Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

6 nguyên nhân bất ngờ gây ung thư

Chắc ai cũng biết một số thói quen sống, ví dụ như hút thuốc lá, tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời hoặc nhuộm da có thể sẽ gây ra ung thư. Tuy nhiên, một số yếu tố khác, không xuất hiện hàng ngày, cũng có thể sẽ làm tăng nguy cơ mắc ung thư của bạn.

Ung thư có nguyên nhân là do thay đổi về DNA của tế bào. Một số thay đổi có thể sẽ truyền từ thế hệ trước đến thế hệ sau dưới hình thức các khuyết tật di truyền, nhưng có những thay đổi do yếu tố môi trường gây ra. Mặc dù một số tác nhân không ảnh hưởng trực tiếp đến DNA, nhưng chúng có thể dẫn đến ung thư bằng nhiều cách khác nhau, ví dụ như làm tốc độ phân chia của tế bào nhanh hơn so với tốc độ thông thường. Dưới đây là 6 trường hợp xảy ra hàng ngày có thể gây ung thư mà có thể bạn chưa biết.

Thừa cân thời niên thiếu: ung thư thực quản và ung thư dạ dày

Một nghiên cứu mới đây đăng tải trên tạp chí Cancer đã theo dõi 1 triệu nam giới Israsel trong vòng 40 năm để xác định xem liệu các yếu tố về sức khỏe và lối sống từ thời niên thiếu ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư thực quản – dạ dày như thế nào. Kết quả cho thấy, các thói quen từ thời niên thiếu có thể có ảnh hưởng rất lớn đến bệnh ung thư. Các nhà nghiên cứu thấy rằng, với những thanh thiếu niên bị thừa cân, nguy cơ ung thư thực quản sẽ cao hơn 2.1 lần. Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng, những nghiên cứu trước đó cũng cho thấy tỷ lệ bị ung thư cao hơn ở những người trưởng thành bị thừa cân, và điều này cho thấy mỗi liên quan giữa thừa cân và ung thư không chỉ tồn tại ở thời niên thiếu mà còn kéo dài tới tuổi trưởng thành. Cũng trong nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu cũng thấy rằng, thanh thiếu niên có tình trạng kinh tế xã hội thấp và những thanh niên ít học cũng có nguy cơ mắc ung thư cao hơn.

Đồ uống có cồn: Ung thư vú, ung thư đại tràng, ung thư gan và ung thư thực quản.

Đồ uống có cồn được Bộ Y tế Hoa Kỳ liệt vào danh sách các yếu tố gây ung thư cho người từ năm 1997 và có rất nhiều nghiên cứu về ung thư đã chỉ ra mối liên quan giữa đồ uống có cồn và bệnh ung thư. Một nghiên cứu mới đây xuất bản tháng 4 năm 2013 trên  American Journal of Public Health, còn chỉ ra mối liên kết rất mạnh giữa ung thư và tử vong vì đồ uống có cồn. Các nhà nghiên cứu từ trường đại học Y tế công cộng Boston chỉ ra rằng, đồ uống có cồn gây ra khoảng 20.000 trường hợp tử vong vào năm 2009, và con số này chiếm khoảng 3.5% tổng số ca tử vong vì ung thư tại Mỹ trong cùng năm đó. Các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, ung thư và đồ uống có cồn có thể làm mất đi trung bình 18 năm tuổi thọ của một người. Những thông tin mới này như một lời nhắc nhở rằng, rượu cũng là một yếu tố gây ung thư, kể cả khi được tiêu thụ với lượng vừa đủ. Theo số liệu được phân tích từ nghiên cứu, tiêu thụ trung bình 1.5 ly rượu/ngày hoặc ít hơn có thể liên quan đến khoảng 30% số ca tử vong vì ung thư. Mối liên quan giữa rượu và tử vong vì ung thư  được thể hiện mạnh nhất ở các bệnh ung thư vú, ung thư thực quản, ung thư đại trực tràng và ung thư gan.

Thịt và cá nướng: nguy cơ ung thư đại trực tràng và ung thư tiền liệt tuyến

Thịt bò, thịt lợn, cá hoặc thịt gia cầm sử dụng các biện pháp chế biến nhiệt độ cao, ví dụ như áp chảo hoặc nướng trên lửa có thể khiến một số chất hóa học hình thành như heterocyclic amines và polycyclic aromatic hydrocarbons, là những chất có liên quan đến ung thư ở động vật, theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ. Năm 1999, một nghiên cứu lớn được xuất bản trên tạp chí Cancer chỉ ra rằng, thịt đỏ nướng có liên quan đến việc tăng tỷ lệ u tuyến đại trực tràng – tiền thân của ung thư đại trực tràng. Một nghiên cứu khác, gần đây hơn, xuất bản trên tạp Carcinogenesis cho thấy, nấu thịt đỏ ở nhiệt độ cao, đặc biệt là áp chảo, có thể làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng lên khoảng 40%.

Ánh nắng mặt trời: Nguy cơ ung thư da

Ngày nay, mọi người đều biết rằng tia cực tím từ mặt trời và đèn UV tại các giường nhuộm da ở các spa, thẩm mỹ viện có thể gây ung thư da. Nhưng bạn có biết rằng, những thứ bạn bôi lên da để bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư bằng việc phá hủy các tế bào? Một nghiên cứu tại trường Đại học Khoa học và công nghệ Missouri chỉ ra rằng, khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, kẽm oxit – một thành phần thông dụng của nhiều loại kem chống nắng sẽ trải qua một phản ứng hóa học có thể làm giải phóng các phân tử gốc tự do. Những phân tử này sẽ cố gắn với các phân tử khác và có thể gây tổn thương DNA của các tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư da. Các nhà nghiên cứu nói rằng, nghiên cứu về kẽm oxit và nguy cơ ung thư chỉ đang là thử nghiệm bước đầu, do vậy, họ khuyến cáo rằng, bạn vẫn nên tiếp tục sử dụng kem chống nắng khi đi ra ngoài.

Làm ca đêm: nguy cơ ung thư vú

Làm ca đêm không chỉ có hại cho giấc ngủ của bạn mà còn có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú ở phụ nữ. Năm 2007, Tổ chức Y tế Thế giới  (WHO) và Cơ quan nghiên cứu ung thư Quốc tế (IARC) đã coi làm ca đêm có liên quan đến một rối loạn sinh học  có thể tạo ra các chất gây ung thư. Các nghiên cứu dịch tễ học chỉ ra rằng, phụ nữ làm việc ca đêm, ví dụ như y tá hay tiếp viên hàng không sẽ có nguy cơ bị ung thư vú cao hơn những người không làm việc ca đêm. Nguyên nhân có thể là do sự phá vỡ hệ thống sinh học gây ra bởi việc tiếp xúc với ánh sáng vào ban đêm. Điều này có thể sẽ thay đổi mô hình giấc ngủ - hoạt động, ngăn chặn sự sản xuất melatonin và có thể dẫn đến việc hình thành các khối u, theo IARC.

Khí thải từ động cơ diesel: Nguy cơ ung thư phổi

Mùi khí thải từ động cơ diesel có thể sẽ khiến bạn biết được là chuyến xe bus tiếp theo sắp đến, nhưng khí thải từ động cơ cũng có thể tăng nguy cơ ung thư phổi của bạn. Tổ chức IARC bắt đầu xếp khí thải từ động cơ diesel vào nhóm các yếu tố gây ung thư cho người từ năm 2012. Một nghiên cứu xuất bản trên Annals Of Occupational Hygiene nghiên cứu 12.000 công nhân mỏ cho thấy, tỷ lệ ung thư phổi sẽ cao hơn ở những người phải tiếp xúc với khí thải diesel ở dưới lòng đất, và càng tiếp xúc nhiều thì tỷ lệ ung thư càng cao. Ở những người phải tiếp xúc nhiều nhất, các nhà nghiên cứu thấy rằng tỷ lệ tử vong vì ung thư phổi sẽ cao gấp 3 lần.
Bình luận
Tin mới
  • 13/04/2026

    Lý do nên bỏ muối vào nước luộc trứng

    Nhiều người nghĩ là cho chút muối khi luộc trứng giúp dễ bóc vỏ hơn. Thực tế, nhúm muối nhỏ là một mẹo khoa học giúp luộc trứng hoàn hảo hơn cả.

  • 13/04/2026

    Bố mẹ nên làm gì để giúp con ôn thi học kỳ tiểu học hiệu quả

    Mỗi khi mùa thi học kỳ đến gần, không khí trong nhiều gia đình lại trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Với các bạn nhỏ tiểu học, lứa tuổi còn ham vui, dễ xao nhãng và chưa có kỹ năng tập trung kéo dài, kỳ thi không chỉ là thử thách với con mà còn là một cuộc chiến tâm lý đối với cả bố mẹ. Hiểu được những nỗi lo đó, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin để việc ôn thi học kỳ trở nên nhẹ nhàng hơn. Thay vì áp lực điểm số, sự đồng hành đúng cách của phụ huynh sẽ giúp trẻ vừa nắm vững kiến thức, vừa hình thành được thói quen tự học bền vững.

  • 12/04/2026

    Uống lá chè tươi hay trà khô tốt hơn cho gan?

    Trà xanh chứa các hoạt chất giúp bảo vệ gan hiệu quả. Tuy nhiên, nên lựa chọn lá chè tươi hái vườn hay trà khô để đạt lợi ích cao nhất mà không gây hại cho sức khỏe?

  • 12/04/2026

    Bệnh đái tháo đường type 5

    Bệnh đái tháo đường type 5 (Tiểu đường type 5), trước đây gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), là một thể bệnh riêng biệt gắn với suy dinh dưỡng mạn tính và thiếu sự chăm sóc y tế. Sau nhiều năm tranh luận, tháng 1/2025, một nhóm chuyên gia quốc tế đã thống nhất phân loại lại tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng- MRDM thành tiểu đường type 5. Quyết định này được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) phê chuẩn tại Đại hội Đái tháo đường Thế giới 2025 ở Bangkok.

  • 11/04/2026

    Mối liên quan giữa giấc ngủ và tăng trưởng ở trẻ từ 5 – 8 tuổi

    Ngủ đủ giấc là yếu tố vô cùng quan trọng đối với trẻ bởi nhiều lý do khác nhau, từ việc hồi phục năng lượng cho cơ thể hoạt động cho tới hoàn thiện các chức năng não bộ. Các bằng chứng khoa học còn chỉ ra rằng giấc ngủ giúp hỗ trợ cho quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.

  • 11/04/2026

    6 loại thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều

    Mọi người thường nghe nhiều về canxi nhưng ít chú ý đến magie - khoáng chất liên quan đến hàng trăm phản ứng sinh hóa trong cơ thể như ổn định nhịp tim, thư giãn cơ bắp, củng cố hệ thần kinh, kiểm soát đường huyết. Tham khảo một số thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều.

  • 11/04/2026

    Bệnh tay chân miệng : Dấu hiệu và phòng tránh cho trẻ

    Bệnh tay chân miệng là một bệnh phổ biến ở trẻ em, thường bùng phát trong những tháng giao mùa trời lạnh do điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển. Với tốc độ lây lan nhanh qua đường tiếp xúc và tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm, việc hiểu rõ dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa bệnh tay chân miệng là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin khoa học, thực tiễn giúp phụ huynh nhận diện sớm bệnh và áp dụng các biện pháp phòng tránh hiệu quả.

  • 11/04/2026

    Các nhà khoa học phát hiện yếu tố dự đoán tuổi thọ trong một nghiên cứu gây bất ngờ

    Các nhà khoa học cho biết họ đã xác định được một chỉ số quan trọng giúp dự đoán tuổi thọ con người. Kết quả cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng vai trò lớn hơn nhiều so với những gì từng ước tính. Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng lối sống lành mạnh vẫn giữ vai trò thiết yếu trong việc sống lâu và sống khỏe.

Xem thêm