Xử trí khi bị chảy máu mũi

Máu phun ra từ mũi bạn có thể là một cảnh tượng đáng sợ. Tuy nhiên, rất hiếm khi bạn phải đến phòng cấp cứu do chảy máu mũi. Trong đa số các trường hợp, bạn có thể tự cầm máu được. Trong một số trường hợp hiếm gặp bạn mới cần đến chăm sóc y tế để làm ngưng tình trạng chảy máu mũi.

Nguyên nhân của chảy máu mũi

Chảy máu mũi có thể xảy ra do bất cứ nguyên nhân gì. Mũi là nơi chứa rất nhiều mạch máu nhỏ, mỏng và rất dễ vỡ, do vậy chảy máu mũi là một tình trạng rất hay gặp.

Khi không khí đi vào mũi, lớp màng niêm mạc mũi cũng rất dễ bị khô hoặc kích ứng, đặc biệt là khi không khí hanh khô. Điều này có thể dẫn đến việc hình thành một lớp vẩy cứng bên trọng mũi của bạn. Lớp vẩy này có thể sẽ chảy máu nếu bạn kích thích mũi bằng cách ngoáy mũi hoặc xì mũi quá mạnh.

Những nguyên nhân khác có thể gây chảy máu mũi bao gồm:

• Nhiễm trùng đường hô hấp, như bị cảm lạnh, cúm hoặc dị ứng.
• Có vật lạ mắc ở trong mũi
• Vách ngăn mũi bị lệch
• Đang dùng thuốc làm loãng máu
• Bị rối loạn chảy máu hoặc tăng huyết áp
• Thường xuyên dùng thuốc xịt mũi
• Chấn thương mũi hoặc phẫu thuật mũi
• Hắt hơi

Làm thể nào để dừng chảy máu mũi?

Đầu tiên, không được hoảng loạn. Chảy máu mũi rất ít khi gây nguy hiểm. Nếu con bạn bị chảy máu mũi, hãy bảo đảm rằng trẻ giữ được bình tĩnh trong khi bạn xử trí tình huống này.

Bắt đầu kiểm soát tình trạng chảy máu bằng các bước sau:

• Ngồi xuống và nghiêng đầu về phía trước để tránh nuốt phải máu. Nuốt quá nhiều máu có thể dẫn đến ho, sặc, đau bụng.
• Nhẹ nhàng bóp mũi của bạn bằng cách dùng ngón trỏ và ngón cái trong ít nhất 10 phút (theo hình dưới).
• Sau 10 phút, thả tay ra để xem liệu máu đã ngừng chảy chưa. Nếu máu vẫn tiếp tục chảy, tiếp tục bóp mũi trong 10 phút nữa.

Nếu sau tất cả những cách trên mà mũi vẫn chảy máu, bạn có thể thử dùng những loại thuốc chống xung huyết mũi dạng xịt (thuốc không cần kê đơn) để làm co các mạch máu lại.

Nếu gần đây bạn bị chảy máu mũi, cố không thổi, cọ xát hoặc ngoáy mũi ít nhất vài tiếng để lớp niêm mạc mũi có thể hồi phục.

Khi nào cần đến gặp bác sỹ?

Đó là khi bạn áp dụng tất cả những cách trên mà không hiệu quả. Chảy máu mũi sẽ là tình trạng đáng lo ngại nếu kéo dài hơn 30 phút hoặc chảy máu mũi đi kèm với đau, nhức đầu hoặc ngạt mũi.

Nếu mũi bạn chảy máu sau một chấn thương ở mũi hoặc đầu, bạn nên đi khám ngay lập tức. Những dấu hiệu cảnh báo rằng bạn nên đến gặp bác sỹ bao gồm:

• Mất quá nhiều máu (nhiều hơn 200ml máu)
• Chảy máu rất nhanh và nhiều
• Cảm thấy chóng mặt hoặc choáng ngất
• Máu chảy xuống họng kể cả khi bạn đã ngồi xuống và nghiêng đầu về phía trước. Điều này có thể là dấu hiệu của một dạng chảy máu mũi nguy hiểm
• Thường xuyên bị chảy máu mũi.

Nếu bạn có bất cứ dấu hiệu nào ở trên, tốt nhất bạn nên đến phòng cấp cứu nhưng không phải lúc nào bạn cũng cần điều trị như vậy. Một nghiên cứu năm 2013 được đăng trên tạp chí JAMA Otolaryngology tiến hành trên 57.000 bệnh nhân đến bệnh viện do chảy máu mũi cho thấy, điều trị duy trì có thể làm giảm chảy máu cho khoảng gần 40% số trường hợp.

Khi chảy máu mũi cần phải đến bệnh viện, bác sỹ có thể có rất nhiều cách điều trị khác nhau. Trường hợp nặng nhất sẽ phải tiến hành phẫu thuật để cầm máu, nhưng đa số bệnh nhân có thể kiểm soát tình trạng chảy máu bằng cách đốt điện (đốt điện sẽ dùng sức nóng để bịt các mạch máu lại). Mặc dù tất cả các cách điều trị nều có thể có một số nguy cơ, nhưng lợi ích của các biện pháp này với tình trạng chảy máu mũi sẽ nhiều hơn là nguy cơ.

Tình trạng chảy máu mũi nặng có thể cho thấy vấn đề sức khỏe khác nghiêm trọng hơn: rối loạn chảy máu, khối u hoặc chấn thương. Nhưng đôi khi nguyên nhân của việc chảy máu nặng đơn giản chỉ là do mạch máu gây chảy máu là mạch máu lớn và nằm sâu trong mũi, do vậy khó để ngưng chảy máu hơn.

Bạn có thể từng bước dự phòng chảy máu mũi. Nếu bạn là người dễ bị chảy máu mũi, hãy thử dùng nước muối xịt mũi một vài lần để giữ lớp niêm mạc mũi luôn ẩm hoặc dùng một máy làm ẩm trong phòng làm việc hay phòng ngủ của bạn. Chú ý xì mũi nhẹ nhàng để tránh làm tổn thương lớp niêm mạc này. Nếu bạn bị dị ứng, hãy trao đổi với bác sỹ để tìm ra cách kiểm soát tình trạng dị ứng tốt hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều bạn chưa biết về chảy máu mũi