc hình thành các khối u, theo IARC.

Khí thải từ động cơ diesel: Nguy cơ ung thư phổi

Mùi khí thải từ động cơ diesel có thể sẽ khiến bạn biết được là chuyến xe bus tiếp theo sắp đến, nhưng khí thải từ động cơ cũng có thể tăng nguy cơ ung thư phổi của bạn. Tổ chức IARC bắt đầu xếp khí thải từ động cơ diesel vào nhóm các yếu tố gây ung thư cho người từ năm 2012. Một nghiên cứu xuất bản trên Annals Of Occupational Hygiene nghiên cứu 12.000 công nhân mỏ cho thấy, tỷ lệ ung thư phổi sẽ cao hơn ở những người phải tiếp xúc với khí thải diesel ở dưới lòng đất, và càng tiếp xúc nhiều thì tỷ lệ ung thư càng cao. Ở những người phải tiếp xúc nhiều nhất, các nhà nghiên cứu thấy rằng tỷ lệ tử vong vì ung thư phổi sẽ cao gấp 3 lần.
Bình luận
Tin mới
  • 05/02/2026

    Rượu bia - Kẻ thù thầm lặng phá hoại sức khỏe sinh lý nam giới

    Theo thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới, năm 2019 có tới 2,6 triệu ca tử vong do tiêu thụ rượu, trong đó 2 triệu ca là nam giới.

  • 05/02/2026

    Đăng ký tham gia tập huấn trực tuyến: Phòng chống tai nạn thương tích trong dịp Tết Nguyên đán

    Dịp Tết Nguyên đán là thời điểm gia tăng các hoạt động giao thương, đi lại và sinh hoạt cộng đồng. Đây cũng là giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tai nạn thương tích (TNTT) trong đời sống hàng ngày.

  • 05/02/2026

    Phòng ngừa các bệnh do rượu bia mùa lễ hội: Uống có trách nhiệm

    Mùa lễ hội là dịp để mọi người quây quần, gặp gỡ và chia sẻ niềm vui bên những bữa tiệc. Tuy nhiên, việc tiêu thụ rượu bia không kiểm soát trong những sự kiện này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe và an toàn. Từ các bệnh lý mạn tính như xơ gan, bệnh tim mạch đến những tai nạn giao thông đáng tiếc, tác hại rượu bia không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn gây tổn thất cho xã hội. Để tận hưởng mùa lễ hội một cách an toàn, việc uống rượu an toàn và phòng say xỉn là điều cần thiết. Hãy là người uống có trách nhiệm !

  • 04/02/2026

    Thực phẩm bẩn có thể gây ra những bệnh ung thư nào?

    Việc sử dụng thực phẩm bẩn trong thời gian dài làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư trong đó có ung thư dạ dày, đại tràng và ung thư vòm họng.

  • 04/02/2026

    Những điều cha mẹ cần biết về rối loạn tiêu hóa ở trẻ

    Mùa xuân là thời điểm trẻ nhỏ thường đối mặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe đường ruột do sự thay đổi đột ngột trong chế độ ăn uống và sinh hoạt. Sự kết hợp giữa các bữa tiệc tùng dịp lễ Tết và điều kiện môi trường nồm ẩm đặc trưng của mùa xuân tạo cơ hội cho các tác nhân gây hại tấn công hệ tiêu hóa non nớt của trẻ. Để giúp phụ huynh có cái nhìn đầy đủ và chủ động bảo vệ sức khỏe cho con trẻ trong giai đoạn này, hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu nguyên nhân cũng như các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

  • 03/02/2026

    Không khí ô nhiễm tàn phá làn da như thế nào?

    Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn gây tổn hại sâu sắc cho làn da. Bụi mịn và khí độc có thể khiến da lão hóa sớm, viêm nhiễm và mất hàng rào bảo vệ tự nhiên.

  • 03/02/2026

    Vụ "hô biến" thịt hết hạn vào trường học: Quy trình an toàn đứt gãy ở đâu?

    TS.BS Trương Hồng Sơn nhận định, quy trình an toàn thực phẩm bị đứt gãy thường là kết quả của thiếu minh bạch, thiếu kiểm tra độc lập và thiếu hệ thống quản lý.

  • 03/02/2026

    Bạn nên ăn bữa cuối cùng trong ngày lúc mấy giờ?

    Một bữa tối muộn có thể khiến bạn khó ngủ, tăng cân và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch – nhưng nếu ăn quá sớm, bạn lại dễ bị đói về đêm. Lựa chọn đúng thời điểm cho bữa ăn cuối trong ngày tưởng chừng đơn giản, nhưng lại là “bí quyết vàng” để duy trì cân nặng, giấc ngủ và hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Xem thêm