Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

10 bài tập cho não bộ giúp tăng cường trí nhớ

Hãy giữ cho bộ não của bạn luôn khỏe mạnh với những lời khuyên đơn giản sau đây.

Theo thời gian chúng ta không chỉ mất đi cơ bắp mà ngay cả não bộ cũng có thể bị teo đi. Cụ thể hơn, dự trữ nhận thức của não bộ (khả năng chịu được các tổn thương thần kinh bởi tác động của quá trình lão hóa và các tác nhân khác mà không có dấu hiệu suy giảm và mất trí nhớ) giảm sút qua nhiều năm. Điều đó có thể làm cho việc thực hiện chức năng thần kinh trở nên khó khăn hơn.

Nhưng cũng giống như việc tập luyện thể dục thể thao để tăng khối lượng cơ bắp và giữ chúng không bị mất đi trong nhiều năm sau, các nhà nghiên cứu tin rằng việc thực hiện lối sống lành mạnh và luyện tập các bài tập cho não bộ thường xuyên có thể giúp tăng khả năng nhận thức của não.

Giữ bộ não khỏe mạnh bằng phương pháp tiếp cận từ nhiều phía

Một trong những nghiên cứu chi tiết nhất về mối liên hệ giữa lối sống và nguy cơ mắc chứng bệnh sa sút trí tuệ đã chỉ ra rằng những người tham gia vào nhiều hành vi lành mạnh làm giảm đáng kể nguy cơ mắc chứng bệnh này.

Một nghiên cứu công bố năm 2013 trên 2.235 nam giới trong 30 năm và đánh giá sự tham gia của họ trong 5 hành vi sống lành mạnh: không hút thuốc, duy trì BMI tối ưu, ăn nhiều hoa quả và rau xanh, hoạt động thể lực thường xuyên và uống rượu ở mức độ vừa phải. Những người tham gia nghiên cứu thực hiện được 4 hoặc cả 5 điều trên thì khả năng suy giảm nhận thức và mắc chứng sa sút trí tuệ ít  hơn khoảng 60% so với nhóm còn lại.

Các cách để có bộ não khỏe mạnh còn bao gồm một chế độ ăn lành mạnh, cân bằng, ít béo, ít cholesterol và giàu chất chống oxi hóa. Bên cạnh dinh dưỡng tốt, tập thể dục thường xuyên có thể thúc đẩy sức khỏe mạch máu để giúp bảo vệ các mô não.

Tránh buồn bực và nhàm chán cũng rất quan trọng. Bộ não muốn học những thứ mới. Một số nhà nghiên cứu tin rằng mọi người dễ bị sa sút trí tuệ hơn khi họ ít chú ý đến xung quanh. Khi não bị thụ động, nó có xu hướng bị teo lại. Vì lí do này, các hoạt động tĩnh tại và tương đối thụ động, chẳng hạn như ngồi xem tivi nhiều giờ một ngày, có thể có hại cho sức khỏe bộ não theo thời gian.

10 bài tập trí tuệ thực sự hiệu quả cho não bộ

Tốt nhất vẫn là áp dụng một chế độ ăn lành mạnh và tập luyện thể dục thể thao thường xuyên. Bên cạnh đó, có những cách để giúp bộ não có thói quen tập luyện mà không tiêu tốn tiền bạc của bạn.

Mặc dù ngày nay có rất nhiều khuyến cáo về các bài tập cho não bộ, nhưng vẫn chưa cho thấy những lợi ích thần kinh hiệu quả trên người lớn tuổi. Năm 2014, các nhà nghiên cứu của Úc đã thực hiện 52 nghiên cứu khác nhau về việc sử dụng các trò chơi nhận thức trên máy tính trên tổng số 4.885 người tham gia nghiên cứu và thấy rằng các trò chơi không có hiệu quả trong việc cải thiện hiệu suất hoạt động của não.

Các chuyên gia khuyến khích bạn nên gắn bó với các hoạt động rèn luyện bộ não liên quan đến các hoạt động thực tế. Các hoạt động tăng cường chức năng não nên mang tính mới mẻ và thách thức. Hầu như bất kỳ đề nghị nghe chừng có vẻ "ngớ ngẩn" nào đều có thể thực hiện được nếu như nó mang lại sự đổi mới, kích thích não bộ của bạn phải hoạt động, suy nghĩ; chẳng hạn như lái xe về nhà theo một con đường khác, đánh răng bằng tay không thuận. Bộ não hoạt động thông qua các tổ chức (đó là lí do vì sao nó có thể dễ dàng ghi nhớ lời của một bài hát hơn là việc ghi nhờ cùng một từ nhưng không có âm nhạc). Do đó càng có nhiều giác quan liên quan đến việc ghi nhớ thì sẽ tốt hơn.

Tờ báo buổi sáng của bạn là một nơi tuyệt vời để bắt đầu. Các trò chơi đơn giản  như Sudoku và trò chơi đố chữ khá tốt cho não, cũng như chuyên mục hài hước nơi bạn tìm thấy những thứ khác nhau từ ảnh này sang ảnh khác.

Bên cạnh các trò chơi ô chữ, sau đây là những bài tập giúp rèn luyện các kỹ năng tinh thần của não bộ:

  1. Kiểm tra khả năng hồi tưởng của bạn: hãy lập một danh sách – các mặt hàng tạp hóa, những việc cần làm, hoặc bất cứ điều gì khác mà bạn nghĩ đến – và ghi nhớ chúng. Một tiếng sau hoặc muộn hơn, thử xem bạn nhớ lại được bao nhiêu thứ. Lập danh sách càng thử thách càng tốt để kích thích tinh thần tuyệt vời nhất.

  2. Hãy chơi nhạc: học chơi một loại nhạc cụ và tham gia vào một dàn hợp xướng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng học một thứ gì đó mới và phức tạp trong một thời gian dài là một ý tưởng tuyệt vời cho một trí óc đang lão hóa dần.

  3. Làm toán trong đầu: nhẩm tính trong đầu mà không cần đến sự trợ giúp của bút chì, giấy hay máy tính, bạn có thể làm cho việc tính toán khó khăn hơn – và thể thao hơn bằng cách tính toán trong khi đi bộ.

  4. Tham gia một lớp nấu ăn: học cách nấu một món ăn mới. Nấu ăn sử dụng nhiều giác quan: thính giác, xúc giác, thị giác và vị giác, tất cả đều liên quan đến các phần khác nhau của não.

  5. Học một ngôn ngữ mới: nghe và lắng nghe liên quan đến các kích thích của não bộ. Hơn nữa, vốn từ vựng phong phú đã cho thấy mối liên kết với việc giảm nguy cơ suy giảm nhận thức.

  6. Hình thành những bức tranh từ ngữ: hình dung cách đánh vần một từ trong đầu, sau đó cố gắng nghĩ về các từ khác bắt đầu (hoặc kết thúc) với hai chữ cái giống nhau.

  7. Vẽ một bản đồ trong trí nhớ: sau khi trở về nhà từ việc tham quan một nơi mới, hãy thử vẽ lại bản đồ khu vực đó, lặp lại bài tập này mỗi khi bạn tới thăm một địa điểm mới.

  8. Thách thức vị giác của bạn: khi ăn hãy  cố gắng tìm ra từng thành phần một của món ăn, bao gồm các loại thảo mộc và các gia vị tinh tế.

  9. Rèn luyện khả năng kết hợp tay-mắt: hãy hình thành một sở thích mới liên quan đến các kỹ năng vận động tốt, như đan, vẽ, sơn, lắp ráp một câu đố ghép tranh.

  10. Học một môn thể thao mới: bắt đầu tập một môn thể dục thể thao sử dụng trí óc và cơ thể như yoga, gôn, hoặc tennis.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 5 dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe tâm thần phổ biến - Phần 1, 5 dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe tâm thần phổ biến -Phần 2

BS. Nguyễn Thế Võ - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 11/10/2026

    Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer

    Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

  • 11/10/2026

    Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.

  • 10/10/2026

    5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả

    Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.

  • 10/10/2026

    Mướp đắng tốt cho sức khỏe thế nào?

    Mướp đắng là thực phẩm phổ biến nhưng được nhiều người ưa chuộng vì những công dụng tốt cho sức khỏe.

  • 10/10/2026

    Bệnh ho gà - Mối nguy hiểm cho trẻ nhỏ trong mùa đông

    Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Bệnh đặc trưng bởi những cơn ho kéo dài, dữ dội và dai dẳng, thường kết thúc bằng tiếng “rít” đặc trưng khi hít vào. Ho gà có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người già và những người có hệ miễn dịch yếu. Việc tiêm vắc xin đầy đủ và phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này.

  • 09/10/2026

    Teo cơ bắp chứ không phải loãng xương khiến người cao tuổi dễ vấp ngã

    Chúng ta thường khuyên người lớn tuổi uống sữa Canxi để phòng gãy xương, nhưng chính lớp cơ bắp yếu mới là nguyên nhân khiến họ dễ vấp ngã. Hội chứng teo cơ tuổi già đang tàn phá sức khỏe người có tuổi. Ngay cả khi ăn rất nhiều thịt cá, cơ bắp của họ vẫn cứ teo dần vì một sai lầm phân bổ dinh dưỡng vô cùng phổ biến.

  • 09/10/2026

    5 yếu tố giúp sống thọ khỏe mạnh

    Sống thọ không chỉ là kéo những năm sống mà còn cần duy trì sức khỏe, khả năng vận động, sự độc lập và chất lượng cuộc sống

Xem thêm