Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

10 bài tập cho não bộ giúp tăng cường trí nhớ

Hãy giữ cho bộ não của bạn luôn khỏe mạnh với những lời khuyên đơn giản sau đây.

Theo thời gian chúng ta không chỉ mất đi cơ bắp mà ngay cả não bộ cũng có thể bị teo đi. Cụ thể hơn, dự trữ nhận thức của não bộ (khả năng chịu được các tổn thương thần kinh bởi tác động của quá trình lão hóa và các tác nhân khác mà không có dấu hiệu suy giảm và mất trí nhớ) giảm sút qua nhiều năm. Điều đó có thể làm cho việc thực hiện chức năng thần kinh trở nên khó khăn hơn.

Nhưng cũng giống như việc tập luyện thể dục thể thao để tăng khối lượng cơ bắp và giữ chúng không bị mất đi trong nhiều năm sau, các nhà nghiên cứu tin rằng việc thực hiện lối sống lành mạnh và luyện tập các bài tập cho não bộ thường xuyên có thể giúp tăng khả năng nhận thức của não.

Giữ bộ não khỏe mạnh bằng phương pháp tiếp cận từ nhiều phía

Một trong những nghiên cứu chi tiết nhất về mối liên hệ giữa lối sống và nguy cơ mắc chứng bệnh sa sút trí tuệ đã chỉ ra rằng những người tham gia vào nhiều hành vi lành mạnh làm giảm đáng kể nguy cơ mắc chứng bệnh này.

Một nghiên cứu công bố năm 2013 trên 2.235 nam giới trong 30 năm và đánh giá sự tham gia của họ trong 5 hành vi sống lành mạnh: không hút thuốc, duy trì BMI tối ưu, ăn nhiều hoa quả và rau xanh, hoạt động thể lực thường xuyên và uống rượu ở mức độ vừa phải. Những người tham gia nghiên cứu thực hiện được 4 hoặc cả 5 điều trên thì khả năng suy giảm nhận thức và mắc chứng sa sút trí tuệ ít  hơn khoảng 60% so với nhóm còn lại.

Các cách để có bộ não khỏe mạnh còn bao gồm một chế độ ăn lành mạnh, cân bằng, ít béo, ít cholesterol và giàu chất chống oxi hóa. Bên cạnh dinh dưỡng tốt, tập thể dục thường xuyên có thể thúc đẩy sức khỏe mạch máu để giúp bảo vệ các mô não.

Tránh buồn bực và nhàm chán cũng rất quan trọng. Bộ não muốn học những thứ mới. Một số nhà nghiên cứu tin rằng mọi người dễ bị sa sút trí tuệ hơn khi họ ít chú ý đến xung quanh. Khi não bị thụ động, nó có xu hướng bị teo lại. Vì lí do này, các hoạt động tĩnh tại và tương đối thụ động, chẳng hạn như ngồi xem tivi nhiều giờ một ngày, có thể có hại cho sức khỏe bộ não theo thời gian.

10 bài tập trí tuệ thực sự hiệu quả cho não bộ

Tốt nhất vẫn là áp dụng một chế độ ăn lành mạnh và tập luyện thể dục thể thao thường xuyên. Bên cạnh đó, có những cách để giúp bộ não có thói quen tập luyện mà không tiêu tốn tiền bạc của bạn.

Mặc dù ngày nay có rất nhiều khuyến cáo về các bài tập cho não bộ, nhưng vẫn chưa cho thấy những lợi ích thần kinh hiệu quả trên người lớn tuổi. Năm 2014, các nhà nghiên cứu của Úc đã thực hiện 52 nghiên cứu khác nhau về việc sử dụng các trò chơi nhận thức trên máy tính trên tổng số 4.885 người tham gia nghiên cứu và thấy rằng các trò chơi không có hiệu quả trong việc cải thiện hiệu suất hoạt động của não.

Các chuyên gia khuyến khích bạn nên gắn bó với các hoạt động rèn luyện bộ não liên quan đến các hoạt động thực tế. Các hoạt động tăng cường chức năng não nên mang tính mới mẻ và thách thức. Hầu như bất kỳ đề nghị nghe chừng có vẻ "ngớ ngẩn" nào đều có thể thực hiện được nếu như nó mang lại sự đổi mới, kích thích não bộ của bạn phải hoạt động, suy nghĩ; chẳng hạn như lái xe về nhà theo một con đường khác, đánh răng bằng tay không thuận. Bộ não hoạt động thông qua các tổ chức (đó là lí do vì sao nó có thể dễ dàng ghi nhớ lời của một bài hát hơn là việc ghi nhờ cùng một từ nhưng không có âm nhạc). Do đó càng có nhiều giác quan liên quan đến việc ghi nhớ thì sẽ tốt hơn.

Tờ báo buổi sáng của bạn là một nơi tuyệt vời để bắt đầu. Các trò chơi đơn giản  như Sudoku và trò chơi đố chữ khá tốt cho não, cũng như chuyên mục hài hước nơi bạn tìm thấy những thứ khác nhau từ ảnh này sang ảnh khác.

Bên cạnh các trò chơi ô chữ, sau đây là những bài tập giúp rèn luyện các kỹ năng tinh thần của não bộ:

  1. Kiểm tra khả năng hồi tưởng của bạn: hãy lập một danh sách – các mặt hàng tạp hóa, những việc cần làm, hoặc bất cứ điều gì khác mà bạn nghĩ đến – và ghi nhớ chúng. Một tiếng sau hoặc muộn hơn, thử xem bạn nhớ lại được bao nhiêu thứ. Lập danh sách càng thử thách càng tốt để kích thích tinh thần tuyệt vời nhất.

  2. Hãy chơi nhạc: học chơi một loại nhạc cụ và tham gia vào một dàn hợp xướng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng học một thứ gì đó mới và phức tạp trong một thời gian dài là một ý tưởng tuyệt vời cho một trí óc đang lão hóa dần.

  3. Làm toán trong đầu: nhẩm tính trong đầu mà không cần đến sự trợ giúp của bút chì, giấy hay máy tính, bạn có thể làm cho việc tính toán khó khăn hơn – và thể thao hơn bằng cách tính toán trong khi đi bộ.

  4. Tham gia một lớp nấu ăn: học cách nấu một món ăn mới. Nấu ăn sử dụng nhiều giác quan: thính giác, xúc giác, thị giác và vị giác, tất cả đều liên quan đến các phần khác nhau của não.

  5. Học một ngôn ngữ mới: nghe và lắng nghe liên quan đến các kích thích của não bộ. Hơn nữa, vốn từ vựng phong phú đã cho thấy mối liên kết với việc giảm nguy cơ suy giảm nhận thức.

  6. Hình thành những bức tranh từ ngữ: hình dung cách đánh vần một từ trong đầu, sau đó cố gắng nghĩ về các từ khác bắt đầu (hoặc kết thúc) với hai chữ cái giống nhau.

  7. Vẽ một bản đồ trong trí nhớ: sau khi trở về nhà từ việc tham quan một nơi mới, hãy thử vẽ lại bản đồ khu vực đó, lặp lại bài tập này mỗi khi bạn tới thăm một địa điểm mới.

  8. Thách thức vị giác của bạn: khi ăn hãy  cố gắng tìm ra từng thành phần một của món ăn, bao gồm các loại thảo mộc và các gia vị tinh tế.

  9. Rèn luyện khả năng kết hợp tay-mắt: hãy hình thành một sở thích mới liên quan đến các kỹ năng vận động tốt, như đan, vẽ, sơn, lắp ráp một câu đố ghép tranh.

  10. Học một môn thể thao mới: bắt đầu tập một môn thể dục thể thao sử dụng trí óc và cơ thể như yoga, gôn, hoặc tennis.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 5 dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe tâm thần phổ biến - Phần 1, 5 dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe tâm thần phổ biến -Phần 2

BS. Nguyễn Thế Võ - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 07/11/2026

    Các loại vaccine nên tiêm trong mùa đông

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về cũng là lúc hệ miễn dịch của trẻ nhỏ phải đối mặt với một thử thách lớn. Mùa đông không chỉ mang theo không khí rét buốt mà còn tạo ra điều kiện môi trường vô cùng lý tưởng để vô số các loại mầm bệnh sinh sôi và lây lan trong không khí.

  • 07/11/2026

    Bí quyết bù nước mỗi ngày cho người mắc bệnh Crohn

    Bệnh Crohn là một dạng bệnh viêm ruột mạn tính, thường gây tiêu chảy kéo dài khiến người bệnh dễ rơi vào tình trạng mất nước và mất cân bằng điện giải. Việc xây dựng thói quen bù nước phù hợp có thể giúp giảm bớt gánh nặng này.

  • 06/11/2026

    5 quan niệm sai lầm phổ biến về sàng lọc ung thư vú

    Sàng lọc ung thư vú là một công cụ quan trọng để phát hiện sớm các trường hợp bệnh và điều trị trước khi chúng có cơ hội lan rộng. Tuy nhiên, một số lầm tưởng và quan niệm sai lầm khiến mọi người không đi khám sàng lọc cần thiết. Bài viết này sẽ đề cập đến những quan niệm sai lầm phổ biến và thảo luận về những phát hiện của nghiên cứu.

  • 06/11/2026

    Các bệnh truyền nhiễm lây lan qua nước bọt

    Nước bọt có thể truyền nhiều bệnh truyền nhiễm khác nhau, bao gồm bệnh tăng bạch cầu đơn nhân, viêm họng do liên cầu khuẩn và nhiễm virus rota. Hiểu rõ cách thức lây lan của các bệnh này giúp bạn thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa.

  • 05/11/2026

    Cẩm nang tiêm chung và phòng bệnh mùa đông cho trẻ

    Thời tiết chuyển lạnh là khoảng thời gian khiến nhiều bậc phụ huynh bắt đầu lo lắng và trăn trở về sức khỏe của con cái. Chúng ta thường có suy nghĩ rằng mùa đông chỉ mang theo những cơn cảm lạnh hay ho sốt thông thường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các bệnh lây nhiễm nguy hiểm, bao gồm cả những căn bệnh do muỗi truyền như sốt xuất huyết, vẫn luôn rình rập và đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của trẻ nhỏ, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á. Để con có một mùa đông thực sự khỏe mạnh và trọn vẹn, việc trang bị kiến thức về tiêm chủng cũng như các biện pháp phòng bệnh tại nhà là điều vô cùng cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về cách tạo ra một "lớp áo giáp" vững chắc, nhằm bảo vệ con yêu khỏi những tác nhân gây bệnh trong giai đoạn thời tiết khắc nghiệt này.

  • 05/11/2026

    Cà phê có giúp bạn giữ nước không?

    Uống cà phê có thể góp phần bổ sung nước cho cơ thể mỗi ngày, nhưng điều quan trọng là phải uống điều độ. Mặc dù cà phê được tính vào lượng chất lỏng cần thiết, nhưng uống quá nhiều có thể dẫn đến mất nước do tác dụng lợi tiểu của nó.

  • 04/11/2026

    Bí quyết giữ ấm mùa đông chuẩn phong cách nhật bản dành cho gia đình Việt

    Mùa đông ở miền Bắc nước ta thường mang theo cái lạnh thấu xương, kèm theo độ ẩm cao khiến nhiều gia đình, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ, dễ bị nhiễm lạnh và mắc bệnh. Ở một đất nước có mùa đông giá rét và tuyết rơi dày đặc như Nhật Bản, người dân nơi đây từ lâu đã đúc kết được những phương pháp giữ ấm vô cùng độc đáo, kết hợp giữa truyền thống và các sản phẩm hiện đại. Những bí quyết này không chỉ giúp cơ thể luôn ấm áp, phòng tránh bệnh tật mà còn rất tiết kiệm và dễ dàng áp dụng. Dưới đây là những mẹo giữ ấm chuẩn phong cách Nhật Bản mà các bậc cha mẹ Việt có thể học hỏi và áp dụng ngay cho tổ ấm của mình.

  • 04/11/2026

    Ngửi mùi socola đen trước khi tập gym có thể giúp bạn tập được nhiều hơn?

    Một nghiên cứu mới công bố cho thấy chỉ cần ngửi mùi socola đen trước và trong khi tập luyện cũng có thể giúp cải thiện hiệu suất tập gym, đồng thời làm giảm cảm giác đói bụng sau buổi tập.

Xem thêm